Tài sản lưu động là gì? Phân loại, cách tính và so sánh với tài sản cố định

Trong hoạt động kinh doanh, việc quản lý tài chính hiệu quả đóng vai trò then chốt giúp doanh nghiệp duy trì sự ổn định và phát triển bền vững. Một trong những yếu tố quan trọng cần được theo dõi thường xuyên chính là khả năng thanh khoản. Đó cũng là lý do khái niệm tài sản lưu động là gì luôn được quan tâm khi phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp. Tất cả thông tin về tài sản lưu động sẽ được giải nghĩa rõ ràng trong bài viết của FPT Shop dưới đây.

Tài sản lưu động là gì?

Tài sản lưu động là gì? Tài sản lưu động là nhóm tài sản ngắn hạn có khả năng chuyển đổi nhanh thành tiền mặt hoặc được sử dụng trong một chu kỳ kinh doanh thông thường của doanh nghiệp. Nhóm tài sản này bao gồm: tiền mặt, các khoản tương đương tiền, chứng khoán có tính thanh khoản cao, hàng tồn kho và các khoản phải thu ngắn hạn từ khách hàng.

Mặc dù Luật Doanh nghiệp 2020 và các văn bản liên quan chưa đưa ra định nghĩa pháp lý cụ thể về tài sản lưu động, nhưng trong thực tiễn kế toán và quản trị tài chính, việc hiểu và phân loại chính xác tài sản lưu động là yếu tố thiết yếu để phân tích hiệu quả sử dụng vốn lưu động và đảm bảo khả năng thanh toán ngắn hạn của doanh nghiệp.

Xét về chức năng trong hoạt động kinh doanh, tài sản lưu động được chia thành hai nhóm chính:

• Tài sản lưu động trong sản xuất: Bao gồm các yếu tố đầu vào phục vụ cho quá trình sản xuất liên tục như nguyên vật liệu chính, vật tư phụ, nhiên liệu, phụ tùng thay thế và công cụ lao động có giá trị nhỏ.
• Tài sản lưu động trong lưu thông: Là các tài sản liên quan đến quá trình tiêu thụ sản phẩm và quản lý dòng tiền, bao gồm hàng hóa tồn kho, tiền mặt, các khoản tiền gửi và các khoản phải thu từ khách hàng hoặc đối tác.

Việc theo dõi và quản lý hiệu quả tài sản lưu động không chỉ giúp tối ưu dòng tiền mà còn phản ánh rõ năng lực vận hành ngắn hạn và mức độ linh hoạt tài chính của doanh nghiệp.

Phân loại tài sản lưu động

Bên cạnh cách phân loại theo quy mô hay lĩnh vực hoạt động của doanh nghiệp, tài sản lưu động còn được chia theo tính chất kinh tế và khả năng thanh khoản. Cách tiếp cận này giúp nhà quản trị nắm rõ bản chất và mục đích sử dụng của từng loại tài sản, từ đó tối ưu hóa dòng tiền và hiệu quả sử dụng vốn.

Tiền và các khoản tương đương tiền

Đây là nhóm tài sản có tính thanh khoản tuyệt đối, bao gồm toàn bộ số tiền mặt tại quỹ, số dư tiền gửi ngân hàng và các khoản tiền đang trong quá trình chuyển khoản. Ngoài ra, còn bao gồm các phương tiện thanh toán như séc, thẻ tín dụng, thẻ ATM và các loại tiền điện tử được chấp nhận trong giao dịch thương mại.

Kim loại và đá quý có giá trị cao

Vàng, bạc, kim loại quý và đá quý được doanh nghiệp nắm giữ với mục đích dự trữ hoặc đầu tư ngắn hạn. Trong một số lĩnh vực đặc thù như tài chính, ngân hàng hoặc bảo hiểm, giá trị của nhóm tài sản này có thể chiếm tỷ trọng lớn và đóng vai trò như tài sản bảo chứng hoặc công cụ phòng ngừa rủi ro.

Tài sản tương đương tiền

Bao gồm các công cụ tài chính có thể chuyển đổi nhanh chóng thành tiền mặt trong thời gian ngắn, thường là trong vòng 3 tháng. Đặc điểm nổi bật của nhóm này là tính thanh khoản cao và mức độ rủi ro thấp, điển hình như chứng khoán ngắn hạn có thể giao dịch dễ dàng, kỳ phiếu thương mại, hối phiếu ngân hàng và các giấy tờ có giá ngắn hạn được đảm bảo.

Chi phí trả trước ngắn hạn

Là những khoản chi đã được thanh toán trước nhưng chưa ghi nhận vào chi phí sản xuất hoặc dịch vụ ở thời điểm hiện tại. Các khoản này sẽ được phân bổ dần vào chi phí kinh doanh trong kỳ phù hợp. Tuy nhiên, một số khoản có thể mang rủi ro nếu bên nhận không thực hiện đúng nghĩa vụ hoặc phát sinh biến động thị trường.

Các khoản phải thu ngắn hạn

Bao gồm toàn bộ các khoản tiền mà doanh nghiệp có quyền thu từ khách hàng, đối tác hoặc các bên liên quan trong thời hạn dưới 12 tháng. Đối với doanh nghiệp thương mại, nhóm tài sản này thường chiếm tỷ trọng lớn và phản ánh hiệu quả của chính sách tín dụng cũng như chất lượng công nợ.

Hàng tồn kho

Hàng hóa, nguyên vật liệu, bán thành phẩm và thành phẩm được giữ lại để phục vụ cho quá trình sản xuất hoặc tiêu thụ trong chu kỳ kinh doanh. Hàng tồn kho không đồng nghĩa với hàng ế mà là một phần thiết yếu trong hoạt động vận hành liên tục. Quản lý tốt hàng tồn kho giúp tối ưu chi phí lưu kho và giảm thiểu rủi ro hao hụt, lạc hậu.

Chi phí chờ phân bổ

Đây là các chi phí phát sinh có liên quan đến nhiều kỳ kế toán nhưng chưa đủ điều kiện ghi nhận ngay vào chi phí hoạt động. Chúng sẽ được phân bổ dần vào giá thành sản phẩm hoặc dịch vụ theo thời gian, đảm bảo phản ánh đúng bản chất chi phí trong từng giai đoạn.

Cách tính tài sản lưu động

Tài sản lưu động bao gồm toàn bộ các khoản mục có thời gian sử dụng hoặc chu kỳ thu hồi vốn ngắn, thường trong vòng một năm hoặc một chu kỳ kinh doanh thông thường của doanh nghiệp. Đây là nhóm tài sản có tính luân chuyển cao, đóng vai trò thiết yếu trong việc duy trì hoạt động vận hành liên tục.

Công thức tính tổng tài sản lưu động như sau:

Tài sản lưu động = Tiền mặt + Tiền gửi ngân hàng + Các khoản phải thu + Công nợ ngắn hạn + Hàng tồn kho + Đầu tư ngắn hạn + Chi phí trả trước

Trong thực tế kế toán, để xác định tổng tài sản lưu động, doanh nghiệp có thể dựa vào chỉ tiêu “A – Tài sản ngắn hạn” trên Bảng cân đối kế toán nhằm phản ánh đầy đủ và chính xác tình hình tài chính ngắn hạn.

Tài sản lưu động khác gì so với tài sản cố định?

Tài sản lưu động là gì và nó khác gì so với tài sản cố định? Để hiểu rõ hơn về vai trò và đặc điểm của từng loại tài sản trong hoạt động tài chính – kế toán, chúng ta cần phân biệt một cách hệ thống giữa tài sản cố định và tài sản lưu động dựa trên các tiêu chí cơ bản như đặc điểm sử dụng, chu kỳ luân chuyển, hình thái vật chất và cách thức ghi nhận giá trị:

Tạm kết

Có thể thấy, tài sản lưu động là gì không chỉ là một khái niệm kế toán cơ bản mà còn là chỉ số phản ánh năng lực tài chính ngắn hạn và khả năng vận hành linh hoạt của doanh nghiệp. Việc hiểu rõ bản chất, phân loại và cách quản lý tài sản lưu động sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu dòng tiền, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và đảm bảo sự ổn định trong hoạt động kinh doanh hàng ngày.

Để công việc kinh doanh và quản lý tài chính trở nên hiệu quả hơn, trang bị một chiếc laptop văn phòng hiện đại, ổn định là điều vô cùng cần thiết. Tại FPT Shop, bạn sẽ tìm thấy đa dạng mẫu laptop với cấu hình mạnh mẽ, thiết kế gọn nhẹ, hỗ trợ tối ưu cho mọi công việc văn phòng và quản lý doanh nghiệp.

Tham khảo dễ dàng hơn tại đây:

• Laptop văn phòng

Xem thêm:

• Sự khác biệt giữa doanh số và doanh thu, tầm quan trọng của hai chỉ số này trong kinh doanh
• Vốn chủ sở hữu là gì? Vốn điều lệ là gì? Cách phân biệt giữa vốn chủ sở hữu và vốn điều lệ