Bảng cân đối kế toán là gì? Nguyên tắc lập bảng cân đối kế toán mới nhất mà dân kế toán cần biết

Trong kế toán tài chính, bảng cân đối kế toán đóng vai trò quan trọng trong việc phản ánh tổng thể tình hình tài sản và nguồn vốn của doanh nghiệp tại một thời điểm nhất định. Vậy chính xác bảng cân đối kế toán là gì? Quy định về mẫu biểu và nguyên tắc lập bảng này ra sao? Cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Bảng cân đối kế toán là gì?

Bảng cân đối kế toán là một báo cáo tài chính cơ bản, trình bày tổng quát toàn bộ giá trị tài sản hiện có của doanh nghiệp cùng với nguồn gốc hình thành các tài sản đó tại một thời điểm cụ thể.

Thông qua bảng cân đối, nhà quản trị, nhà đầu tư và các đối tượng liên quan có thể đánh giá tổng quan về tình hình tài chính của đơn vị, mức độ an toàn tài chính cũng như khả năng thanh toán ngắn hạn và dài hạn.

Dữ liệu trên bảng cân đối kế toán được phân thành hai phần:

• Tài sản (Assets): Gồm toàn bộ những gì doanh nghiệp sở hữu.
• Nguồn vốn (Liabilities và Equity): Gồm các khoản nợ phải trả và vốn chủ sở hữu.

Nội dung trên dựa vào căn cứ pháp lý: Mục 1.1 khoản 1 Điều 112 Thông tư 200/2014/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp.

Mẫu bảng cân đối kế toán mới nhất năm 2024

Theo quy định tại Thông tư 200/2014/TT-BTC, có hai mẫu bảng cân đối kế toán được áp dụng.

Đối với những doanh nghiệp hoạt động bình thường và có khả năng tiếp tục duy trì hoạt động trong tương lai, họ sẽ sử dụng mẫu B01 DN. Mẫu này phân chia tài sản và nợ thành ngắn hạn và dài hạn, cho thấy rõ sự vận động tài chính trong từng chu kỳ kinh doanh.

Ngược lại, những doanh nghiệp không còn đáp ứng giả định hoạt động liên tục, như đang trong quá trình giải thể hoặc phá sản, sẽ sử dụng mẫu B01 CDHĐ DNKLT. Mẫu này không còn tập trung vào sự phân chia ngắn hạn hay dài hạn nữa, mà chủ yếu phản ánh khả năng thu hồi tài sản và thanh toán nợ trong điều kiện đặc biệt. 

1. Đối với doanh nghiệp hoạt động liên tục

Mẫu số B 01 – DN: Ban hành kèm theo Thông tư 200/2014/TT-BTC. Dành cho doanh nghiệp hoạt động bình thường, có khả năng duy trì hoạt động trong tương lai gần.

Đặc điểm:

• Phân chia tài sản và nợ phải trả thành ngắn hạn và dài hạn.
• Phản ánh toàn diện tài chính doanh nghiệp tại thời điểm lập báo cáo.

2. Đối với doanh nghiệp không đáp ứng giả định hoạt động liên tục

Mẫu số B 01/CDHĐ – DNKLT: Ban hành kèm theo Thông tư 200/2014/TT-BTC. Áp dụng với các doanh nghiệp đang giải thể, phá sản hoặc không còn khả năng tiếp tục hoạt động trong tương lai gần.

Đặc điểm:

• Phân loại tài sản theo tính thanh khoản.
• Tập trung phản ánh giá trị có thể thu hồi của tài sản và nghĩa vụ nợ cần thanh toán.

Nguyên tắc lập bảng cân đối kế toán

Khi lập bảng cân đối kế toán, cần tuân thủ những nguyên tắc cơ bản sau:

1. Tuân thủ nguyên tắc trình bày báo cáo tài chính

Thực hiện theo chuẩn mực kế toán Việt Nam, đặc biệt là chuẩn mực số 21 về trình bày báo cáo tài chính.

Đảm bảo tính trung thực, hợp lý và nhất quán về kỳ kế toán.

2. Phân loại tài sản và nợ phải trả

Tài sản và nợ phải trả cần được phân thành ngắn hạn và dài hạn dựa trên chu kỳ kinh doanh của doanh nghiệp:

Nếu chu kỳ kinh doanh bình thường không quá 12 tháng:

• Khoản mục thu hồi/thanh toán trong vòng 12 tháng → Ngắn hạn.
• Khoản mục thu hồi/thanh toán sau 12 tháng → Dài hạn.

Nếu chu kỳ kinh doanh dài hơn 12 tháng:

• Các khoản mục thu hồi/thanh toán trong một chu kỳ → Ngắn hạn.
• Các khoản mục thu hồi/thanh toán vượt ngoài một chu kỳ → Dài hạn.

Trường hợp không thể xác định chu kỳ kinh doanh, doanh nghiệp phải nêu rõ các căn cứ xác định trong thuyết minh báo cáo tài chính.

3. Đảm bảo sự cân đối tổng quát

Tổng giá trị tài sản phải luôn bằng tổng giá trị nguồn vốn, trong đó: Tài sản = Nợ phải trả + Vốn chủ sở hữu

Điều này phản ánh mối quan hệ cân bằng tài chính trong doanh nghiệp.

4. Phản ánh giá trị thực tế

Các khoản mục tài sản và nợ phải trả cần được ghi nhận dựa trên giá trị thực tế hoặc giá trị thuần có thể thu hồi, không được thổi phồng hay bóp méo nhằm đánh lừa các đối tượng sử dụng báo cáo tài chính.

Một số lưu ý quan trọng khi lập bảng cân đối kế toán

Khi lập bảng cân đối kế toán, doanh nghiệp cũng cần lưu ý đến thời điểm lập báo cáo, thường là cuối kỳ kế toán năm (31/12) hoặc các kỳ trung gian (quý, bán niên). Số liệu ghi trong bảng phải được kiểm tra, rà soát kỹ lưỡng để đảm bảo tính chính xác, trung thực. Những khoản mục có biến động lớn hoặc mang tính đặc thù cần được giải thích rõ trong phần thuyết minh báo cáo tài chính nhằm cung cấp thông tin đầy đủ và khách quan nhất đến người đọc báo cáo.

Vai trò của bảng cân đối kế toán đối với doanh nghiệp

Vai trò của bảng cân đối kế toán đối với doanh nghiệp không thể xem nhẹ. Đây là công cụ then chốt giúp nhà quản lý nắm bắt tình hình tài chính hiện tại, từ đó hoạch định chiến lược tài chính, đầu tư, sản xuất kinh doanh phù hợp. Đối với nhà đầu tư và đối tác, bảng cân đối là cơ sở để đánh giá mức độ an toàn, khả năng sinh lời và mức độ tín nhiệm của doanh nghiệp. Với cơ quan quản lý nhà nước, bảng cân đối kế toán là căn cứ để kiểm tra việc tuân thủ nghĩa vụ tài chính và pháp luật của doanh nghiệp.

Cụ thể hơn:

• Đánh giá khả năng thanh toán nợ ngắn hạn, dài hạn.
• Phân tích cơ cấu tài sản và nguồn vốn.
• Cung cấp dữ liệu cho việc hoạch định tài chính, đầu tư và chiến lược kinh doanh.
• Tăng độ tin cậy đối với nhà đầu tư, ngân hàng và các đối tác kinh doanh.

Kết luận

Bảng cân đối kế toán là công cụ phản ánh toàn diện tình hình tài chính của doanh nghiệp tại một thời điểm cụ thể. Việc hiểu rõ khái niệm, nguyên tắc lập và yêu cầu trình bày bảng cân đối sẽ giúp doanh nghiệp minh bạch hóa hoạt động tài chính, đồng thời hỗ trợ nhà quản trị đưa ra những quyết định chiến lược hiệu quả hơn trong tương lai.

Bạn đang tìm kiếm một chiếc laptop mạnh mẽ để xử lý báo cáo tài chính, lập bảng cân đối kế toán nhanh chóng và hiệu quả? Hãy khám phá ngay các dòng laptop doanh nhân chính hãng tại FPT Shop. Với cấu hình ổn định, phần mềm kế toán hỗ trợ tốt và thiết kế gọn nhẹ, những mẫu laptop này sẽ là người bạn đồng hành lý tưởng giúp bạn tối ưu công việc kế toán mỗi ngày!

Laptop doanh nhân

Xem thêm:

Tổng quan ngành kế toán: Kế toán là gì? Kế toán viên là gì? Và cơ hội nghề nghiệp cho học sinh, sinh viên

Ngành Kế toán học khối nào? Danh sách trường đào tạo uy tín và cập nhật điểm chuẩn mới nhất 2024