Lắp PC xong thì làm gì? Lưu ý cần nhớ sau khi lắp PC đảm bảo thiết bị hoạt động trơn tru

Lắp PC xong thì làm gì là câu hỏi mà hầu như ai build máy lần đầu cũng đều thắc mắc. Thực tế, việc ráp xong linh kiện mới chỉ là bước khởi đầu bởi hiệu năng và độ ổn định của một bộ PC phụ thuộc rất lớn vào những thao tác được thực hiện ngay sau đó. Trong bài viết sau đây, FPT Shop giúp bạn giải đáp.

Lắp PC xong thì làm gì?

Lắp PC xong không có nghĩa là bạn đã hoàn tất mọi thứ. Trên thực tế, giai đoạn sau khi build PC mới là lúc quan trọng nhất để đảm bảo hệ thống hoạt động ổn định, khai thác đúng hiệu năng phần cứng và tránh những lỗi khó chịu về sau. Việc biết thao tác tiếp theo sau khi lắp PC sẽ giúp bạn yên tâm hơn khi sử dụng, đồng thời kéo dài tuổi thọ cho toàn bộ linh kiện bên trong.

Kiểm tra tổng thể phần cứng

Sau khi hoàn tất việc lắp ráp, bước đầu tiên bạn nên làm là kiểm tra lại toàn bộ phần cứng bên trong. Đây là bước tưởng chừng đơn giản nhưng lại giúp hạn chế rất nhiều lỗi phát sinh khi bật máy lần đầu.

Trước hết, bạn hãy kiểm tra RAM đã được cắm chặt vào khe hay chưa. RAM lỏng là một trong những nguyên nhân phổ biến khiến PC không lên hình. Tiếp theo, kiểm tra card đồ họa, đảm bảo đã gắn đúng khe PCIe và dây nguồn VGA đã được cắm đầy đủ nếu card yêu cầu nguồn phụ.

Ngoài ra, bạn cũng nên kiểm tra dây nguồn CPU, dây nguồn mainboard, ổ cứng SSD hoặc HDD đã được kết nối chắc chắn. Quạt tản nhiệt CPU và quạt case cần được cố định vững vàng, không bị vướng dây.

Kiểm tra POST và BIOS

Khi đã yên tâm về phần cứng, bạn có thể tiến hành bật máy lần đầu. Lúc này, bạn cần quan sát quá trình POST. Nếu PC khởi động, quạt quay, màn hình hiển thị logo nhà sản xuất mainboard thì đây là dấu hiệu hệ thống đã vượt qua kiểm tra cơ bản.

Sau khi POST thành công, bạn nên vào BIOS để kiểm tra thông tin phần cứng. Trong BIOS, hãy chú ý xem CPU, dung lượng RAM, ổ cứng đã được nhận đầy đủ hay chưa. Đồng thời, kiểm tra nhiệt độ CPU để đảm bảo hệ thống tản nhiệt hoạt động đúng cách.

Một bước rất quan trọng trong BIOS là bật XMP hoặc EXPO cho RAM. Nếu không bật, RAM sẽ chỉ chạy ở mức xung cơ bản, thấp hơn thông số nhà sản xuất. Việc kích hoạt đúng profile giúp PC hoạt động mượt hơn ngay từ đầu.

Cài đặt hệ điều hành sau khi build PC

Sau khi kiểm tra BIOS xong, bạn có thể tiến hành cài đặt hệ điều hành. Phổ biến nhất hiện nay vẫn là Windows 10 hoặc Windows 11. Trước khi cài, hãy chuẩn bị sẵn USB boot chứa bộ cài hệ điều hành. Trong quá trình cài đặt, bạn nên chú ý chọn đúng ổ cứng để cài Windows, đặc biệt nếu máy có nhiều ổ lưu trữ. Việc chia phân vùng hợp lý ngay từ đầu sẽ giúp quản lý dữ liệu dễ dàng hơn về sau.

Sau khi hoàn tất cài đặt, PC sẽ khởi động vào hệ điều hành mới. Lúc này, bạn đã có thể bắt đầu các bước thiết lập tiếp theo để hoàn thiện hệ thống.

Cập nhật hệ thống và cài driver

Ngay khi vào được Windows, việc đầu tiên bạn nên làm là cập nhật hệ thống. Windows Update giúp máy nhận các bản vá bảo mật, cải thiện độ ổn định và tương thích tốt hơn với phần cứng mới.

Quá trình cập nhật có thể mất thời gian nhưng đây là bước cần thiết. Việc bỏ qua cập nhật dễ dẫn đến lỗi vặt, treo máy hoặc xung đột driver trong quá trình sử dụng. Sau khi Windows Update hoàn tất, bạn nên khởi động lại máy để đảm bảo mọi thay đổi được áp dụng đầy đủ.

Kiểm tra nhiệt độ và độ ổn định hệ thống

Việc theo dõi nhiệt độ và độ ổn định của hệ thống là điều không thể bỏ qua. Ở trạng thái nhàn rỗi, nhiệt độ CPU và GPU nên ở mức an toàn. Nếu nhiệt độ quá cao ngay cả khi không chạy tác vụ nặng, bạn cần kiểm tra lại tản nhiệt hoặc airflow trong case.

Ngoài nhiệt độ, bạn cũng nên chú ý đến độ ổn định khi sử dụng. Máy có bị treo, restart đột ngột hay không. Những dấu hiệu này thường xuất hiện sớm nếu hệ thống gặp vấn đề về nguồn, RAM hoặc tản nhiệt.

Cài đặt phần mềm cơ bản sau khi build PC

Sau khi hệ thống đã ổn định, bạn có thể bắt đầu cài đặt các phần mềm cần thiết cho nhu cầu sử dụng hàng ngày. Trình duyệt web, phần mềm giải nén, công cụ văn phòng hoặc phần mềm phục vụ công việc và giải trí nên được cài đặt theo thứ tự ưu tiên.

Ngoài ra, bạn cũng nên sử dụng các phần mềm theo dõi hệ thống để nắm rõ tình trạng PC trong quá trình sử dụng lâu dài. Điều này giúp bạn chủ động hơn trong việc bảo trì và tối ưu.

Sao lưu dữ liệu

Lắp PC xong thì làm gì? Khi mọi thứ đã được thiết lập ổn định, bước cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng là sao lưu dữ liệu. Bạn nên tạo điểm khôi phục hệ thống hoặc backup bản cài Windows sạch sau khi đã cài đầy đủ driver và phần mềm cần thiết.

Việc sao lưu giúp bạn tiết kiệm rất nhiều thời gian nếu sau này gặp lỗi hệ thống hoặc cần cài lại Windows. Chỉ với vài thao tác khôi phục, PC sẽ trở về trạng thái ổn định ban đầu.

FAQ - Giải đáp thắc mắc liên quan sau khi lắp PC

Build PC xong có cần mang đi kiểm tra không?

Build PC xong không bắt buộc phải mang đi kiểm tra nếu bạn tự tin rằng quá trình lắp ráp được thực hiện đúng kỹ thuật và hệ thống hoạt động ổn định ngay từ lần khởi động đầu tiên.

PC mới build dùng bao lâu thì ổn định hoàn toàn?

Một chiếc PC mới build thường cần vài ngày đến khoảng 1 - 2 tuần sử dụng thực tế để được xem là ổn định hoàn toàn. Trong giai đoạn đầu, hệ thống sẽ trải qua nhiều trạng thái khác nhau như cập nhật hệ điều hành, cài driver, chạy phần mềm mới và làm quen với tải công việc hàng ngày.

Thông thường, nếu PC hoạt động trơn tru trong 3 - 5 ngày đầu mà không xuất hiện lỗi treo, restart hay quá nhiệt thì khả năng cao hệ thống đã ổn định. Sau khoảng 1 - 2 tuần, khi mọi driver đã hoàn chỉnh, phần mềm cần thiết được cài đầy đủ và người dùng quen với cách sử dụng, PC sẽ bước vào trạng thái vận hành ổn định lâu dài.

Vì sao PC mới build chạy chậm hơn mong đợi?

PC mới build chạy chậm hơn kỳ vọng là tình trạng khá phổ biến và thường không xuất phát từ lỗi phần cứng. Nguyên nhân đầu tiên thường đến từ việc chưa bật XMP hoặc EXPO cho RAM khiến bộ nhớ chỉ chạy ở xung cơ bản thấp hơn nhiều so với thông số thực tế.

Bên cạnh đó, driver chưa đầy đủ hoặc chưa được cập nhật đúng phiên bản cũng ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu năng. Ngoài ra, Windows mới cài thường chạy nhiều tiến trình nền như cập nhật, index dữ liệu hoặc đồng bộ hệ thống. Điều này khiến PC tạm thời chậm hơn trong vài ngày đầu.

Sau khi build PC có cần cài lại Windows không?

Nếu bạn đã cài Windows mới hoàn toàn ngay sau khi build PC thì không cần cài lại lần nữa. Một bản Windows sạch, được cài đúng cách và cập nhật đầy đủ driver là nền tảng tốt nhất để hệ thống hoạt động ổn định.

Tạm kết

Khi bạn hiểu rõ lắp PC xong thì làm gì và thực hiện đầy đủ theo đúng thứ tự, chiếc PC mới build sẽ hoạt động mượt mà, ổn định hơn và khai thác đúng giá trị của từng linh kiện. Đây cũng là nền tảng để bạn yên tâm sử dụng máy cho học tập, làm việc hay chơi game trong thời gian dài mà không phải lo lắng về các lỗi phát sinh không đáng có.

Để tự build PC tại nhà, bạn có thể săn các linh kiện chính hãng, chất lượng tại FPT Shop. Tại cửa hàng, FPT Shop cung cấp đa dạng các món đồ công nghệ cao cấp, giúp thiết bị của bạn hoạt động mượt mà. Liên hệ FPT Shop để được hỗ trợ tư vấn và mua PC giá tốt nhanh chóng.

Xem thêm: 

• Tự build PC gaming cần những linh kiện gì? Hướng dẫn chi tiết nhất 2025
• Hướng dẫn build PC cho người mới theo từng bước chi tiết cho một chiếc máy tính mang đậm phong cách riêng