Hợp đồng bảo hiểm là gì? Những nội dung quan trọng cần nắm trước khi ký kết

Hợp đồng bảo hiểm luôn được nhắc đến khi cá nhân hoặc tổ chức cân nhắc tham gia bảo hiểm. Trên thực tế, nhiều tranh chấp phát sinh do người mua chưa nắm rõ bản chất pháp lý và phạm vi bảo vệ của hợp đồng.

Việc hiểu đúng hợp đồng bảo hiểm giúp quá trình tham gia minh bạch, chủ động và phù hợp với nhu cầu thực tế. Dưới đây, hãy cùng FPT Shop tìm hiểu hợp đồng bảo hiểm là gì nhé.

Hợp đồng bảo hiểm là gì?

Hợp đồng bảo hiểm là sự thỏa thuận bằng văn bản giữa bên mua bảo hiểm và doanh nghiệp bảo hiểm. Theo thỏa thuận này, bên mua có nghĩa vụ đóng phí bảo hiểm, còn doanh nghiệp bảo hiểm có trách nhiệm chi trả tiền bảo hiểm hoặc bồi thường khi xảy ra sự kiện bảo hiểm theo nội dung đã cam kết.

Sự kiện bảo hiểm được hiểu là sự kiện khách quan do các bên thỏa thuận hoặc pháp luật quy định. Khi sự kiện này phát sinh, doanh nghiệp bảo hiểm thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với người được bảo hiểm hoặc người thụ hưởng. Khái niệm hợp đồng bảo hiểm được quy định rõ trong Luật Kinh doanh bảo hiểm, tạo nền tảng pháp lý cho hoạt động bảo hiểm tại Việt Nam.

Đặc điểm pháp lý của hợp đồng bảo hiểm là gì?

Tính song vụ và có đền bù

Hợp đồng bảo hiểm mang tính song vụ, trong đó mỗi bên đều có quyền và nghĩa vụ tương ứng. Bên mua đóng phí bảo hiểm, doanh nghiệp bảo hiểm thực hiện chi trả khi xảy ra rủi ro. Việc đóng phí là điều kiện cần để hợp đồng có hiệu lực liên tục.

Tính rủi ro và ngẫu nhiên

Một đặc trưng quan trọng khi tìm hiểu hợp đồng bảo hiểm là gì nằm ở yếu tố rủi ro. Sự kiện bảo hiểm có thể xảy ra hoặc không xảy ra trong thời hạn hợp đồng. Chính yếu tố này tạo nên bản chất đặc thù của giao dịch bảo hiểm so với các hợp đồng dân sự thông thường.

Tính pháp lý chặt chẽ

Hợp đồng bảo hiểm chịu sự điều chỉnh trực tiếp của pháp luật chuyên ngành. Nội dung hợp đồng phải phù hợp với quy định về đối tượng bảo hiểm, quyền lợi có thể được bảo hiểm và giới hạn trách nhiệm chi trả.

Các loại hợp đồng bảo hiểm theo quy định pháp luật

Luật Kinh doanh bảo hiểm hiện hành quy định bốn nhóm hợp đồng bảo hiểm cơ bản. Việc phân loại giúp người tham gia xác định đúng nhu cầu và phạm vi bảo hiểm.

Hợp đồng bảo hiểm con người

Đối tượng của bảo hiểm con người

Đối tượng của hợp đồng bảo hiểm con người bao gồm tuổi thọ, tính mạng, sức khỏe và tai nạn con người. Đây là nhóm hợp đồng gắn trực tiếp với yếu tố nhân thân và đời sống cá nhân.

Chủ thể được mua bảo hiểm

Bên mua bảo hiểm có thể mua bảo hiểm cho bản thân hoặc cho các đối tượng có quan hệ gia đình như vợ, chồng, con, cha, mẹ, anh, chị, em ruột. Trường hợp mua cho người khác cần chứng minh quyền lợi có thể được bảo hiểm theo quy định pháp luật.

Số tiền bảo hiểm

Số tiền bảo hiểm trong hợp đồng bảo hiểm con người do các bên thỏa thuận. Mức chi trả không phụ thuộc hoàn toàn vào thiệt hại thực tế, mà căn cứ theo số tiền đã cam kết trong hợp đồng.

Hợp đồng bảo hiểm tài sản

Khái niệm và phạm vi tài sản

Hợp đồng bảo hiểm tài sản bảo vệ các loại tài sản có thể xác định giá trị bằng tiền. Tài sản bao gồm vật hữu hình, tiền, giấy tờ có giá và quyền tài sản.

Nguyên tắc xác định số tiền bảo hiểm

Số tiền bảo hiểm là mức tối đa doanh nghiệp bảo hiểm có trách nhiệm bồi thường khi xảy ra sự kiện bảo hiểm. Trong trường hợp số tiền bảo hiểm thấp hơn giá trị thực tế của tài sản, mức bồi thường được tính theo tỷ lệ tương ứng.

Ý nghĩa trong thực tiễn

Khi hiểu rõ tầm quan trọng của hợp đồng bảo hiểm trong lĩnh vực tài sản, người tham gia có thể chủ động bảo vệ nhà ở, phương tiện, máy móc và các tài sản có giá trị kinh tế lớn.

Hợp đồng bảo hiểm trách nhiệm dân sự

Đối tượng của bảo hiểm trách nhiệm

Đối tượng của hợp đồng bảo hiểm trách nhiệm dân sự là nghĩa vụ bồi thường thiệt hại của người được bảo hiểm đối với bên thứ ba theo quy định pháp luật.

Phạm vi chi trả

Doanh nghiệp bảo hiểm thực hiện chi trả trong giới hạn số tiền bảo hiểm đã thỏa thuận. Khoản chi trả này nhằm giảm gánh nặng tài chính cho người được bảo hiểm khi phát sinh trách nhiệm dân sự.

Ứng dụng phổ biến

Loại hợp đồng này thường được áp dụng trong bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp, trách nhiệm chủ xe cơ giới hoặc trách nhiệm trong hoạt động kinh doanh.

Hợp đồng bảo hiểm hàng hải

Khái niệm bảo hiểm hàng hải

Hợp đồng bảo hiểm hàng hải là thỏa thuận bảo hiểm các rủi ro phát sinh trong hoạt động hàng hải. Người được bảo hiểm đóng phí, doanh nghiệp bảo hiểm bồi thường tổn thất thuộc phạm vi bảo hiểm.

Đối tượng bảo hiểm

Đối tượng bảo hiểm hàng hải bao gồm tàu biển, hàng hóa vận chuyển, tiền thuê tàu, chi phí liên quan đến hành trình và trách nhiệm dân sự phát sinh từ rủi ro hàng hải.

Xác định số tiền bảo hiểm

Số tiền bảo hiểm do người được bảo hiểm kê khai khi giao kết hợp đồng. Trường hợp số tiền bảo hiểm vượt giá trị thực tế, phần vượt không được công nhận khi bồi thường.

Nội dung cơ bản của một hợp đồng bảo hiểm

Thông tin các bên

Hợp đồng cần ghi rõ thông tin bên mua bảo hiểm, người được bảo hiểm và doanh nghiệp bảo hiểm. Việc xác định đúng chủ thể giúp tránh tranh chấp khi thực hiện quyền lợi.

Đối tượng và phạm vi bảo hiểm

Phần này mô tả chi tiết rủi ro được bảo hiểm và các trường hợp loại trừ. Người mua cần đọc kỹ để hiểu rõ giới hạn trách nhiệm chi trả.

Phí bảo hiểm và thời hạn

Phí bảo hiểm được xác định dựa trên mức độ rủi ro và giá trị bảo hiểm. Thời hạn hợp đồng quyết định khoảng thời gian doanh nghiệp bảo hiểm chịu trách nhiệm.

Quy trình giao kết hợp đồng bảo hiểm

Bước chuẩn bị thông tin

Bên mua bảo hiểm kê khai trung thực các thông tin liên quan đến đối tượng bảo hiểm. Việc kê khai sai có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi khi xảy ra sự kiện bảo hiểm.

Bước ký kết hợp đồng

Sau khi thống nhất nội dung, hai bên tiến hành ký kết hợp đồng. Thời điểm hợp đồng có hiệu lực được xác định theo thỏa thuận hoặc quy định pháp luật.

Bước thực hiện hợp đồng

Trong thời gian hợp đồng còn hiệu lực, bên mua thực hiện nghĩa vụ đóng phí đúng hạn, doanh nghiệp bảo hiểm duy trì trách nhiệm chi trả theo cam kết.

Những lưu ý quan trọng khi tham gia hợp đồng bảo hiểm

Người tham gia cần đọc kỹ điều khoản loại trừ, thời gian chờ và quy trình yêu cầu chi trả. Việc hiểu rõ hợp đồng bảo hiểm là gì giúp hạn chế tranh chấp và bảo vệ quyền lợi hợp pháp khi phát sinh rủi ro.

Tạm kết

Qua đây, bạn đã hiểu rõ hợp đồng bảo hiểm là gì. Đây có thể hiểu là nền tảng pháp lý quan trọng giúp cá nhân và tổ chức chia sẻ rủi ro tài chính. Nắm rõ khái niệm, phân loại và nội dung hợp đồng bảo hiểm giúp quá trình tham gia minh bạch, an toàn và phù hợp với nhu cầu thực tế.

Để quản lý hợp đồng, lưu trữ thông tin tài liệu và hỗ trợ trong công việc thuận tiện, bạn có thể tham khảo dòng laptop chính hãng tại FPT Shop, hỗ trợ làm việc và quản lý hồ sơ hiệu quả mỗi ngày.

Xem thêm:

• Các loại bảo hiểm hiện nay? Có các nghiệp vụ bảo hiểm nào tương ứng với các loại hình bảo hiểm?
• Bỏ túi ngay cách mua bảo hiểm y tế online cực đơn giản, nhanh chóng