Điện thoại bị nhiễm virus: Làm gì khi điện thoại xuất hiện dấu hiệu bất thường?

Điện thoại có thể gặp nhiều vấn đề bảo mật trong quá trình cài ứng dụng, truy cập website hoặc mở các liên kết không rõ nguồn gốc. Một số dấu hiệu khá dễ nhận biết nhưng cũng có trường hợp mã độc hoạt động âm thầm trong thiết bị.

Trong bài viết này, FPT Shop sẽ cùng bạn tìm hiểu điện thoại bị nhiễm virus có những dấu hiệu nào, nguyên nhân thường gặp và cách xử lý trên Android cũng như iPhone.

Dấu hiệu nhận biết điện thoại có nguy cơ nhiễm virus

Không phải mọi tình trạng nóng máy, hao pin hoặc giật lag đều xuất phát từ virus. Tuy nhiên, nếu nhiều biểu hiện bất thường xuất hiện cùng lúc, bạn nên kiểm tra thiết bị để xác định nguyên nhân.

Pin sụt nhanh, điện thoại nóng bất thường

Mã độc có thể chạy ngầm và sử dụng tài nguyên CPU, bộ nhớ hoặc kết nối mạng trong thời gian dài. Khi đó, pin có thể giảm nhanh dù bạn không sử dụng các ứng dụng nặng.

Điện thoại cũng có thể nóng lên bất thường khi bộ xử lý liên tục phải thực hiện các tác vụ nền. Nếu tình trạng xuất hiện đột ngột, bạn nên kiểm tra mức tiêu thụ pin của từng ứng dụng.

Quảng cáo lạ xuất hiện liên tục

Quảng cáo bật lên ngoài ứng dụng hoặc xuất hiện trên màn hình với tần suất cao có thể liên quan đến phần mềm quảng cáo. Các cửa sổ pop up lạ, trang web tự mở hoặc trình duyệt liên tục chuyển sang địa chỉ không quen thuộc cũng là những dấu hiệu cần chú ý.

Xuất hiện ứng dụng không quen thuộc

Một ứng dụng có tên hoặc biểu tượng lạ xuất hiện trên điện thoại dù bạn không chủ động cài đặt là dấu hiệu đáng kiểm tra. Bạn nên xem lại thời điểm ứng dụng được cài đặt và quyền truy cập mà ứng dụng đang sử dụng.

Máy chậm, tự thoát ứng dụng hoặc khởi động lại

Hiệu năng giảm đột ngột có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân như bộ nhớ gần đầy, ứng dụng lỗi hoặc hệ điều hành gặp vấn đề. Tuy nhiên, nếu máy đồng thời xuất hiện quảng cáo lạ, ứng dụng không rõ nguồn gốc hoặc mức sử dụng dữ liệu tăng bất thường, nguy cơ phần mềm độc hại cần được xem xét.

Dữ liệu di động và chi phí viễn thông tăng

Một số mã độc có thể sử dụng kết nối mạng để thực hiện các hoạt động ngoài ý muốn. Lưu lượng 4G hoặc 5G tăng mạnh dù thói quen sử dụng không thay đổi là dấu hiệu bạn nên kiểm tra.

Trường hợp điện thoại tự gửi tin nhắn, thực hiện cuộc gọi hoặc phát sinh cước bất thường cũng cần được xử lý sớm.

Những nguyên nhân khiến điện thoại nhiễm virus

Để hạn chế nguy cơ điện thoại bị nhiễm virus, việc xác định các nguồn rủi ro thường gặp rất quan trọng. Phần mềm độc hại có thể xuất hiện thông qua ứng dụng, website, tệp tin hoặc các liên kết giả mạo.

Cài ứng dụng từ nguồn không xác định

Trên Android, việc tải file APK từ các website không rõ nguồn gốc có thể làm tăng nguy cơ cài phải phần mềm độc hại. Những ứng dụng được chỉnh sửa hoặc phát hành ngoài nguồn chính thức cũng cần được kiểm tra kỹ trước khi cài.

Với iPhone, việc can thiệp vào hệ thống để cài phần mềm ngoài môi trường được Apple hỗ trợ cũng có thể làm giảm các lớp bảo vệ mặc định của thiết bị.

Truy cập website và liên kết đáng ngờ

Các website giả mạo có thể sử dụng cửa sổ cảnh báo giả để yêu cầu tải ứng dụng, cấp quyền hoặc nhập thông tin cá nhân. Những đường link được gửi qua tin nhắn, email hoặc mạng xã hội cũng có thể dẫn đến trang web không an toàn.

Bạn nên kiểm tra địa chỉ website trước khi đăng nhập tài khoản hoặc tải bất kỳ tệp nào.

Sử dụng Wi-Fi công cộng thiếu thận trọng

Wi-Fi công cộng không phải lúc nào cũng an toàn, đặc biệt khi người dùng truy cập tài khoản ngân hàng, email hoặc các dịch vụ chứa thông tin quan trọng. Bạn nên tránh thực hiện giao dịch nhạy cảm trên mạng Wi-Fi không xác định.

Mở tệp hoặc liên kết từ tin nhắn lạ

Tin nhắn giả danh ngân hàng, nhà mạng, đơn vị giao hàng hoặc các dịch vụ trực tuyến có thể yêu cầu người nhận nhấn vào liên kết hoặc tải ứng dụng. Người dùng nên xác minh thông tin qua kênh chính thức trước khi thực hiện bất kỳ thao tác nào.

Cách xử lý khi điện thoại có dấu hiệu nhiễm virus

Khi nghi ngờ điện thoại bị nhiễm virus, bạn nên xử lý theo từng bước để hạn chế tác động đến dữ liệu và tài khoản.

Ngắt kết nối mạng và kiểm tra ứng dụng

Trước tiên, bạn có thể tắt Wi-Fi và dữ liệu di động hoặc bật chế độ máy bay. Sau đó, hãy kiểm tra danh sách ứng dụng được cài đặt trên thiết bị.

Trên Android, bạn có thể vào Cài đặt > Ứng dụng rồi kiểm tra các ứng dụng không quen thuộc. Nếu xác định một ứng dụng đáng ngờ, hãy chọn ứng dụng đó và nhấn Gỡ cài đặt.

Bạn cũng có thể mở Google Play > ảnh hồ sơ > Play Protect để kiểm tra thiết bị. Google Play Protect có khả năng kiểm tra ứng dụng và cảnh báo về phần mềm nguy hiểm.

Trên iPhone, bạn có thể nhấn giữ biểu tượng ứng dụng trên màn hình chính, chọn Xóa ứng dụng rồi xác nhận. Bạn cũng có thể vào Cài đặt > Cài đặt chung > Dung lượng iPhone để xem danh sách ứng dụng và xóa phần mềm không cần thiết.

Xóa dữ liệu trình duyệt

Nếu quảng cáo hoặc trang web lạ liên tục xuất hiện, bạn có thể xóa dữ liệu duyệt web.

Trên Chrome, hãy mở trình duyệt, chọn biểu tượng ba chấm rồi vào Xóa dữ liệu duyệt web. Bạn có thể chọn lịch sử, cookie và dữ liệu bộ nhớ đệm trước khi xác nhận xóa.

Trên iPhone, người dùng vào Cài đặt > Ứng dụng > Safari > Xóa lịch sử và dữ liệu trang web > Xóa lịch sử và dữ liệu.

Sử dụng công cụ bảo mật

Android có sẵn Google Play Protect để kiểm tra ứng dụng. Bạn nên chạy quét nếu nghi ngờ một ứng dụng đang gây ra các biểu hiện bất thường.

Trong trường hợp cần kiểm tra chuyên sâu hơn, bạn có thể sử dụng phần mềm bảo mật uy tín có phiên bản dành cho điện thoại. Hãy ưu tiên tải ứng dụng từ cửa hàng chính thức và kiểm tra kỹ tên nhà phát triển trước khi cài đặt.

Cập nhật hệ điều hành

Bản cập nhật hệ điều hành thường chứa các bản sửa lỗi và cập nhật bảo mật. Vì vậy, bạn nên kiểm tra phần cập nhật phần mềm nếu thiết bị đang sử dụng phiên bản cũ.

Bạn cũng nên cập nhật các ứng dụng quan trọng, đặc biệt là trình duyệt, ứng dụng email và các dịch vụ thường xuyên xử lý thông tin cá nhân.

Khôi phục cài đặt gốc khi cần

Nếu các phương pháp trên không giải quyết được tình trạng bất thường, bạn có thể cân nhắc khôi phục cài đặt gốc. Trước khi thực hiện, hãy sao lưu hình ảnh, danh bạ, tài liệu và dữ liệu quan trọng.

Trên Android, đường dẫn có thể khác nhau tùy từng thương hiệu. Thông thường, bạn có thể tìm tùy chọn đặt lại trong Cài đặt > Quản lý chung hoặc Hệ thống > Tùy chọn đặt lại.

Trên iPhone, hãy vào Cài đặt > Cài đặt chung > Chuyển hoặc đặt lại iPhone > Xóa tất cả nội dung và cài đặt. Sau đó, thiết bị sẽ yêu cầu xác thực trước khi bắt đầu quá trình xóa dữ liệu.

Cách hạn chế điện thoại nhiễm virus trong tương lai

Bạn có thể hạn chế nguy cơ điện thoại bị nhiễm virus bằng cách:

• Tải ứng dụng từ Google Play hoặc App Store, kiểm tra nhà phát triển trước khi cài.
• Hạn chế tải file APK và phần mềm từ website không rõ nguồn gốc.
• Không nhấn vào đường link lạ hoặc cài ứng dụng được gửi qua tin nhắn đáng ngờ.
• Cập nhật hệ điều hành và ứng dụng thường xuyên.
• Kiểm tra kỹ yêu cầu cung cấp mật khẩu, mã xác thực và thông tin ngân hàng trước khi thao tác.
• Hạn chế đăng nhập tài khoản quan trọng hoặc thực hiện giao dịch trên Wi-Fi công cộng không xác định.

Tạm kết

Điện thoại bị nhiễm virus thường có thể được nhận biết qua những thay đổi bất thường như hao pin, nóng máy, quảng cáo lạ, ứng dụng không rõ nguồn gốc hoặc hiệu năng giảm. Bạn nên kiểm tra ứng dụng, dữ liệu trình duyệt và bảo mật hệ thống trước khi cân nhắc khôi phục cài đặt gốc. Việc tải ứng dụng từ nguồn chính thức, hạn chế truy cập liên kết đáng ngờ và cập nhật phần mềm thường xuyên cũng là những cách thiết thực để bảo vệ điện thoại trong quá trình sử dụng.

Nếu điện thoại hiện tại đã sử dụng lâu, thường xuyên gặp lỗi và bạn đang có nhu cầu nâng cấp, có thể tham khảo mua điện thoại Samsung mới tại FPT Shop. Nhiều dòng Galaxy đáp ứng đa dạng nhu cầu từ liên lạc, giải trí đến công việc, giúp bạn dễ chọn thiết bị phù hợp với ngân sách và thói quen sử dụng.

Xem thêm:

• Điện thoại không vào được màn hình chính: Xử lý thế nào khi máy bị treo bất ngờ?
• Lỗi giao diện người dùng hệ thống không phản hồi: Nguyên nhân và cách khắc phục hiệu quả