Đầu năm kiêng ăn gì theo quan niệm dân gian để tránh xui xẻo và cầu may mắn?

Đầu năm kiêng ăn gì là câu hỏi được rất nhiều người quan tâm mỗi khi Tết đến xuân về. Theo quan niệm dân gian, những ngày đầu năm mang ý nghĩa mở đầu cho cả một năm mới nên việc ăn uống cũng cần cẩn trọng để tránh những điều không may. Dù mang tính tâm linh, các kiêng kỵ này vẫn được nhiều gia đình gìn giữ như một nét văn hóa truyền thống.

Tại sao đầu năm nên kiêng ăn một số món?

Trong văn hóa Á Đông nói chung và Việt Nam nói riêng, mùng 1 Tết được xem là thời điểm khởi đầu cho vận may, tài lộc và sự suôn sẻ của cả năm. Vì vậy, ông bà ta quan niệm rằng những gì diễn ra trong ngày đầu năm đều có thể ảnh hưởng đến công việc, cuộc sống và tinh thần trong suốt năm tiếp theo.

Việc lựa chọn món ăn đầu năm không chỉ đơn thuần để thưởng thức mà còn mang ý nghĩa cầu mong may mắn, tránh xui rủi. Chính vì thế, câu hỏi đầu năm kiêng ăn gì luôn được nhiều người tìm hiểu để hạn chế những điều không tốt theo quan niệm dân gian, đồng thời giữ cho không khí ngày Tết được trọn vẹn và an tâm hơn.

Đầu năm kiêng ăn gì theo quan niệm truyền thống?

Thịt chó

Trong danh sách những món ăn cần kiêng đầu năm, thịt chó luôn được nhắc đến đầu tiên tại nhiều quốc gia châu Á, trong đó có Việt Nam. Theo quan niệm dân gian, chó là loài vật trung thành, gắn bó mật thiết với con người. Việc ăn thịt chó vào những ngày đầu năm bị cho là mang đến điều không may, khiến vận khí của cả năm bị ảnh hưởng tiêu cực. Chính vì vậy, nhiều gia đình Việt thường tránh hoàn toàn các món từ thịt chó trong dịp đầu năm với mong muốn giữ sự bình an và may mắn.

Các món ăn làm từ thịt vịt

Nếu bạn đang băn khoăn đầu năm kiêng ăn gì ngoài thịt chó thì thịt vịt là món tiếp theo thường được nhắc đến. Theo quan niệm dân gian, hình ảnh “lạch bạch như vịt” ám chỉ sự chậm chạp, công việc không suôn sẻ. Bên cạnh đó, trong tiếng Trung, từ “vịt” có phát âm gần giống với từ mang ý nghĩa mất mát. Chính những liên tưởng này khiến thịt vịt bị xem là món ăn không mang lại may mắn trong ngày mùng 1 Tết, đặc biệt tại nhiều gia đình Việt.

Những món làm từ trứng vịt lộn

Trứng vịt lộn thường được ăn với mong muốn đổi vận trong những lúc gặp xui xẻo. Tuy nhiên, theo quan niệm dân gian, việc ăn trứng vịt lộn đầu năm lại mang ý nghĩa ngược lại. Người ta tin rằng ăn món này vào đầu năm có thể khiến mọi việc trở nên rối rắm, không ổn định và thiếu thuận lợi. Dù là món ăn quen thuộc và được nhiều người yêu thích, trứng vịt lộn vẫn thường nằm trong danh sách những món ăn kiêng kỵ đầu năm để tránh những điều không mong muốn.

Cá mè

Cá mè cũng là một trong những món ăn bị kiêng kỵ trong dịp đầu năm. Theo quan niệm dân gian, cá mè có nhiều xương, mùi tanh, dễ khiến người ta liên tưởng đến sự vất vả và khó khăn trong cuộc sống. Bên cạnh đó, chữ “mè” còn gợi đến cụm từ “mè nheo”, mang hàm ý phàn nàn và phiền phức. Chính vì vậy, cá mè thường không được lựa chọn cho bữa ăn ngày đầu năm.

Món ăn làm từ mực

Quan niệm “đen như mực” đã ăn sâu vào suy nghĩ của nhiều người, khiến mực trở thành biểu tượng của sự kém may mắn. Do đó, nhiều gia đình tránh ăn mực vào đầu năm với mong muốn cả năm được hanh thông, tránh những điều không thuận lợi.

Món ăn làm từ tôm

Tôm là loài vật có đặc tính di chuyển thụt lùi về phía sau. Theo quan niệm dân gian, điều này tượng trưng cho sự tụt lùi trong công việc và cuộc sống. Ngoài ra, hình dáng đầu to thân nhỏ của tôm cũng bị liên tưởng đến việc “đầu không xuôi, đuôi không lọt”. Tại miền Nam và miền Trung, nhiều người kiêng ăn tôm vào mùng 1 Tết vì cho rằng ăn tôm đầu năm sẽ khiến sự nghiệp và làm ăn không tiến triển như mong muốn.

Quả chuối

Mặc dù chuối là loại quả quen thuộc trên mâm ngũ quả của người miền Bắc, nhưng tại miền Nam, chuối lại nằm trong danh sách những món cần kiêng đầu năm. Nguyên nhân xuất phát từ cách phát âm của từ “chuối”, gần giống với từ “chúi”, mang ý nghĩa vấp ngã, thất bại. Vì không muốn một năm mới gặp nhiều trắc trở, người miền Nam thường tránh ăn chuối trong những ngày đầu năm.

Mắm tôm

Mắm tôm là món ăn có mùi khá nặng và đặc trưng. Theo quan niệm của người miền Bắc, mắm tôm không nên ăn vào đầu tháng, đặc biệt là mùng 1 Tết. Người xưa cho rằng mùi nặng sẽ mang lại sự ô uế và không sạch sẽ về mặt tâm linh. Ngoài ra, việc mang mùi mắm tôm đến những nơi linh thiêng trong ngày đầu năm bị xem là thiếu trang trọng, có thể ảnh hưởng đến vận may và sự phù hộ trong suốt năm mới.

Kiêng kỵ ăn uống đầu năm nên hiểu thế nào cho đúng?

Cần nhấn mạnh rằng các quan niệm về đầu năm kiêng ăn gì chủ yếu mang tính tâm linh và truyền thống, chưa có cơ sở khoa học chứng minh. Việc kiêng kỵ ăn uống không nên trở thành áp lực mà chỉ nên xem như một cách giữ gìn nét văn hóa và tạo sự an tâm về mặt tinh thần.

Quan trọng nhất vẫn là không khí sum vầy, vui vẻ bên gia đình và người thân trong những ngày đầu năm. Một bữa ăn đầm ấm, tràn đầy tiếng cười luôn mang lại giá trị tinh thần lớn hơn bất kỳ kiêng kỵ nào.

Kết luận

Đầu năm kiêng ăn gì là vấn đề được nhiều người quan tâm nhằm tránh những điều không may theo quan niệm dân gian. Dù mang màu sắc tâm linh, những kiêng kỵ này vẫn phản ánh nét văn hóa truyền thống lâu đời của người Việt. Hiểu đúng và áp dụng linh hoạt sẽ giúp ngày đầu năm thêm trọn vẹn và nhẹ nhàng hơn.

Để chuẩn bị những bữa ăn đầu năm ấm cúng và tiện lợi hơn, bạn có thể tham khảo các thiết bị gia dụng chính hãng tại FPT Shop. Với đa dạng sản phẩm và chất lượng đảm bảo, FPT Shop sẽ là lựa chọn đáng tin cậy cho gian bếp gia đình bạn trong năm mới.

Xem thêm:

• Xin chữ đầu năm là gì? Khám phá ý nghĩa và những điều thú vị của nét truyền thống Việt Nam
• Đầu năm 2026 nên làm gì? Gợi ý những hướng đi quan trọng để bắt đầu năm mới hiệu quả