Bột năng là gì? Công dụng, cách chế biến và phân biệt bột năng với các loại bột khác

Bột năng là chất phụ gia nổi tiếng để tạo độ sánh cho các món ăn và là nguyên liệu để làm rất nhiều loại bánh. Tuy nhiên, bạn có biết rằng loại bột này còn rất nhiều công dụng khác không? Dưới đây là một số thông tin hữu ích về tác dụng của bột năng và cách sử dụng trong mọi món ăn gia đình. Hãy cùng theo dõi bài viết dưới đây của FPT Shop ngay bạn nhé!

Bột năng là gì?

Bột năng có nhiều tên gọi khác như bột sắn ở miền Bắc, bột lọc ở miền Trung hay bột đao. Thành phần của bột năng chủ yếu được làm từ củ sắn (hay miền trong gọi là khoai mì), sau khi thu hoạch sẽ trải qua công đoạn làm sạch, chế biến để tạo thành thành phẩm dạng bột mịn và tơi như các loại bột thông thường khác. Khi mua, bạn nên lưu ý đến hạn sử dụng và trạng thái của bột, nếu bột bị vón cục hay có màu ngả vàng thì không nên mua bạn nhé!

Các công dụng của bột năng

Bột năng là thành phần chính để làm các loại bánh như: bánh phu thê, bánh đúc, bánh giò, bánh da lợn,… Ngoài ra, bạn còn có thể làm các loại sợi bánh canh, hủ tiếu, mì, miến,.. từ bột năng vì chúng sẽ tạo độ dẻo dai, tăng độ kết dính và tạo cảm giác ngon miệng hơn khi thưởng thức.

Bột năng cũng là nguyên liệu chính trong các món ăn vặt như cá viên, chả lụa, chả cá, nem, xúc xích… để tạo độ dai, giòn, tạo cảm giác ngon miệng hơn khi thưởng thức. Có thể dùng bột để làm hạt trân châu đen, trân châu dừa… dẻo dai hay các loại thạch có trong trà sữa, chè như thạch củ năng, thạch khoai môn,…

Cách sử dụng bột năng đúng cách

Lượng bột năng sử dụng trong mỗi món ăn khác nhau sẽ tùy thuộc vào mục đích sử dụng của từng món.

• Đối với cách làm bánh, bún,... bạn nên tham khảo kỹ hướng dẫn và điều chỉnh lượng nước, lượng bột vừa đủ để trong quá trình nhào nặn luôn tạo sự cân bằng không quá cứng, cũng không quá nhão. Sau đó, tiếp tục làm các bước còn lại để tạo ra món ăn theo ý muốn.

• Đối với các món ở dạng sệt như súp, chè, lagu, nước sốt,... trước khi sử dụng, bạn cần pha loãng bột năng với nước nguội cho đến khi bột hòa tan hết, sau đó mới đổ phần hỗn hợp đó vào món đang nấu. Lưu ý là chỉ nên cho bột năng vào bước cuối cùng, khi món ăn đã chín bạn đổ bột vào từ từ, khuấy đều liên tục và nấu thêm một lúc rồi mới tắt bếp.

Tuy nhiên, sử dụng nhiều bột năng không tốt cho người già, người bị bệnh tiểu đường, người béo phì, trẻ em nhỏ tuổi… Nó gây ảnh hưởng đến sức khỏe vì bột chứa lượng tinh bột khá cao mà lại rất ít chất xơ.

Cách phân biệt bột năng với các loại bột khác

Bột năng với bột mì

Về kết cấu hay giá trị dinh dưỡng, bột mì thường được đánh giá cao hơn bột năng. Đặc điểm nhận biết dễ nhất là bột năng khi hoà với nước lạnh có độ sánh, mịn cao, pha với nước nóng sẽ sệt lại, còn bột mì thì có độ giãn nở và xốp.

Bột năng với bột bắp

Bột bắp được làm từ phần lõi trắng của bắp (ngô) nên trông sẽ trắng hơn, tơi hơn và nhẹ hơn bột năng. Về độ kết dính, khi hòa với nước bột bắp vẫn có độ sệt nhưng không kết dính tốt bằng bột năng.

Bột năng với bột nếp

Bột nếp được làm từ gạo nếp nên sẽ dẻo và dai hơn so với bột năng. Người ta thường dùng bột nếp để làm bánh dày, bánh rán, bánh khúc, bánh gai, bánh ít, bánh trôi…

Bột năng với bột gạo

Tương tự như bột nếp, bột gạo được làm từ những hạt gạo, nhưng là gạo tẻ. Để phân biệt bột gạo và bột năng, bạn có thể quan sát về màu sắc. Bột gạo sẽ có màu đục, khá thô, không mềm và mịn như bột năng.

Bột năng với bột sắn dây

Bột sắn dây làm từ củ sắn dây, bạn có thể pha với nước lạnh hoặc khuấy chín với nước sôi để sử dụng hàng ngày. Bột năng cũng có kết cấu tương tự nhưng được sử dụng như một gia vị cho vào các món ăn để tạo độ sánh đặc dai giòn. Bột sắn dây có thể pha dùng trực tiếp còn bột năng cần phải nấu chín mới ăn được

Bột năng với bột củ năng

Bột củ năng làm từ củ năng (miền Bắc gọi là củ mã thầy) có hình tròn, màu đen, ruột trắng ăn giòn nhưng ít bột. Bột củ năng có màu trắng không sệt như bột năng và thường được dùng làm bánh lọt, ăn kèm với nước cốt dừa.

Cách làm bột năng tại nhà

Nguyên liệu

• 5kg củ sắn (khoai mì)
• Bàn mài củ sắn
• 1 tấm vải sạch

Cách làm bột năng

Bước 1: Sơ chế củ sắn

• Sắn mua về đem lột vỏ, ngâm với nước khoảng 2 tiếng rồi vớt ra, rửa sạch, để ráo.

Bước 2: Làm bột năng

• Dùng bàn mài để mài củ sắn thành bột, rồi hòa với 10 lít nước sạch và lọc lấy nước bằng một tấm vải sạch.
• Tiếp theo, để phần nước đã lọc khoảng 1 giờ cho bột lắng xuống. 
• Sau đó, bạn đổ phần nước ở trên đi, lấy phần bột còn lại phơi dưới trời nắng to khoảng 2 ngày để bột khô hoàn toàn.

Bước 3: Đem đi phơi nắng

• Cho bột đã khô vào máy xay nhuyễn thành bột mịn rồi lọc lại qua dây. 
• Bạn có thể bảo quản bột năng bằng cách cho vào lọ nhựa, lọ thủy tinh rồi đậy nắp kín và để ở nơi khô ráo, thoáng mát.

Các món ăn ngon làm từ bột năng

Cách làm trân châu bằng bột năng

• Bạn cho bột năng ra một chiếc bát lớn, trộn đều cùng với nước, bột rau câu và đường. Sau đó, nặn thành từng viên tròn, nhỏ, vừa ăn. 
• Tiếp đến, bạn bắc một nồi nước lớn và đun cho đến khi nước sôi rồi từ từ thả trân châu vào luộc, chú ý đảo đều để tránh bị dính với nhau và dính xuống đáy nồi. Khi trân châu nổi lên, đun tiếp tục từ 5 - 10 phút để chín hẳn rồi mới tắt bếp.
• Đậy kín nồi trân châu và ủ từ 15 - 20 phút.
• Cuối cùng, bạn vớt trân châu ra rồi ngâm với nước lạnh khoảng 5 phút. Nếu muốn ngọt hơn, có thể trộn với đường hoặc nấu nước đường lên rồi ngâm.

Cách làm bánh lọt bằng bột năng

• Trước tiên, bạn cho nước cốt dừa, nước lạnh, đường, muối vào nồi rồi nấu lên, nước sôi lăn tăn thì cho lá dứa vào. Sau đó, khuấy đều cho đường tan hết rồi cho xuống. 
• Cho bột năng và nước vào nồi trộn đều để hòa tan hết.
• Sau đó bạn cho lại nồi lên bếp, để lửa nhỏ vừa và khuấy đều tay khoảng 4 - 5 phút. Thấy bột hơi trong và sánh lại thì tắt bếp. 
• Nhân lúc bột còn nóng, bạn lấy một cái khuôn hoặc rổ bằng inox để tạo hình bánh lọt. Đặt một tô nước đá lạnh bên dưới rổ, rồi đổ bột vào, đợi bánh lọt xuống. 

• Ngâm bánh lọt trong nước lạnh khoảng 10 - 15 phút để bánh dai, giòn và ngon hơn.

Cách làm bánh bột lọc bằng bột năng

• Đầu tiên, bạn ướp tôm, thịt ba chỉ cùng với hành, hạt tiêu, tỏi băm và bột nêm khoảng 10 phút. Sau đó, cho tất cả vào chảo rồi rang chín trong khoảng 10 - 15 phút, nêm nếm gia vị cho vừa ăn rồi trút tất cả vào bát.
• Tiếp theo, bạn chia bột năng làm hai phần, phần thứ nhất trộn với nước sôi cho đến khi bột trong thì cho phần còn lại vào. Sau đó, tiếp tục nhồi đến khi thấy bột mịn và không dính tay nữa là được. 
• Giữ cho bột luôn ấm bằng cách bọc vào vải hoặc cho vào túi kín. Bạn lấy từng chút bột, nhỏ bằng đầu ngón tay, rồi cán mỏng miếng bột và cho nhân tôm thịt, gấp kín 2 mép lại là xong. Làm lần lượt đến khi hết bột và nhân bánh thì thôi.

• Cuối cùng, đun một nồi nước cho sôi rồi thả bánh vào luộc khoảng 10 phút. Khi nào thấy trong lại và bánh nổi lên là bánh đã chín. Bạn vớt ra và trộn với chút dầu cho bánh khỏi dính. Nếu muốn ăn mát, có thể ngâm với nước lạnh để bánh được trong và giòn hơn.

Tạm kết

Vậy là FPT Shop đã giúp bạn giải đáp tất cả những thắc mắc về bột năng và gợi ý cho bạn vài món ngon từ loại bột này. Hy vọng bài viết này sẽ giúp bạn có thêm nhiều kiến thức bổ ích hơn về bột năng và nấu được những món ăn hấp dẫn.

Đừng quên cập nhật những thông tin mới nhất và tham khảo các loại thiết bị gia dụng và đồ dùng bếp hữu ích tại website FPT Shop nhé.

• Đồ dùng bếp

Xem thêm:

• Bột năng làm từ gì? Bột mì là gì? Sự khác biệt giữa bột năng và bột mì có thể bạn chưa biết
• Cách làm bánh bột lọc nhân tôm thịt dai ngon siêu đơn giản với những nguyên liệu dễ tìm