Quy định của pháp luật Việt Nam về việc thu thập và lưu trữ thông tin số nhằm đảm bảo an toàn và bảo mật dữ liệu

Trong thời đại số, dữ liệu được ví như tài sản quý giá của mỗi cá nhân và tổ chức. Sự phát triển mạnh mẽ của Internet, thương mại điện tử và các nền tảng trực tuyến khiến việc thu thập và lưu trữ thông tin số trở thành hoạt động thường xuyên, gắn liền với hầu hết mọi giao dịch và tương tác. Chính vì vậy, việc xây dựng khung pháp lý chặt chẽ để quản lý quá trình này là vô cùng cần thiết, giúp tạo môi trường trực tuyến minh bạch, đáng tin cậy và an toàn cho người dùng.

Thu thập và lưu trữ thông tin số trên môi trường mạng được pháp luật quy định như thế nào?

Trong bối cảnh các hoạt động trực tuyến ngày càng phổ biến, vấn đề pháp lý liên quan đến thu thập và lưu trữ thông tin số trên môi trường mạng nhận được sự quan tâm đặc biệt. Hệ thống quy định hiện hành không chỉ đặt ra trách nhiệm cho tổ chức, doanh nghiệp mà còn đưa ra cơ chế bảo vệ quyền lợi của người dùng trong suốt quá trình sử dụng dịch vụ số. Theo quy định tại khoản 3 Điều 21 của Luật Công nghệ thông tin năm 2006, cụ thể là như sau:

Thu thập, xử lý và sử dụng thông tin cá nhân trên môi trường mạng

1. Tổ chức, cá nhân thu thập, xử lý và sử dụng thông tin cá nhân của người khác trên môi trường mạng phải được người đó đồng ý, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
2. Tổ chức, cá nhân thu thập, xử lý và sử dụng thông tin cá nhân của người khác có trách nhiệm sau đây:

a) Thông báo cho người đó biết về hình thức, phạm vi, địa điểm và mục đích của việc thu thập, xử lý và sử dụng thông tin cá nhân của người đó;

b) Sử dụng đúng mục đích thông tin cá nhân thu thập được và chỉ lưu trữ những thông tin đó trong một khoảng thời gian nhất định theo quy định của pháp luật hoặc theo thoả thuận giữa hai bên;

c) Tiến hành các biện pháp quản lý, kỹ thuật cần thiết để bảo đảm thông tin cá nhân không bị mất, đánh cắp, tiết lộ, thay đổi hoặc phá huỷ;

d) Tiến hành ngay các biện pháp cần thiết khi nhận được yêu cầu kiểm tra lại, đính chính hoặc hủy bỏ theo quy định tại khoản 1 Điều 22 của Luật này; không được cung cấp hoặc sử dụng thông tin cá nhân liên quan cho đến khi thông tin đó được đính chính lại.

3. Tổ chức, cá nhân có quyền thu thập, xử lý và sử dụng thông tin cá nhân của người khác mà không cần sự đồng ý của người đó trong trường hợp thông tin cá nhân đó được sử dụng cho mục đích sau đây:

a) Ký kết, sửa đổi hoặc thực hiện hợp đồng sử dụng thông tin, sản phẩm, dịch vụ trên môi trường mạng;

b) Tính giá, cước sử dụng thông tin, sản phẩm, dịch vụ trên môi trường mạng;

c) Thực hiện nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật.

Đối chiếu với các quy định pháp luật hiện hành, quyền thu thập, xử lý và khai thác thông tin cá nhân của người khác không phải lúc nào cũng bắt buộc phải có sự đồng ý trực tiếp từ chủ thể dữ liệu. Trong một số trường hợp cụ thể, cá nhân hoặc tổ chức vẫn được phép tiến hành hoạt động này nhằm phục vụ cho những mục đích chính đáng sau:

• Phục vụ giao kết, điều chỉnh hoặc thực hiện hợp đồng: Khi tham gia sử dụng các sản phẩm, dịch vụ hay thông tin trên môi trường mạng, việc thu thập dữ liệu có thể cần thiết để đảm bảo các điều khoản được thực hiện đúng và đầy đủ, chẳng hạn như xác minh danh tính, cập nhật thông tin giao dịch hoặc xử lý các yêu cầu phát sinh trong quá trình hợp tác.
• Xác định chi phí và cước phí dịch vụ: Trong nhiều giao dịch trực tuyến, dữ liệu cá nhân được sử dụng như cơ sở để tính toán chính xác giá trị sử dụng dịch vụ, mức phí hoặc các khoản chi trả khác. Điều này giúp doanh nghiệp và người dùng minh bạch hơn trong việc quản lý tài chính và tránh tranh chấp.
• Thực hiện nghĩa vụ theo quy định pháp luật: Ngoài hợp đồng và tính phí dịch vụ, pháp luật cũng quy định một số trường hợp buộc phải xử lý và cung cấp thông tin cá nhân theo yêu cầu, ví dụ như báo cáo cho cơ quan quản lý nhà nước, đảm bảo tuân thủ các quy định về an ninh mạng, thuế hoặc nghĩa vụ pháp lý khác.

Như vậy, dù nguyên tắc chung là phải có sự đồng ý của chủ thể thông tin, nhưng trong những tình huống đặc biệt nêu trên, việc xử lý dữ liệu cá nhân, thu thập và lưu trữ thông tin số vẫn được pháp luật cho phép nhằm bảo đảm tính hợp pháp và lợi ích chung.

Quyền kiểm tra dữ liệu cá nhân và quy định thiết lập trang thông tin điện tử

Khi tìm hiểu về pháp luật liên quan đến môi trường mạng, bên cạnh quy định về thu thập và lưu trữ thông tin số, người dùng cũng quan tâm đến quyền được kiểm soát dữ liệu cá nhân cũng như nguyên tắc thiết lập trang thông tin điện tử. Đây là những nội dung quan trọng giúp đảm bảo sự minh bạch, an toàn và tuân thủ đúng quy định trong quá trình hoạt động trực tuyến.

Người dùng có được quyền yêu cầu tổ chức lưu giữ dữ liệu cá nhân của mình trên mạng kiểm tra, chỉnh sửa hoặc xóa thông tin hay không?

Trong quá trình các doanh nghiệp và tổ chức tiến hành thu thập và lưu trữ thông tin số của người dùng trên môi trường mạng, vấn đề minh bạch và quyền kiểm soát dữ liệu cá nhân luôn được đặt lên hàng đầu. Một câu hỏi thường gặp là liệu cá nhân có quyền yêu cầu đơn vị quản lý dữ liệu tiến hành kiểm tra, xác minh hoặc cập nhật lại thông tin của mình hay không? Theo quy định tại khoản 1 Điều 22 của Luật Công nghệ thông tin 2006, nội dung được nêu như sau:

Lưu trữ, cung cấp thông tin cá nhân trên môi trường mạng

1. Cá nhân có quyền yêu cầu tổ chức, cá nhân lưu trữ thông tin cá nhân của mình trên môi trường mạng thực hiện việc kiểm tra, đính chính hoặc hủy bỏ thông tin đó.
2. Tổ chức, cá nhân không được cung cấp thông tin cá nhân của người khác cho bên thứ ba, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác hoặc có sự đồng ý của người đó.
3. Cá nhân có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại do hành vi vi phạm trong việc cung cấp thông tin cá nhân.

Như vậy, mọi cá nhân có quyền yêu cầu các tổ chức, cá nhân lưu trữ thông tin cá nhân của mình trên mạng thực hiện kiểm tra, chỉnh sửa hoặc xóa bỏ thông tin đó.

Quy định về việc thiết lập trang thông tin điện tử được thực hiện như thế nào?

Theo quy định tại Điều 23 của Luật Công nghệ thông tin năm 2006 về việc thiết lập trang thông tin điện tử như sau:

Thiết lập trang thông tin điện tử

1. Tổ chức, cá nhân có quyền thiết lập trang thông tin điện tử theo quy định của pháp luật và chịu trách nhiệm quản lý nội dung và hoạt động trang thông tin điện tử của mình.
2. Tổ chức, cá nhân sử dụng tên miền quốc gia Việt Nam “.vn” khi thiết lập trang thông tin điện tử không cần thông báo với Bộ Bưu chính, Viễn thông. Tổ chức, cá nhân khi thiết lập trang thông tin điện tử không sử dụng tên miền quốc gia Việt Nam “.vn” phải thông báo trên môi trường mạng với Bộ Bưu chính, Viễn thông những thông tin sau đây:

a) Tên tổ chức ghi trong quyết định thành lập, giấy phép hoạt động, giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh hoặc giấy phép mở văn phòng đại diện; tên cá nhân;

b) Số, ngày cấp, nơi cấp chứng minh thư nhân dân hoặc số, ngày cấp, nơi cấp hộ chiếu của cá nhân;

c) Địa chỉ trụ sở chính của tổ chức hoặc nơi thường trú của cá nhân;

d) Số điện thoại, số fax, địa chỉ thư điện tử;

đ) Các tên miền đã đăng ký.

...

Trang thông tin điện tử được thiết lập theo quy định như đã nêu trên.

Tạm kết

Mong rằng qua nội dung bài viết, bạn đã có cái nhìn rõ ràng hơn về những quy định pháp luật liên quan đến việc thu thập và lưu trữ thông tin số, từ trách nhiệm của tổ chức, doanh nghiệp cho đến quyền lợi hợp pháp của mỗi cá nhân trong môi trường mạng. Việc nắm vững những nguyên tắc này không chỉ giúp người dùng chủ động bảo vệ dữ liệu cá nhân mà còn góp phần xây dựng một không gian số an toàn, minh bạch và đáng tin cậy.

Nếu bạn đang tìm kiếm một chiếc laptop văn phòng hoạt động ổn định, thiết kế gọn nhẹ và pin bền bỉ để phục vụ công việc hằng ngày, FPT Shop chính là địa chỉ mua sắm đáng tin cậy dành cho bạn. Tại đây, bạn có thể lựa chọn đa dạng mẫu mã từ nhiều thương hiệu nổi tiếng, được hưởng chính sách bảo hành chính hãng cùng nhiều ưu đãi hấp dẫn. Đừng bỏ lỡ cơ hội sở hữu ngay chiếc laptop phù hợp để nâng cao hiệu suất làm việc và trải nghiệm tiện lợi mỗi ngày! Xem ngay:

Laptop văn phòng giá tốt

Xem thêm:

• E-Commerce là gì? Xu hướng phát triển và các loại hình giao dịch thương mại điện tử
• Amazon seller là gì? Hướng dẫn cách xây dựng chiến lược bán hàng thông minh cho người mới bắt đầu