Tấn công SS7 là gì? Lỗ hổng nguy hiểm đe dọa người dùng di động toàn cầu

Trong thế giới số hiện đại, nơi mà các thiết bị di động đóng vai trò trung tâm trong cuộc sống cá nhân và công việc, vấn đề bảo mật thông tin chưa bao giờ trở nên cấp thiết như hiện nay. Một trong những mối đe dọa nguy hiểm nhưng ít người biết đến chính là tấn công SS7, một kiểu tấn công mạng dựa trên lỗ hổng của hệ thống viễn thông toàn cầu.

Vậy tấn công SS7 là gì? Cơ chế hoạt động của nó ra sao và tại sao ngay cả những người không am hiểu công nghệ cũng có thể trở thành nạn nhân? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết này.

SS7 là gì?

Trước khi giải đáp “Tấn công SS7 là gì?”, bạn cần hiểu SS7 là gì. SS7 (Signalling System No. 7) là một hệ thống tín hiệu được phát triển từ những năm 1975. Đây là tập hợp các giao thức mạng cho phép các nhà mạng di động và mạng cố định truyền tải thông tin để quản lý cuộc gọi, gửi tin nhắn SMS, chuyển vùng quốc tế và thực hiện các chức năng liên lạc khác.

SS7 được ví như "xương sống" của hệ thống viễn thông toàn cầu. Khi bạn thực hiện một cuộc gọi, gửi tin nhắn hay nhận SMS xác thực từ ngân hàng, SS7 chính là cơ chế giúp truyền tải dữ liệu đó giữa các nhà mạng khác nhau, đặc biệt khi bạn ở nước ngoài.

Tuy nhiên, điểm yếu chết người của SS7 nằm ở việc nó được thiết kế trong thời kỳ chưa có khái niệm an ninh mạng hiện đại. Giao thức này thiếu các lớp bảo mật và xác thực cần thiết, khiến các hacker có thể dễ dàng khai thác nếu có quyền truy cập vào hệ thống.

Tấn công SS7 là gì?

Tấn công SS7 là hình thức mà hacker lợi dụng các lỗ hổng trong hệ thống SS7 để nghe lén, theo dõi, đánh cắp thông tin hoặc chiếm quyền kiểm soát tài khoản của người dùng.

Khi hacker có quyền truy cập vào hệ thống SS7 (thường thông qua các thiết bị mạng hoặc giả mạo nhà mạng), họ có thể thực hiện một loạt hành động nguy hiểm như:

• Nghe lén cuộc gọi: Hacker có thể chuyển tiếp cuộc gọi của bạn sang một thiết bị trung gian, ghi âm hoặc theo dõi nội dung cuộc trò chuyện.
• Đọc trộm tin nhắn SMS: Bao gồm cả các tin nhắn quan trọng như mã xác thực OTP từ ngân hàng, dịch vụ thanh toán, mạng xã hội...
• Theo dõi vị trí người dùng: Thông qua SS7, hacker có thể xác định vị trí thiết bị của bạn trong thời gian thực, bằng cách truy vấn thông tin từ nhà mạng.
• Chiếm quyền tài khoản: Khi có quyền truy cập vào tin nhắn SMS, hacker có thể đánh cắp mã xác thực 2 lớp (2FA), từ đó chiếm quyền tài khoản ngân hàng, email, Facebook, Instagram, v.v.

Điều nguy hiểm là các cuộc tấn công SS7 không để lại dấu vết rõ ràng. Bạn vẫn có thể nhận cuộc gọi và tin nhắn như bình thường, trong khi hacker đang âm thầm khai thác thông tin của bạn ở phía sau.

Mục tiêu phổ biến của các cuộc tấn công SS7

Thắc mắc “Tấn công SS7 là gì?” đã được giải đáp. Vậy mục đích của nó là để làm gì? Hiện nay, đánh cắp mã xác thực 2 yếu tố (2FA) là mục tiêu hàng đầu trong các cuộc tấn công SS7. Khi bạn đăng nhập vào tài khoản ngân hàng hoặc nền tảng mạng xã hội, hệ thống thường gửi mã xác thực OTP qua SMS. Đây là cơ hội vàng cho hacker nếu họ đã có quyền truy cập vào SS7.

Một ví dụ điển hình là: Hacker truy cập vào hệ thống SS7, chặn tin nhắn OTP gửi từ ngân hàng đến điện thoại của bạn. Sau đó, họ sử dụng mã này để đăng nhập vào tài khoản và chuyển toàn bộ tiền khỏi tài khoản mà bạn không hề hay biết.

Tương tự, các tài khoản như Gmail, Facebook, Instagram cũng có thể bị chiếm quyền nếu hacker lấy được mã xác thực 2FA gửi qua SMS.

Ai là đối tượng dễ bị tấn công SS7?

Câu trả lời là: Bất kỳ ai đang sử dụng điện thoại di động cũng đều có thể trở thành nạn nhân. Không quan trọng bạn dùng Android hay iOS, không quan trọng nhà mạng nào, nếu tin nhắn và cuộc gọi của bạn đi qua hệ thống SS7, bạn đã nằm trong vùng rủi ro. Đặc biệt, những người thường xuyên nhận OTP từ ngân hàng, giao dịch tài chính hoặc quản lý tài khoản online quan trọng nên đặc biệt cẩn trọng.

Làm sao để tránh bị tấn công SS7?

Thực tế, vì các cuộc tấn công SS7 nhắm vào lỗ hổng ở cấp độ nhà mạng, nên người dùng không có nhiều quyền kiểm soát. Tuy nhiên, bạn vẫn có thể giảm thiểu rủi ro bằng các giải pháp sau:

1. Hạn chế sử dụng xác thực 2FA qua SMS

Thay vì nhận mã OTP qua tin nhắn, hãy chuyển sang sử dụng ứng dụng xác thực như Google Authenticator, Microsoft Authenticator hoặc Authy. Các ứng dụng này không phụ thuộc vào SS7 nên an toàn hơn rất nhiều.

2. Sử dụng ứng dụng nhắn tin có mã hóa đầu cuối

Các ứng dụng như Signal, WhatsApp, Telegram (chế độ bí mật), iMessage đều hỗ trợ mã hóa nội dung từ đầu đến cuối, giúp ngăn hacker đọc trộm tin nhắn.

3. Gọi điện qua Internet thay vì mạng di động

Thay vì gọi qua sóng di động, bạn có thể sử dụng các ứng dụng gọi điện như Signal, Zoom, FaceTime, WhatsApp, các nền tảng này sử dụng mã hóa hiện đại và không đi qua SS7.

4. Theo dõi hoạt động đáng ngờ trên tài khoản

Luôn bật cảnh báo đăng nhập, xem lịch sử truy cập, và nhanh chóng đổi mật khẩu nếu phát hiện dấu hiệu bất thường.

Tấn công SS7 trong tương lai: Nguy hiểm vẫn tiếp diễn

Mặc dù hệ thống SS7 đã cũ và tồn tại nhiều lỗ hổng, nhưng rất nhiều nhà mạng trên thế giới, kể cả ở Việt Nam, vẫn đang sử dụng nó do chi phí thay thế cao. Các nỗ lực chuyển sang giao thức mới như Diameter (cho mạng LTE/5G) đang được triển khai, nhưng chưa thể thay thế hoàn toàn trong một sớm một chiều.

Điều đó có nghĩa là, nguy cơ tấn công SS7 vẫn sẽ tồn tại trong nhiều năm tới. Người dùng, đặc biệt là những người thường xuyên giao dịch tài chính hoặc xử lý thông tin nhạy cảm, cần hết sức thận trọng.

Kết luận

Qua bài viết, hy vọng bạn đã hiểu rõ tấn công SS7 là gì, cách thức hoạt động và mức độ nguy hiểm của nó. Dù không thể tự mình vá các lỗ hổng mạng viễn thông, bạn vẫn có thể bảo vệ bản thân bằng cách sử dụng các phương thức xác thực an toàn hơn, hạn chế phụ thuộc vào tin nhắn SMS, và nâng cao nhận thức về an toàn thông tin.

Bảo mật số không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu bắt buộc trong thời đại công nghệ hiện nay. Hãy chủ động bảo vệ dữ liệu và quyền riêng tư của mình, bắt đầu từ hôm nay bằng cách sử dụng những thiết bị có các tính năng bảo mật tốt. FPT Shop cung cấp nhiều mẫu điện thoại và máy tính chính hãng, giá tốt. Xem nhanh tại đây:

• Điện thoại Samsung

Xem thêm:

• Để bảo vệ dữ liệu trên máy tính khi dùng internet em cần làm gì? Những lưu ý quan trọng cần biết
• Thủ thuật đặt mật khẩu cho ổ đĩa trên Windows 10 đơn giản, bảo vệ dữ liệu người dùng