SpO2 là gì? Nồng độ oxy trong máu bao nhiêu là nguy hiểm?

SpO2 là gì? Đây là chỉ số cho biết bao nhiêu phần trăm hemoglobin trong máu đang mang oxy, người khỏe mạnh thường đạt 95-100%. Khi SpO2 xuống 92% trở xuống, bạn nên liên hệ bác sĩ, còn mức 88% trở xuống cần đến cơ sở cấp cứu. Đồng hồ thông minh cũng đo được SpO2 ở cổ tay, nhưng kết quả chỉ để tham khảo.

SpO2 là gì? Vì sao cần theo dõi nồng độ oxy trong máu?

SpO2 (Saturation of Peripheral Oxygen) là độ bão hòa oxy trong máu ngoại vi, tức tỷ lệ phần trăm hemoglobin trong hồng cầu đang gắn với oxy. Chỉ số càng gần 100% thì máu càng được cung cấp đủ oxy cho não, tim và cơ bắp, còn nồng độ oxy trong máu thấp có thể gây ra tình trạng giảm oxy máu (hypoxemia).

Oxy đi vào cơ thể qua mũi và miệng, xuống phế nang rồi thấm qua mao mạch vào máu để hồng cầu vận chuyển đi nuôi các cơ quan. Khi chạy bộ, bơi hay nâng tạ, nhu cầu oxy tăng nên nhịp thở và nhịp tim tăng theo. Nhiều đồng hồ thông minh hiện nay đã tích hợp cảm biến để đo chỉ số này ngay trên cổ tay.

Trong bệnh viện, bác sĩ còn đo oxy bằng khí máu động mạch (PaO2), mức bình thường khoảng 80-100 mmHg và tương ứng với SpO2 từ 95% trở lên. Máy đo SpO2 chỉ cần ánh sáng chiếu qua da nên đo nhanh, không cần lấy máu, nhưng cũng chỉ là ước tính chứ không phải kết quả xét nghiệm.

Chỉ số SpO2 bao nhiêu là bình thường, bao nhiêu là nguy hiểm?

Với người khỏe mạnh, SpO2 bình thường nằm trong khoảng 95-100%. Mức dưới 95% được xem là thấp hơn bình thường, và càng xuống thấp thì nguy cơ thiếu oxy ở các mô, cơ quan càng cao. Bảng dưới đây tóm tắt cách đọc chỉ số và việc nên làm theo khuyến cáo của Cleveland Clinic:

Một số tài liệu y khoa trong nước coi mức dưới 90% là tình huống cấp cứu, nên bạn không cần chờ xuống tới 88% mới đi khám. Dù chỉ số hiển thị là bao nhiêu, nếu có khó thở, tức ngực, lú lẫn hoặc môi, móng tay tím tái, bạn nên đến cơ sở y tế ngay.

Khi SpO2 thấp hơn 95%, cơ thể có thể xuất hiện khó thở, tức ngực, đau đầu, hoang mang và tim đập loạn nhịp. Nếu tình trạng kéo dài, da, môi và móng tay có thể chuyển sang màu xanh tím, đây là dấu hiệu tím tái cần được xử trí khẩn.

Ngưỡng "bình thường" không giống nhau ở mọi người. Người mắc bệnh phổi như COPD có thể có mức SpO2 nền thấp hơn, và ở vùng cao so với mực nước biển, chỉ số cũng thường thấp hơn, nên bác sĩ điều trị mới là người xác định mức chấp nhận được cho từng trường hợp.

Đồng hồ thông minh đo SpO2 bằng cách nào?

Mặt lưng đồng hồ có cảm biến quang học, gồm đèn LED chiếu ánh sáng đỏ và hồng ngoại xuyên qua da cổ tay và một bộ thu ánh sáng phản xạ. Máu giàu oxy và máu thiếu oxy hấp thụ hai loại ánh sáng này khác nhau, từ đó thuật toán ước tính phần trăm SpO2. Cách làm này tương tự máy đo kẹp ngón tay, điểm khác biệt chính là vị trí đo.

Đo SpO2 bằng đồng hồ có chính xác không?

Không hoàn toàn. Hãng đồng hồ thông minh và Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) đều lưu ý kết quả chỉ mang tính tham khảo, không dùng để chẩn đoán hay theo dõi bệnh. Theo cùng khuyến cáo y khoa, độ bão hòa oxy thực tế có thể cao hoặc thấp hơn số máy hiển thị khoảng 2-4%, và xét nghiệm máu cho kết quả chính xác hơn.

Theo FDA, các yếu tố làm sai lệch kết quả gồm tuần hoàn máu kém, sắc tố và độ dày của da, nhiệt độ da, hút thuốc và sơn móng tay (khi đo ở ngón tay). Chuyển động cổ tay và ánh sáng môi trường quá mạnh cũng làm số liệu nhảy bất thường.

Với mục đích theo dõi sức khỏe tại nhà, cần coi đồng hồ là công cụ xem xu hướng. Nếu số đo thấp bất thường hoặc đi kèm triệu chứng, bạn nên đo lại bằng máy đo kẹp ngón tay và liên hệ bác sĩ thay vì chỉ dựa vào đồng hồ.

Cách đo SpO2 trên đồng hồ cho kết quả ổn định hơn

Kết quả đo phụ thuộc nhiều vào cách đeo và tư thế tay. Dựa trên hướng dẫn của Apple cho ứng dụng Blood Oxygen, bốn bước dưới đây cũng áp dụng được cho phần lớn đồng hồ thông minh có cảm biến SpO2:

Bước 1: Đeo đồng hồ vừa khít, mặt lưng tiếp xúc da, nằm sát trên xương cổ tay nhưng không quá chặt.

Bước 2: Ngồi nghỉ, đặt tay lên bàn hoặc đùi, giữ cổ tay thẳng và mặt đồng hồ hướng lên.

Bước 3: Mở tính năng đo oxy trong máu trên đồng hồ và giữ yên tay trong suốt thời gian đếm ngược, khoảng 15 giây với Apple Watch.

Bước 4: Đo vài lần vào những thời điểm cố định trong ngày để so sánh xu hướng, thay vì lo lắng vì một con số đơn lẻ.

Nếu bạn muốn tự đo SpO2 ngay trên Apple Watch, hướng dẫn đo nồng độ oxy trong máu trên Apple Watch của FPT Shop liệt kê dòng máy hỗ trợ và thao tác trong ứng dụng Blood Oxygen để bạn kiểm tra máy trước khi đo. Apple Watch SE không hỗ trợ ứng dụng này, và Apple cũng cho biết ứng dụng không dành cho người dưới 18 tuổi.

Đồng hồ và vòng đeo tay nào có đo nồng độ oxy trong máu?

Nhiều dòng đồng hồ thông minh và vòng đeo tay hiện nay có cảm biến SpO2, nhưng không phải mẫu nào cũng có, nên cần xem mục thông số trên trang sản phẩm. Một số mẫu có ghi tính năng này trên FPT Shop gồm:

• Samsung: Trong thông số của Galaxy Watch8 có mục đo oxy trong máu, phù hợp người dùng điện thoại Android.
• Apple: Thông số của Apple Watch Series 11 ghi cảm biến oxy trong máu, nhưng Apple lưu ý ứng dụng chưa có ở mọi quốc gia và khu vực.
• Xiaomi: Theo mô tả trên trang sản phẩm, Xiaomi Smart Band 10 theo dõi nhịp tim 24 giờ và SpO2.
• Amazfit: Trang sản phẩm của Amazfit Active 2 nêu rõ khả năng theo dõi nhịp tim, SpO2, mức độ căng thẳng và hơi thở.

Tất cả số liệu SpO2 trên các thiết bị này chỉ phục vụ theo dõi sức khỏe hằng ngày, không thay thế máy đo y tế hay chẩn đoán của bác sĩ. Khi tập luyện, SpO2 thường được xem cùng VO2 max, chỉ số ước tính lượng oxy tối đa cơ thể sử dụng trên mỗi kg cân nặng trong một phút.

Ai nên theo dõi SpO2 thường xuyên?

SpO2 đặc biệt hữu ích với người có bệnh hô hấp, người leo núi hoặc tập luyện ở độ cao, và người nghi ngờ ngưng thở khi ngủ. Với người khỏe mạnh, đo SpO2 chủ yếu để hiểu cơ thể, và một vài lần đo cao hơn hay thấp hơn nhẹ là bình thường.

Với người nghi ngờ ngưng thở khi ngủ, SpO2 giảm lặp lại về đêm là dấu hiệu nên đi khám. Bên cạnh theo dõi chỉ số, bạn nên bỏ thuốc lá, tránh khói thuốc, tập thể dục đều đặn và ăn uống cân bằng để duy trì sức khỏe hô hấp tốt.

Tạm kết

Đồng hồ thông minh chỉ nên dùng để xem xu hướng SpO2. Khi số đo thấp bất thường hoặc kèm khó thở, tím tái, hãy đo lại bằng máy kẹp ngón tay và đến cơ sở y tế. Nếu đang chọn thiết bị đeo để theo dõi SpO2, hãy xem mục thông số trên trang sản phẩm tại FPT Shop để biết mẫu đó có cảm biến đo oxy trong máu hay không, vì không phải mẫu nào cũng có.

Xem thêm:

• Tìm hiểu tính năng đo nồng độ oxy trên smartwatch và khám phá các mẫu đồng hồ thông minh có chức năng đo SpO2
• Top 8 vòng đeo tay đo sức khỏe tốt nhất 2026: Theo dõi nhịp tim, giấc ngủ cực chuẩn