SpO2 và VO2 max là gì? Tìm hiểu về hai chỉ số quan trọng trong việc theo dõi sức khỏe

Việc theo dõi sức khỏe cá nhân ngày càng trở nên quan trọng trong cuộc sống hiện đại. Nhưng bạn đã thực sự hiểu rõ SpO2 và VO2 max là gì chưa? Hai chỉ số này phản ánh những khía cạnh quan trọng về tình trạng sức khỏe của bạn. Hãy cùng FPT Shop tìm hiểu chi tiết về hai thông số thiết yếu này trong bài viết dưới đây nhé.

Tìm hiểu SpO2 – Nồng độ oxy trong máu

SpO2 là gì?

SpO2 và VO2 max là gì? Đầu tiên ta sẽ tìm hiểu SpO2 là gì, theo đó đây là viết tắt của cụm từ tiếng Anh “Saturation of peripheral oxygen”, có nghĩa là độ bão hòa oxy trong máu ngoại vi. Đây còn được gọi là chỉ số oxy hóa máu hoặc nồng độ oxy trong máu. SpO2 đo tỷ lệ hemoglobin đã gắn kết với oxy so với tổng lượng hemoglobin có trong máu. Khi tất cả các phân tử hemoglobin đều liên kết với oxy, chỉ số SpO2 sẽ đạt mức 100%.

Chỉ số SpO2 được đánh giá theo thang chuẩn như sau:

• Từ 97% đến 99% được xem là chỉ số oxy trong máu tốt, đảm bảo cơ thể hoạt động bình thường;
• Mức 94% đến 96% cho thấy oxy trong máu ở mức trung bình, người bệnh có thể cần hỗ trợ thêm oxy;
• Chỉ số từ 90% đến 93% cảnh báo nồng độ oxy thấp, cần tham khảo ý kiến bác sĩ;
• Khi SpO2 xuống dưới 92% dù có hay không thở oxy, đây là dấu hiệu suy hô hấp nghiêm trọng;
• Chỉ số dưới 90% được xem là tình trạng cấp cứu y tế khẩn cấp.

SpO2 là một trong những dấu hiệu sinh tồn quan trọng bên cạnh mạch, nhiệt độ, huyết áp và nhịp thở. Chỉ số oxy trong máu ổn định giúp phổi đảm bảo cung cấp đủ oxy cho cơ thể, hỗ trợ các cơ quan như tim, gan, não hoạt động hiệu quả. Ngược lại, thiếu oxy kéo dài sẽ làm tổn thương nhanh chóng các cơ quan quan trọng này, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.

SpO2 như thế nào là an toàn? Nếu ngoài ngưỡng an toàn bạn nên làm gì?

Việc theo dõi chỉ số SpO2 thường xuyên là rất cần thiết, đặc biệt với những người tham gia tập luyện thể thao cường độ cao hoặc người có bệnh lý nền như tim mạch, huyết áp, hen suyễn. Chỉ số SpO2 nằm trong ngưỡng an toàn (từ 97% đến 99%) cho thấy lượng oxy trong máu đủ để cơ thể hoạt động hiệu quả.

Nếu chỉ số SpO2 giảm xuống dưới ngưỡng an toàn, bạn nên lưu ý và thực hiện các biện pháp thích hợp để bảo vệ sức khỏe:

• Trong quá trình tập luyện thể thao, nếu SpO2 giảm, đó là dấu hiệu cơ thể không cung cấp đủ oxy cho các cơ quan. Việc tiếp tục vận động với cường độ cao khi thiếu oxy có thể dẫn đến chấn thương cơ bắp hoặc nguy cơ đột quỵ. Lúc này, bạn nên dừng lại, nghỉ ngơi, hít thở sâu và nếu cần, giảm cường độ tập luyện hoặc tham khảo ý kiến chuyên gia y tế.
• Khi leo núi hoặc tham gia các hoạt động ở độ cao lớn, áp suất không khí giảm khiến lượng oxy trong không khí bị hạn chế, dẫn đến chỉ số SpO2 giảm. Theo dõi chỉ số này giúp bạn đánh giá mức độ thích nghi của cơ thể với môi trường, từ đó quyết định có nên tiếp tục hành trình hay cần nghỉ ngơi, bổ sung oxy để tránh nguy cơ bị các bệnh liên quan đến thiếu oxy như phù phổi hoặc phù não.

Tóm lại, duy trì chỉ số SpO2 trong ngưỡng an toàn không chỉ giúp đảm bảo sức khỏe mà còn tăng hiệu quả vận động và phòng tránh các tình trạng nguy hiểm do thiếu oxy.

Cơ chế đo SpO2 trên smartwatch

Các đồng hồ thông minh hiện nay sử dụng cảm biến quang học đặt ở mặt dưới của thiết bị để đo chỉ số SpO2. Cảm biến này phát ra các tia sáng xanh (hoặc đôi khi là tia đỏ và hồng ngoại) chiếu thẳng vào các mạch máu dưới da cổ tay. Khi ánh sáng xuyên qua các mạch máu, một phần sẽ bị hấp thụ và phần còn lại sẽ phản xạ trở lại cảm biến.

Thông qua việc phân tích sự thay đổi về cường độ ánh sáng được hấp thụ và phản xạ trong từng nhịp đập, thiết bị sẽ tính toán tỷ lệ hemoglobin chứa oxy trong máu — tức là chỉ số SpO2. Nhờ vậy, người dùng có thể dễ dàng theo dõi nồng độ oxy trong máu mọi lúc, mọi nơi chỉ với một chiếc smartwatch nhỏ gọn trên cổ tay.

Tìm hiểu VO2 max – Lượng tiêu thụ oxy tối đa

VO2 max là gì?

Khi đã hiểu về SpO2, phần tiếp theo của SpO2 và VO2 max là gì, chúng ta sẽ tìm hiểu về VO2 max. Theo đó, VO2 max, tên tiếng Anh là Maximum Volume of Oxygen, là chỉ số đo lượng oxy tối đa (tính bằng mililit) mà cơ thể bạn có thể hấp thụ trong mỗi phút trên mỗi kilogram trọng lượng cơ thể khi vận động ở mức hiệu suất tối đa. Đây là thước đo quan trọng phản ánh sức mạnh thể chất cũng như khả năng bền bỉ, dẻo dai của một người.

Chỉ số VO2 max càng cao đồng nghĩa với sức bền của bạn càng tốt, khả năng cung cấp và sử dụng oxy của cơ thể càng hiệu quả trong các hoạt động thể lực. Ngược lại, chỉ số thấp có thể là dấu hiệu thể lực chưa phát triển hoặc chức năng hô hấp, tim mạch chưa tối ưu.

Khác với chỉ số SpO2 gần như cố định ở mỗi người, chỉ số VO2 max có thể thay đổi và cải thiện rõ rệt thông qua quá trình luyện tập. Mặc dù lượng tiêu thụ oxy tối đa thường giảm dần theo tuổi tác, nhưng với chế độ tập luyện hợp lý và khoa học, bạn hoàn toàn có thể nâng cao chỉ số VO2 max lên từ 10 đến 15% chỉ trong vòng 4 đến 12 tuần.

Chỉ số VO2 max còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như giới tính, độ tuổi và cân nặng.

Ý nghĩa và ứng dụng của chỉ số VO2 max

Chỉ số VO2 max là thước đo quan trọng được sử dụng rộng rãi trong lĩnh vực thể thao để theo dõi và đánh giá thể lực của vận động viên. Việc nắm rõ chỉ số này giúp các huấn luyện viên và vận động viên định hướng chương trình tập luyện một cách hiệu quả hơn.

Với các tuyển thủ chuyên nghiệp, việc cải thiện VO2 max đồng nghĩa với việc nâng cao thành tích thi đấu, tăng sức bền và khả năng chịu đựng trong các hoạt động thể lực đỉnh cao.

Đối với những người tập luyện thể thao nhằm duy trì sức khỏe và cải thiện thể trạng, chỉ số VO2 max tăng lên giúp nâng cao sức bền cơ thể, làm cho các hoạt động hàng ngày trở nên dễ dàng hơn và góp phần giảm nguy cơ mắc các bệnh lý liên quan đến tim mạch.

Nói một cách đơn giản, VO2 max chính là giới hạn thể lực tối đa của mỗi người. Khi hiểu rõ giới hạn này, bạn có thể điều chỉnh cường độ luyện tập phù hợp với khả năng của bản thân, từ đó tránh được nguy cơ chấn thương, quá tải hoặc các tình trạng nghiêm trọng như đột quỵ.

Cơ chế đo VO2 max trên smartwatch

Hiện nay, nhiều mẫu đồng hồ thông minh hỗ trợ đo chỉ số VO2 max với độ chính xác tương đối cao, giúp người dùng dễ dàng theo dõi thể lực ngay tại nhà hoặc khi tập luyện. Quá trình đo VO2 max trên smartwatch thường bao gồm các bước sau:

• Trước khi bắt đầu, bạn cần nhập đầy đủ thông tin cá nhân như độ tuổi, giới tính và cân nặng vào thiết bị để đảm bảo kết quả đo được chính xác nhất.
• Đeo đồng hồ liên tục trong quá trình tập luyện để thiết bị có thể thu thập dữ liệu về nhịp tim, cường độ vận động và các chỉ số sinh lý khác.

• Thực hiện các bài tập luyện một cách bài bản và chính xác theo hướng dẫn để kết quả đo VO2 max phản ánh đúng khả năng thể chất hiện tại của bạn.
• Nên thực hiện đo nhiều lần trong các buổi tập khác nhau để có kết quả ổn định và khách quan hơn.

Các bài tập phù hợp nhất để đo VO2 max là chạy bộ hoặc đạp xe trong khoảng 30 phút trên địa hình bằng phẳng, giúp smartwatch ghi nhận chính xác lượng oxy tiêu thụ tối đa của cơ thể.

Nhờ vậy, bạn có thể dễ dàng theo dõi sự tiến bộ của mình theo thời gian và điều chỉnh chế độ luyện tập phù hợp nhằm cải thiện sức bền và sức khỏe toàn diện.

Đồng hồ nào có thể đo được SpO2 và VO2 max?

Khi đã hiểu rõ SpO2 và VO2 max là gì, vậy những mẫu đồng hồ thông minh nào có thể đo được cả hai chỉ số này để hỗ trợ theo dõi sức khỏe một cách toàn diện? Hiện nay, nhiều mẫu đồng hồ thông minh chuyên dụng dành cho thể thao đã tích hợp tính năng đo chỉ số SpO2 và VO2 max, đáp ứng nhu cầu theo dõi sức khỏe và hiệu suất tập luyện của người dùng ở mọi cấp độ.

Các dòng smartwatch thể thao cao cấp như Garmin và Fenix nổi tiếng với khả năng đo chính xác các chỉ số này, được rất nhiều vận động viên chuyên nghiệp và người tập luyện thường xuyên tin dùng.

Bên cạnh đó, các thương hiệu lớn như Apple, Samsung, Huawei và nhiều hãng khác cũng đã trang bị tính năng đo SpO2 và VO2 max trên nhiều mẫu smartwatch của họ, giúp người dùng phổ thông có thể dễ dàng tiếp cận và theo dõi sức khỏe một cách toàn diện ngay trên cổ tay.

Kết luận

Việc hiểu rõ SpO2 và VO2 max là gì sẽ giúp bạn có cái nhìn toàn diện về sức khỏe hô hấp và thể lực của bản thân. Chỉ số SpO2 cho biết nồng độ oxy trong máu, còn VO2 max phản ánh khả năng tiêu thụ oxy tối đa khi cơ thể vận động. Nắm bắt được hai chỉ số này sẽ hỗ trợ bạn theo dõi sức khỏe chủ động, cải thiện hiệu quả luyện tập và phòng tránh những rủi ro liên quan đến thiếu oxy.

Nếu bạn muốn theo dõi sức khỏe mọi lúc, mọi nơi, một chiếc smartwatch chính hãng tại FPT Shop là lựa chọn hoàn hảo. Với các tính năng như đo nhịp tim, theo dõi giấc ngủ, đếm bước chân và nhiều tính năng sức khỏe khác, smartwatch sẽ giúp bạn quản lý sức khỏe một cách dễ dàng và hiệu quả.

Tham khảo đồng hồ Garmin giá tốt ngay dưới đây:

• Garmin

Xem thêm:

• Khám phá cách đồng hồ thông minh giúp bạn sống khỏe hơn mỗi ngày
• Chống nước 5ATM là gì? Hiểu rõ tiêu chuẩn chống nước trên đồng hồ để chọn lựa phù hợp nhu cầu của bạn