Tổng quan về MateCat: Công cụ dịch thuật trực tuyến hỗ trợ miễn phí cho người dùng

Dự án MateCat đã sử dụng MateCat như một công cụ để thăm dò, đánh giá các tính năng mới của công nghệ dịch máy trong môi trường thực tế chuyên nghiệp. Trong quá trình này, các dịch giả được phép sử dụng tất cả các nguồn thông tin mà họ thường xuyên tiếp xúc trong công việc của mình.

Giới thiệu chung về MateCat

Viết tắt từ cụm từ Machine Translation Enhanced Computer Assisted Translation (Công cụ Hỗ trợ dịch tự động nâng cấp), MateCat là một dự án nghiên cứu kéo dài trong 3 năm từ tháng 11 năm 2011 đến tháng 10 năm 2014, được tài trợ bởi Chương trình Khung lần thứ 7 của Liên minh Châu Âu về nghiên cứu, phát triển và triển khai công nghệ.

Dự án MateCat nhận được hơn 2.5 triệu Euro từ nguồn tài trợ của Liên minh Châu Âu, thông qua sự phối hợp với Fondazione Bruno Kessler (FBK), một trung tâm nghiên cứu quốc tế, MateCat được phát hành dưới dạng phần mềm có mã nguồn mở theo Giấy phép Công cộng (LGPL) từ Quỹ Phần mềm Miễn phí.

Khác biệt với các công cụ dịch thuật truyền thống như Wordfast, MemoQ và SDL Trados, MateCat là một chương trình dịch thuật dựa trên mạng (web-based translation program), nghĩa là người dùng chỉ cần một máy tính có kết nối Internet là đã có thể sử dụng nó. Với giao diện dễ sử dụng, MateCat là một công cụ hỗ trợ dịch thuật hiệu quả khi nó cung cấp đa dạng từ, cụm từ thông qua tài liệu gốc cho văn bản dịch, cơ sở dữ liệu của MateCat lên đến hơn 20 tỷ từ vựng trong bộ nhớ dịch chung. Đồng thời, bên cạnh bộ nhớ của hệ thống dịch tự động thì người sử dụng cũng có thể tận dụng bộ nhớ dịch của riêng mình.

Khi sử dụng MateCat, sau khi tải tài liệu cần dịch lên, người dùng sẽ được đưa đến một giao diện khác biệt so với các công cụ CAT truyền thống. Giao diện này cung cấp các thông tin về số từ trong tài liệu và số từ còn lại cần dịch. Khi bắt đầu dịch, màn hình biên tập bản dịch sẽ hiển thị văn bản gốc được phân đoạn ở cột bên trái và văn bản dịch ở cột bên phải. Các từ hoặc cụm từ tương thích từ cơ sở dữ liệu sẽ được hiển thị ngay bên cạnh, giúp người dịch tăng tốc độ làm việc cũng như tăng độ chính xác trong quá trình dịch.

MateCat thực sự là một nền tảng phù hợp cho việc nghiên cứu và phát triển các công nghệ dịch máy mới trong môi trường thực tế. Công cụ dịch thuật này giúp tạo ra các giải pháp dịch thuật ngày càng tốt hơn, phục vụ nhu cầu đa dạng của các tổ chức doanh nghiệp, trường đại học và cộng đồng dịch giả trên toàn thế giới.

Các tính năng nổi bật của MateCat

Giao diện thiết kế đơn giản, dễ sử dụng

Giao diện của MateCat được thiết kế đơn giản, tập trung vào tính năng và hiệu quả của công cụ dịch. Với giao diện tối giản này, người dùng có thể dễ dàng tiếp cận cũng như sử dụng các tính năng của MateCat nhanh chóng, hiệu quả.

Trang trình soạn thảo của MateCat được tổ chức theo giao diện hai cột song ngữ tiêu chuẩn, với văn bản gốc và văn bản dịch được hiển thị rõ ràng. Văn bản được chia thành các đoạn, hỗ trợ người dùng có thể quản lý, xử lý từng phần của tài liệu chính xác.

Hỗ trợ dịch thuật đa ngôn ngữ

MateCat là một công cụ dịch thuật mạnh mẽ có khả năng hỗ trợ đa ngôn ngữ, người dùng hoàn thành có thể dịch các tài liệu đến từ nhiều ngôn ngữ khác nhau. MateCat có thể xử lý rất nhiều ngôn ngữ trên thế giới, cho phép người dùng dịch giữa các cặp ngôn ngữ khác nhau dễ dàng. Không chỉ dừng lại ở việc dịch giữa các ngôn ngữ phổ biến như Anh, Tây Ban Nha, Pháp, Đức hay Ý, MateCat còn hỗ trợ các ngôn ngữ hiếm và ít phổ biến khác.

Khả năng hỗ trợ đa ngôn ngữ của MateCat cũng được mở rộng thông qua việc tích hợp các công nghệ dịch máy tiên tiến, qua đó cải thiện chất lượng và độ chính xác của quá trình dịch. Tính năng này đặc biệt hữu ích đối với các dự án dịch thuật lớn, có tài liệu phức tạp hay nhu cầu dịch giữa nhiều ngôn ngữ cao.

Dịch theo ngữ cảnh

MateCat còn tích hợp thông tin ngữ cảnh vào những mô hình thống kê, cung cấp các đề xuất của công cụ dịch máy phù hợp về mặt lý thuyết đối với toàn bộ tài liệu.

Thông tin ngữ cảnh được nhúng vào các mô hình thống kê, kết hợp với thông tin về thuật ngữ và biểu thức định kỳ được trích xuất trong quá trình phân tích tài liệu. Những mô hình này cũng xác định các ràng buộc dịch thuật như cách diễn đạt ẩn dụ trong câu, tính hợp lý về cú pháp và từ vựng. Khả năng dịch theo ngữ cảnh của MateCat hỗ trợ tăng cường chất lượng của quá trình dịch, cải thiện đề xuất dịch và từ vựng của người dùng.

Cấu trúc dữ liệu được cải tiến liên tục

Cấu trúc dữ liệu của MateCat được cải tiến không ngừng nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng phức tạp và đa dạng của người dùng. MateCat chạy như một máy chủ web, kết nối với các dịch vụ khác thông qua các API mở, qua đó có thể tận dụng các công nghệ hiện đại như dịch vụ TM MyMemory, Google Translate, ModernMT hay các máy chủ dựa trên Moses.

Cấu trúc dữ liệu của MateCat cho phép tích hợp các dịch vụ trên hiệu quả, mang lại sự linh động cho người dùng trong quá trình dịch thuật. Đặc biệt, việc sử dụng các máy chủ dựa trên Moses cho phép MateCat mở rộng API Google Translate để hỗ trợ các chức năng dịch máy tự điều chỉnh, thích ứng với người dùng và có thể cung cấp nhiều thông tin hơn.

Không chỉ dừng lại ở đó, cấu trúc dữ liệu của MateCat cũng hỗ trợ mã hóa Unicode (UTF-8), bao gồm cả các ngôn ngữ có bảng chữ cái không phải tiếng Latinh, và các ngôn ngữ từ phải sang trái.

Chỉnh sửa nhật ký

Trong quá trình chỉnh sửa hậu kỳ, MateCat tự động thu thập thông tin về thời gian cho mỗi phân đoạn, cập nhật thông tin này mỗi khi một phân đoạn được mở và đóng. Ngoài ra, đối với từng phân đoạn, MateCat cũng thu thập thông tin về các đề xuất dịch được tạo ra.

Các thông tin được thu thập có thể dễ dàng truy cập thông qua một liên kết trong giao diện Chỉnh sửa, gọi là Nhật ký Chỉnh sửa. Trang Nhật ký Chỉnh sửa hiển thị một đoạn tóm tắt về quá trình chỉnh sửa tổng thể của dự án bao gồm tốc độ dịch trung bình, quá trình hậu chỉnh sửa hay tỷ lệ phần trăm các đề xuất hàng đầu từ công cụ dịch máy, hoặc từ các bộ nhớ dịch.

Ngoài ra, thông tin chi tiết về các hoạt động chỉnh sửa được sắp xếp theo thứ tự từ chậm nhất đến nhanh nhất về tốc độ dịch đối với mỗi phân đoạn. Các số liệu thống kê chi tiết này cũng có thể được tải xuống dưới dạng tệp CSV để phân tích chi tiết hơn về năng suất.

Ưu và nhược điểm của MateCat

Ưu điểm

Dưới đây là một số điểm vượt trội của công cụ dịch thuật trực tuyến MateCat:

• Miễn phí, không giới hạn: MateCat cho phép người dùng được sử dụng miễn phí, không giới hạn về số lượng dự án, làm cho nó trở thành một lựa chọn hấp dẫn cho các cá nhân và tổ chức.
• Truy cập cơ sở dữ liệu công cộng: MateCat cung cấp khả năng truy cập vào cơ sở dữ liệu công cộng, áp dụng cho dự án mà không cần phải dịch lại từ đầu, giúp tiết kiệm thời gian cho dịch giả.
• Đa dạng định dạng tệp: MateCat có thể hỗ trợ lên tới 69 định dạng file, để người dùng xử lý các loại tài liệu có nguồn khác nhau thuận tiện.
• Hỗ trợ nhiều ngôn ngữ: MateCat đáp ứng nhu cầu dịch thuật đa ngôn ngữ của người dùng trên toàn thế giới khi hỗ trợ cho tổng cộng 129 ngôn ngữ.
• Nhiều chức năng hữu ích: MateCat cung cấp nhiều chức năng như đối sánh, đối chiếu dịch thuật, bảng chú giải thuật ngữ, dịch máy, quản lý dự án hay sửa bản dịch để tăng cường hiệu quả làm việc của người dùng.
• Tính năng thông báo lỗi và báo cáo chất lượng: MateCat còn có tính năng thông báo lỗi, cho phép người dùng nhận biết và sửa chữa các lỗi trong quá trình dịch. Ngoài ra, ở chế độ sửa lỗi, người dùng có thể chỉnh sửa bản dịch và nhận báo cáo chất lượng chi tiết sau khi hoàn thành, cải thiện đáng kể chất lượng của dự án dịch.

Nhược điểm

Tuy nhiên, MateCat vẫn có một số nhược điểm mà người dùng cần cân nhắc:

• Tự động công khai bản dịch: Nhược điểm lớn nhất của MateCat là việc tự động công khai bản dịch theo mặc định. Điều này có thể gây ra rủi ro lớn cho người dùng đối với việc bảo mật thông tin, đặc biệt khi dịch những tài liệu mật. Vì thế trước khi bắt đầu dịch những tài liệu mật, bạn cần thiết lập lại bộ nhớ vào chế độ riêng tư.
• Chất lượng dịch có thể không đa dạng: Mặc dù có khả năng truy cập vào cơ sở dữ liệu công cộng, nhưng MateCat có thể không cung cấp chất lượng dịch thuật như bạn mong đợi, đặc biệt đối với các ngôn ngữ hiếm hoặc ngôn ngữ đặc biệt khó dịch.
• Đòi hỏi phải có kết nối Internet ổn định: Vì là công cụ dịch thuật trực tuyến, nên sử dụng MateCat người dùng phải có kết nối Internet ổn định, tốc độ cao, đặc biệt là khi làm việc với các tài liệu có dung lương lớn, hoặc trong môi trường có yêu cầu phải dịch nhanh.

Hướng dẫn cách sử dụng MateCat

Tạo dự án dịch thuật

Để tạo dự án dịch thuật trên MateCat, bạn có thể làm theo các bước sau:

Bước 1: Truy cập vào trang web www.matecat.com bằng trình duyệt Chrome, Edge hoặc Safari.

Bước 2: Chọn cặp ngôn ngữ mà bạn muốn sử dụng cho bản dịch của mình.

Bước 3: Tải tệp cần dịch lên MateCat.

Bước 4: Tạo bộ nhớ dịch mới hoặc chọn TM hiện có tùy thuộc vào nhu cầu của bạn. Nếu bạn cần giữ bản dịch của mình ở chế độ riêng tư, hãy thiết lập lại bộ nhớ dịch vào chế độ này trước khi bắt đầu dịch.

Bước 5: Đăng nhập vào tài khoản MateCat của bạn để lưu lại bộ nhớ dịch thuật và bảng chú giải thuật ngữ. Nếu bạn chưa có tài khoản, bạn có thể đăng ký một tài khoản mới.

Phân tích các tài liệu dịch thuật

Sau khi tải lên tệp của bạn, bấm vào nút Analyze để phân tích khả năng dịch và tính toán số từ. MateCat cung cấp kết quả dịch phù hợp với ngữ cảnh hơn so với bất kỳ công cụ CAT nào khác, bằng cách so sánh nội dung của tệp của bạn với các tài nguyên như Public TM chứa hơn 12 tỷ kết quả trùng khớp.

Dịch các tài liệu của bạn

Bạn có thể tiến hành theo các bước dưới đây để dịch tài liệu trên MateCat:

Bước 1: Mở MateCat trong trình duyệt Chrome hoặc Safari.

Bước 2: Nhấn vào dòng chữ Drop your files to translate them with Matecat or click here to browse, rồi tiến hành tải tệp cần dịch của bạn lên.

Bước 3: Bấm vào nút Analyze để bắt đầu quá trình dịch.

Bước 4: Nhấp vào nút Translated màu xanh phía dưới màn hình, MateCat sẽ tự động mở một tab mới trong trình duyệt và bạn sẽ thấy văn bản nguồn ở phía bên trái, được chia thành các phân đoạn.

Bước 5: Bắt đầu thực hiện bản dịch của bạn bằng cách chỉnh sửa (nếu muốn) các kết quả hoặc các đề xuất từ ​​bản dịch máy được cung cấp cho từng phân đoạn ở phía bên phải. Khi bạn hoàn thành dịch một phân đoạn, bấm vào nút Translated để xác nhận bản dịch của bạn.

Bước 6: Thanh bên phải sẽ chuyển sang màu xanh để xác nhận rằng bản dịch đã được lưu và có sẵn để sử dụng.

Cách tải xuống bản dịch

Bạn có thể tải văn bản bất cứ lúc nào trong quá trình dịch, bằng cách nhấp vào biểu tượng Tải hình mũi tên chỉ xuống ở thanh công cụ phía trên của giao diện MateCat.

Trong trường hợp bản dịch chưa hoàn thành, bạn sẽ tải xuống phiên bản nháp. Khi đó, các phần văn bản chưa được chỉnh sửa sẽ được thay thế bằng bản dịch từ công cụ dịch máy.

Tạm kết

Trên đây là các thông tin chi tiết về MateCat – công cụ dịch thuật trực tuyến hoàn toàn miễn phí, hy vọng rằng thông qua bài viết này bạn sẽ có thêm cho mình một lựa chọn khi cần dịch các văn bản tài liệu đa dạng.

Nếu bạn đang có nhu cầu mua sắm các sản phẩm công nghệ cao, FPT Shop cam kết điện thoại, máy tính bảng hay laptop,… với mức giá cạnh tranh nhất, và bạn hoàn toàn có thể yên tâm để sắm cho mình những sản phẩm chất lượng nhất, không cần lo lắng về giá cả. Tham khảo ngay các sản phẩm PC bán chạy nhất tại đây:

• PC.

Xem thêm:

• Ứng dụng KODI là gì? Chia sẻ các thủ thuật giúp cài đặt và sử dụng KODI dễ hiểu nhất
• PDF-Xchange Editor: Công cụ chỉnh sửa PDF hoàn toàn miễn phí cực hay không thể bỏ qua.