Microsoft DirectX là gì? Hướng dẫn cách kiểm tra và cập nhật DirectX trên Windows

Khi cài đặt game hoặc phần mềm đồ họa trên Windows, nhiều người thường bắt gặp yêu cầu cập nhật DirectX để ứng dụng có thể hoạt động bình thường. Bộ công nghệ này liên quan trực tiếp tới khả năng xử lý hình ảnh, âm thanh và đồ họa 3D trên máy tính. Vì thế, không ít người muốn tìm hiểu Microsoft DirectX là gì trước khi cập nhật hoặc cài đặt phần mềm.

Microsoft DirectX là gì?

Microsoft DirectX là bộ công nghệ gồm nhiều API do Microsoft phát triển nhằm hỗ trợ xử lý đồ họa, âm thanh, video và game trên nền tảng Windows.

Ban đầu, các API hoạt động riêng lẻ nhưng đều đặt tên bắt đầu là Direct như: DirectDraw, DirectSetup, DirectPlay, DirectSound, Direct3D... Lúc này có khá nhiều API nên cần một thuật ngữ trung tâm, nên đặt thêm ký tự X phía sau nhằm chỉ chung tập hợp các API và DirectX ra đời.

Ký tự X được sử dụng trong máy chơi game Xbox cũng mang ý nghĩa giao diện điều khiển dựa trên công nghệ DirectX. API đồ họa Direct3D là thành phần được phát triển rộng rãi nhất trong các game video của hãng Microsoft và máy Xbox nên thường bạn sẽ nghe DirectX và Direct3D thay thế cho nhau.

Khám phá các thành phần của Microsoft DirectX

Microsoft DirectX được chia thành ba tầng: Tầng nền tảng (Foundation Layer), Tầng phương tiện (Media Layer) và Tầng thành phần (Components Layer). Mỗi tầng gồm nhiều API khác nhau, dưới đây là chi tiết từng tầng.

Tầng thứ nhất: Tầng nền tảng

Đây là tầng cơ bản nhưng tạo nền tảng quan trọng nhất của Microsoft DirectX, tuy là tập hợp chứa các API cấp thấp nhưng làm cơ sở để đảm bảo các hoạt động đa phương tiện, ứng dụng hiệu năng cao trong Windows. Các API dưới đây hoạt động trong tầng nền tảng.

• DirectDraw: Quản lý, tăng tốc độ kết xuất bề mặt 2D.
• Direct3D: Hiển thị đồ họa 3D và nâng cao hiệu suất xử lý.
• DirectInput: Tiếp nhận thông tin đầu vào như: chuột, bàn phím, gamepad.
• DirectSound: Cung cấp âm thanh bằng cách sử dụng hiệu ứng 3D.
• DirectSound 3D: Tạo hiệu ứng âm thanh trong không gian 3D.
• DirectSetup: Kiểm tra các phiên bản phần mềm, cập nhật, cài đặt tự động driver.

Tầng thứ 2: Tầng phương tiện

Các API ở tầng này thường có mức ứng dụng cao, dựa trên tầng nền tảng để phát triển thêm, hoạt động tương thích với nhiều thiết bị khác nhau, gồm có:

• Direct3D: Hiển thị, trình diễn các đồ họa 3D trong các ứng dụng.
• DirectPlay: Cho phép các trò chơi kết nối qua internet, các liên kết modem.
• DirectShow: Chia các phương tiện phức tạp thành các chuỗi xử lý cơ bản.
• DirectAnimation: Tạo khả năng tương tác với người dùng tốt hơn qua hình ảnh 2D hoặc 3D.
• DirectModel: Cung cấp khả năng mô phỏng 3D.

Tầng thứ 3: Tầng thành phần

Tầng thành phần là tầng cao nhất so với 2 tầng còn lại, nó tận dụng được tầng nền tảng và cả tầng phương tiện để phát triển bao gồm:

• NetMeeting: Cung cấp tính năng họp, trao đổi trực tuyến.
• ActiveMovie: Quản lý, phát hành các tập tin âm thanh, đây là thành phần cơ bản tạo nên Windows Media Player.
• NetShow: Hỗ trợ truyền tải nội dung đa phương tiện qua mạng.

Khi nào thì bạn cần sử dụng DirectX?

Nếu bỏ qua nhà phát triển trên nền tảng của Microsoft DirectX gần như luôn cần thiết thì ở đây có hai tình huống bạn cũng cần đến DirectX, đó là:

Khi chơi các tựa game trên nền tảng DirectX

Khi bạn chơi các tựa game được phát triển trên nền tảng của Microsoft DirectX ở máy tính của mình, đa số đều yêu cầu DirectX để hoạt động. Hầu hết các trò chơi được thiết kế cho Windows 98 hoặc hệ điều hành mới hơn đều cần DirectX.

Đa số các tập tin trò chơi khi tải về nếu không có phiên bản DirectX phù hợp sẽ gợi ý cho bạn để tải về và cài đặt theo yêu cầu. Bạn cũng cần đảm bảo các driver chạy được trò chơi là mới nhất hoặc căn cứ theo thông số của phần cứng để tải driver phù hợp như: card đồ họa, card âm thanh.

Bạn đang học, thực hành lập trình - gần tương đương nhà phát triển

Khi bạn đang học lập trình, gần như tương đương với các nhà phát triển thì bạn cần những API thuộc DirectX để truy cập vào card âm thanh để tạo các hiệu ứng âm thanh và đồ họa 2D, 3D để truyền tải nội dung.

Nhưng với sự phát triển của các ứng dụng, phương tiện thì không chỉ có DirectX có thể hỗ trợ, trên thị trường hiện nay đều có các API khác được phát triển mang nhiều tính năng và tiện lợi hơn. Nếu bạn là người dùng thì chỉ cần DirectX là đủ, trường hợp bạn là nhà phát triển hãy tìm hiểu thêm nhé!

Cách kiểm tra phiên bản DirectX trên Windows

Sau khi đã hiểu rõ Microsoft DirectX là gì, hãy cùng khám phá cách kiểm tra phiên bản trên Windows.

Bước 1: Tìm kiếm với từ khóa dxdiag

Bạn mở hộp thoại tìm kiếm trên Windows, gõ từ khóa dxdiag vào thanh tìm kiếm, sau đó nhấn Enter để mở ứng dụng này.

Bước 2: Xem phiên bản DirectX trên máy của bạn

Ngay trên tab giao diện đầu tiên, bạn sẽ thấy được dòng DirectX version ở cuối bảng. Trường hợp hình bên dưới đã là phiên bản DirectX 12 nên mình không cần update nữa.

Cách cập nhật phiên bản DirectX mới nhất

Khi thực hiện các bước kiểm tra nêu trên, nếu máy tính hỗ trợ phiên bản DirectX mới hơn, bạn có thể cập nhật thông qua Windows Update.

Cách 1: Cập nhật thông qua Windows Updates

Bước 1: Mở thanh tìm kiếm của Windows, gõ từ khóa check for updates. Sau đó nhấn phím Enter.

Bước 2: Nhấp chuột chọn check for updates Windows sẽ tự động tải xuống và cài đặt DirectX mới nhất trên máy tính người dùng.

Cách 2: Tải trực tiếp từ trang chủ Microsoft

Cách này dành cho những bạn hệ điều hành có vấn đề không thể cập nhật từ hệ thống hoặc gặp vấn đề bản quyền Windows.

Bước 1: Truy cập vào link tải DirectX từ Microsoft.

Bước 2: Chọn nút Download để tải file về máy tính tiến hành cài đặt.

Bước 3: Mở file dxwebsetup.exe và hoàn tất cài đặt DirectX theo hướng dẫn của Microsoft hoặc từ chương trình cài đặt DirectX. Nó sẽ mất ít hơn một phút để cài đặt.

Bước 4: Sau đó khởi động lại máy và kiểm tra bằng các bước đã hướng dẫn phía trên để xem phiên bản DirectX 12.

Kết luận

Qua những thông tin trên, người dùng cũng có thể hiểu rõ hơn Microsoft DirectX là gì cũng như vai trò của bộ API này trên Windows. Việc cập nhật đúng phiên bản DirectX sẽ giúp game và các ứng dụng đồ họa hoạt động tương thích và khai thác phần cứng hiệu quả hơn.

Nếu đang tìm một chiếc laptop đáp ứng tốt nhu cầu học tập, làm việc hay chơi game với khả năng tương thích DirectX tốt trên Windows, bạn có thể tham khảo thêm các dòng laptop Acer chính hãng tại FPT Shop. Nhiều sản phẩm hiện được trang bị cấu hình mới, card đồ họa mạnh cùng chính sách bảo hành và ưu đãi hấp dẫn.

Xem thêm:

• Hướng dẫn cách cài đặt DirectX 12, hỗ trợ đồ họa siêu nét cho hệ điều hành Windows
• Hướng dẫn tải DirectX 9.0c: Công cụ hỗ trợ đồ họa và bảo mật trên hệ điều hành Windows