Cách khắc phục ổ cứng kêu tạch tạch và mẹo hạn chế tình trạng ổ cứng kêu bất thường

Ổ cứng là bộ phận lưu trữ dữ liệu quan trọng của máy tính, nhưng sau một thời gian sử dụng có thể phát sinh nhiều lỗi ảnh hưởng đến hiệu suất hoạt động. Trong đó, tình trạng ổ cứng phát ra tiếng tạch tạch là dấu hiệu khiến nhiều người dùng lo lắng vì có thể liên quan đến các vấn đề về cơ học hoặc phần cứng. Vậy nguyên nhân nào dẫn đến hiện tượng này và cách khắc phục ổ cứng kêu tạch tạch ra sao? Hãy cùng FPT Shop tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

1. Nguyên nhân khiến ổ cứng phát ra tiếng tạch tạch

Trong quá trình khởi động hoặc sử dụng máy tính, ổ cứng thường tạo ra những âm thanh rất nhỏ do đầu đọc và đĩa từ đang hoạt động. Đây là hiện tượng bình thường và không đáng lo ngại. Tuy nhiên, nếu tiếng tạch tạch xuất hiện liên tục, âm lượng lớn hơn bình thường hoặc đi kèm tình trạng máy tính chạy chậm, treo máy hay không nhận ổ cứng, rất có thể thiết bị đang gặp sự cố cần được kiểm tra.

Hiểu rõ nguyên nhân giúp bạn chọn đúng cách khắc phục ổ cứng kêu tạch tạch. Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến khiến ổ cứng phát ra tiếng kêu bất thường:

• Đầu đọc bị kẹt hoặc gặp lỗi cơ học: Sau khi ổ cứng bị va đập, rơi hoặc hoạt động trong môi trường nhiệt độ cao, đầu đọc có thể bị lệch hoặc kẹt khỏi vị trí ban đầu. Điều này khiến bộ phận này va chạm trong quá trình di chuyển và tạo ra tiếng tạch tạch.
• Firmware của ổ cứng gặp sự cố: Khi firmware bị lỗi hoặc hỏng, ổ cứng có thể không điều khiển chính xác chuyển động của đầu đọc, khiến đầu đọc liên tục di chuyển hoặc chạm vào điểm giới hạn bên trong thiết bị.
• Xuất hiện bad sector: Các vùng dữ liệu bị lỗi trên bề mặt đĩa khiến ổ cứng phải đọc và ghi nhiều lần để truy xuất thông tin. Quá trình này làm đĩa quay liên tục với tần suất cao hơn, từ đó phát sinh tiếng kêu bất thường.

2. Cách khắc phục ổ cứng kêu tạch tạch

Tuỳ thuộc vào tình trạng ổ đĩa còn nhận hay không, bạn có thể tham khảo các hướng xử lý sau:

Tắt nguồn máy tính

Nếu ổ còn nhận và tiếng kêu còn nhỏ, hãy lập tức lưu trữ dữ liệu quan trọng để tránh trường hợp mất thông tin. Trường hợp nghe tiếng tạch tạch phát ra lớn, máy có tình trạng đơ lag, bạn hãy tắt máy tính ngay, tuyệt đối không cố chạy các phần mềm quét đĩa. Sau đó, bạn hãy đưa thiết bị đến cửa hàng sửa chữa máy tính uy tín để kiểm tra.

Kiểm tra và sửa lỗi bad sector

Lưu ý, chỉ áp dụng phương pháp này khi máy tính vẫn nhận diện được ổ cứng và tiếng tạch tạch chỉ xuất hiện ngắt quãng. Nếu tiếng kêu quá lớn hoặc liên tục không ngừng thì hãy tắt máy ngay lập tức và đưa đến cơ sở uy tín để kiểm tra.

Bad sector là những vùng trên ổ cứng không còn khả năng đọc hoặc ghi dữ liệu chính xác, có thể chỉ là lỗi tạm thời hoặc hư hỏng vĩnh viễn. Để kiểm tra và khắc phục, bạn có thể thực hiện theo các bước dưới đây:

Bước 1: Nhấn tổ hợp phím Windows + R, nhập cmd vào hộp thoại Run, sau đó nhấn Enter để mở Command Prompt.

Bước 2: Trong cửa sổ Command Prompt, nhập lệnh:

• chkdsk T: /f /r /x

Sau đó nhấn Enter để bắt đầu quá trình kiểm tra. Thay ký tự T bằng tên phân vùng hoặc ổ đĩa mà bạn muốn kiểm tra.

Các tham số trong lệnh có ý nghĩa như sau:

• /f: Tự động sửa các lỗi hệ thống tập tin được phát hiện.
• /r: Quét, xác định các bad sector và cố gắng khôi phục dữ liệu còn có thể truy xuất.
• /x: Buộc phân vùng được ngắt kết nối trước khi quá trình kiểm tra và sửa lỗi bắt đầu.

Sau khi hoàn tất, hệ thống sẽ hiển thị báo cáo chi tiết về tình trạng ổ cứng, bao gồm dung lượng, số lượng bad sector (nếu có) và kết quả sửa lỗi. Ngoài công cụ tích hợp sẵn của Windows, bạn cũng có thể sử dụng các phần mềm chuyên dụng như HDD Regenerator, Hard Disk Sentinel hoặc những tiện ích tương tự để kiểm tra sức khỏe ổ cứng và xử lý bad sector hiệu quả hơn.

Cân nhắc thay ổ cứng mới

Trong trường hợp ổ cứng xuống cấp nghiêm trọng, gặp lỗi cơ học hoặc đã sửa chữa nhiều lần nhưng vẫn phát ra tiếng kêu bất thường, việc thay thế bằng một ổ cứng mới sẽ là giải pháp tối ưu để đảm bảo hiệu suất và độ an toàn cho dữ liệu.

Bạn nên lựa chọn các trung tâm sửa chữa hoặc cửa hàng đáng tin cậy để được tư vấn và thay thế đúng loại ổ cứng phù hợp với thiết bị. Trước khi tiến hành thay mới, hãy sao lưu toàn bộ dữ liệu quan trọng sang thiết bị khác hoặc dịch vụ lưu trữ đám mây nhằm tránh mất mát thông tin. Một ổ cứng mới không chỉ giúp máy tính vận hành mượt mà hơn mà còn giảm nguy cơ phát sinh lỗi và tăng độ ổn định trong quá trình sử dụng lâu dài.

3. Mẹo hạn chế tình trạng ổ cứng kêu bất thường

Bên cạnh cách khắc phục ổ cứng kêu tạch tạch được chia sẻ trên đây, để giảm nguy cơ lỗi ổ cứng và kéo dài tuổi thọ của thiết bị, bạn nên áp dụng một số thói quen sử dụng và bảo quản đúng cách dưới đây:

Hạn chế các tác động mạnh lên máy tính: Không để laptop hoặc ổ cứng bị rơi, va đập hay rung lắc trong lúc đang hoạt động. Đồng thời, tuyệt đối không tháo hoặc ngắt kết nối ổ cứng khi hệ thống vẫn đang truy xuất dữ liệu, vì điều này có thể gây hư hỏng cơ học và làm giảm tuổi thọ của thiết bị.

Giữ nhiệt độ máy luôn ổn định: Nhiệt độ quá cao là một trong những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến độ bền của ổ cứng. Đối với laptop, bạn nên sử dụng đế tản nhiệt hoặc đặt máy ở nơi thông thoáng để cải thiện khả năng làm mát. Với máy tính để bàn, hãy thường xuyên vệ sinh quạt và đảm bảo luồng không khí bên trong thùng máy lưu thông tốt.

Dọn dẹp và tối ưu ổ cứng định kỳ: Thường xuyên xóa các tệp không cần thiết, dọn dẹp dữ liệu rác và chống phân mảnh (đối với HDD) sẽ giúp ổ cứng truy xuất dữ liệu hiệu quả hơn. Người dùng Windows có thể tận dụng các công cụ như Disk Cleanup hoặc Optimize Drives để duy trì hiệu suất hoạt động và hạn chế nguy cơ phát sinh lỗi.

Không bật, tắt máy quá thường xuyên hoặc để máy chạy liên tục trong thời gian dài: Việc khởi động máy nhiều lần trong ngày khiến ổ cứng phải liên tục thực hiện chu trình quay và dừng, làm tăng mức độ hao mòn. Ngược lại, nếu không sử dụng máy trong nhiều giờ, bạn nên tắt máy hoặc chuyển sang chế độ Sleep hoặc Hibernate để giảm tải cho phần cứng và tiết kiệm điện năng.

Tạm kết

Tình trạng ổ cứng phát ra tiếng kêu tạch tạch có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau như bad sector, lỗi đầu đọc hoặc sự cố phần cứng bên trong thiết bị. Việc tìm hiểu cách khắc phục ổ cứng kêu tạch tạch sẽ giúp bạn xử lý sự cố kịp thời, hạn chế nguy cơ mất dữ liệu và duy trì hiệu suất hoạt động ổn định cho máy tính. Bên cạnh đó, hãy chủ động bảo vệ ổ cứng bằng cách sử dụng đúng cách, vệ sinh định kỳ, kiểm tra sức khỏe thiết bị thường xuyên và sao lưu dữ liệu quan trọng.

Nếu đang có nhu cầu mua ổ cứng di động, USB hay thẻ nhớ cho máy tính, bạn nên tìm đến các cơ sở phân phối uy tín như FPT Shop để được tư vấn lựa chọn sản phẩm chính hãng chất lượng tốt. FPT Shop cung cấp nhiều loại phụ kiện với mức giá ưu đãi, bảo hành lâu dài và chu đáo dành cho mọi khách hàng.

Xem thêm:

Cách hiện ổ cứng bị ẩn trên máy tính Windows nhanh chóng khi không thấy ổ đĩa

Ổ cứng bị mất dung lượng do đâu? Nguyên nhân phổ biến và cách xử lý hiệu quả trên máy tính hiện nay