Incoterms 2020 là gì? 11 điều kiện giao hàng và cách áp dụng

Trong hoạt động xuất nhập khẩu, việc xác định rõ trách nhiệm vận chuyển, chi phí và thời điểm chuyển giao rủi ro giúp người mua, người bán hạn chế tranh chấp trong quá trình giao nhận hàng hóa. Để đáp ứng những thay đổi trong thực tiễn thương mại quốc tế, Phòng Thương mại Quốc tế (ICC) đã ban hành Incoterms 2020, thay thế phiên bản Incoterms 2010 với một số điều chỉnh về bảo hiểm, chứng từ vận tải và phân bổ chi phí.

Incoterms 2020 là gì?

Incoterms 2020 là bộ quy tắc thương mại quốc tế do Phòng Thương mại Quốc tế (ICC) ban hành, có hiệu lực từ ngày 01/01/2020, gồm 11 điều kiện giao hàng nhằm xác định trách nhiệm, chi phí và thời điểm chuyển giao rủi ro giữa người bán và người mua trong hoạt động xuất nhập khẩu.

Incoterms 2020 làm rõ các quy định về vận chuyển, bảo hiểm, chứng từ và thủ tục giao nhận hàng hóa. Tuy nhiên, bộ quy tắc không quy định quyền sở hữu hàng hóa, phương thức thanh toán hay chế tài vi phạm hợp đồng.

Việc áp dụng Incoterms 2020 không bắt buộc trong mọi giao dịch. Các bên có thể lựa chọn phiên bản khác nhưng cần ghi rõ phiên bản và điều kiện giao hàng được áp dụng trong hợp đồng mua bán.

11 điều kiện giao hàng Incoterms 2020 được phân loại như thế nào?

Incoterms 2020 gồm 11 điều kiện giao hàng, chia thành 2 nhóm theo phương thức vận tải: 7 điều kiện áp dụng cho mọi phương thức vận tải và 4 điều kiện chỉ áp dụng cho đường biển, đường thủy nội địa. Các điều kiện này quy định trách nhiệm giao hàng, phân chia chi phí và thời điểm chuyển giao rủi ro giữa người bán và người mua.

Nhóm 7 điều kiện áp dụng cho mọi phương thức vận tải

Điều kiện	Tên tiếng Anh	Nội dung chính
EXW	Ex Works	Người bán đặt hàng dưới quyền định đoạt của người mua tại địa điểm thỏa thuận.
FCA	Free Carrier	Người bán giao hàng cho người chuyên chở hoặc bên được người mua chỉ định.
CPT	Carriage Paid To	Người bán trả cước vận chuyển đến nơi đích nhưng rủi ro chuyển giao khi hàng được giao cho người chuyên chở.
CIP	Carriage and Insurance Paid To	Tương tự CPT, đồng thời người bán phải mua bảo hiểm hàng hóa theo mức quy định.
DAP	Delivered at Place	Người bán đưa hàng đến nơi đích, sẵn sàng để dỡ hàng.
DPU	Delivered at Place Unloaded	Người bán giao hàng sau khi hoàn tất việc dỡ hàng tại địa điểm đích.
DDP	Delivered Duty Paid	Người bán chịu trách nhiệm đưa hàng đến nơi đích, thông quan nhập khẩu và thanh toán các khoản thuế thuộc nghĩa vụ của mình.

Trong nhóm này, EXW đặt phần lớn trách nhiệm tổ chức vận chuyển lên người mua, còn DDP yêu cầu người bán đảm nhận nhiều nghĩa vụ hơn. Với hàng container được bàn giao cho hãng vận tải trước khi xếp lên tàu, FCA thường phù hợp hơn FOB.

Nhóm 4 điều kiện áp dụng cho đường biển và đường thủy nội địa

Điều kiện	Tên tiếng Anh	Nội dung chính
FAS	Free Alongside Ship	Người bán giao hàng dọc mạn tàu tại cảng xếp hàng.
FOB	Free On Board	Người bán giao hàng lên tàu tại cảng xếp hàng.
CFR	Cost and Freight	Người bán trả cước vận chuyển đến cảng đích nhưng rủi ro chuyển giao khi hàng được xếp lên tàu tại cảng đi.
CIF	Cost, Insurance and Freight	Tương tự CFR, đồng thời người bán phải mua bảo hiểm hàng hóa theo mức quy định.

FOB, CFR và CIF đều chuyển giao rủi ro khi hàng được xếp lên tàu tại cảng đi. Điểm khác biệt chính là bên tổ chức, thanh toán cước vận tải và nghĩa vụ mua bảo hiểm. Với hàng container hoặc vận tải đa phương thức, FCA, CPT và CIP thường phù hợp hơn các điều kiện chuyên biệt cho đường biển.

11 điều kiện giao hàng chia thành 2 nhóm theo phương thức vận tải

Phân loại theo nhóm E, F, C và D

Ngoài phương thức vận tải, 11 điều kiện còn được chia thành 4 nhóm theo đặc điểm phân chia nghĩa vụ:

Nhóm E: EXW - người bán giao hàng tại cơ sở hoặc địa điểm đã thỏa thuận.
Nhóm F: FCA, FAS, FOB - người bán giao hàng tại điểm quy định, người mua thường tổ chức vận tải chính.
Nhóm C: CPT, CIP, CFR, CIF - người bán thanh toán cước vận tải chính nhưng rủi ro chuyển giao trước khi hàng đến đích.
Nhóm D: DAP, DPU, DDP - người bán chịu rủi ro đưa hàng đến địa điểm đích theo điều kiện đã chọn.

Cách phân nhóm này giúp hình dung mức độ trách nhiệm của người bán nhưng khi giao kết hợp đồng, doanh nghiệp vẫn cần xem xét cụ thể từng điều kiện và địa điểm giao hàng.

Phân loại theo nhóm E, F, C và D — Phân loại 11 điều kiện giao hàng theo nhóm E, F, C và D

Những thay đổi của Incoterms 2020 so với phiên bản 2010

Incoterms 2020 duy trì tổng cộng 11 điều kiện giao hàng như phiên bản 2010 nhưng có một số thay đổi nhằm làm rõ trách nhiệm, tăng tính linh hoạt và phù hợp hơn với hoạt động logistics.

DAT được đổi thành DPU

Trong Incoterms 2010, DAT (Delivered at Terminal) quy định người bán giao hàng sau khi dỡ tại bến hoặc địa điểm đầu cuối được chỉ định. Sang phiên bản 2020, DAT được đổi thành DPU (Delivered at Place Unloaded), cho phép lựa chọn địa điểm giao hàng rộng hơn, không giới hạn ở bến cảng hoặc nhà ga. Người bán vẫn có trách nhiệm hoàn tất việc dỡ hàng tại địa điểm đích trước khi chuyển giao rủi ro.

Tăng mức bảo hiểm yêu cầu đối với CIP

Trong Incoterms 2010, cả CIF và CIP đều yêu cầu người bán mua bảo hiểm tối thiểu theo Institute Cargo Clauses (C) hoặc điều khoản tương đương. Đến Incoterms 2020, CIF vẫn giữ mức bảo hiểm này, trong khi CIP nâng yêu cầu lên Institute Cargo Clauses (A) hoặc điều khoản tương đương, với số tiền bảo hiểm tối thiểu bằng 110% giá trị hợp đồng.

Điều khoản A có phạm vi bảo hiểm rộng hơn điều khoản C, dù vẫn áp dụng các trường hợp loại trừ theo hợp đồng bảo hiểm. Các bên có thể thỏa thuận mức bảo hiểm khác phù hợp với giao dịch.

Bổ sung cơ chế vận đơn đã xếp hàng lên tàu trong FCA

Incoterms 2020 bổ sung quy định cho phép các bên thỏa thuận việc người mua chỉ thị người chuyên chở phát hành vận đơn có ghi chú hàng đã xếp lên tàu (on-board bill of lading) cho người bán sau khi hàng được xếp lên tàu. Quy định này hỗ trợ các giao dịch sử dụng thư tín dụng (L/C) cần loại chứng từ trên, dù hàng được giao theo FCA trước công đoạn xếp hàng lên tàu.

Làm rõ việc phân bổ chi phí

Incoterms 2020 tập hợp các khoản chi phí mà mỗi bên phải chịu tại mục A9/B9 của từng điều kiện giao hàng. Cách trình bày này giúp người bán và người mua dễ xác định trách nhiệm thanh toán, kiểm tra các khoản phí liên quan và hạn chế nguy cơ bỏ sót chi phí khi thực hiện hợp đồng.

Cho phép sử dụng phương tiện vận tải riêng

Incoterms 2020 làm rõ khả năng người mua hoặc người bán sử dụng phương tiện vận tải của mình thay vì bắt buộc thuê đơn vị vận chuyển bên thứ ba. Nội dung này được thể hiện trong các điều kiện FCA, DAP, DPU và DDP, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp có phương tiện hoặc hệ thống logistics riêng.

Làm rõ nghĩa vụ về an ninh vận tải

Incoterms 2020 bổ sung và làm rõ các yêu cầu liên quan đến an ninh vận tải, bao gồm trách nhiệm thực hiện những thủ tục an ninh cần thiết và phân bổ chi phí phát sinh giữa các bên. Bên cạnh đó, ICC cải thiện phần ghi chú giải thích cho từng điều kiện nhằm giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn về địa điểm giao hàng, thời điểm chuyển giao rủi ro và cách lựa chọn điều kiện phù hợp với giao dịch.

Cách ghi điều kiện Incoterms trong hợp đồng xuất nhập khẩu

Để hạn chế tranh chấp về chi phí, địa điểm giao hàng và thời điểm chuyển giao rủi ro, hợp đồng cần ghi rõ mã điều kiện, địa điểm cụ thể và phiên bản Incoterms được áp dụng.

Cấu trúc thường dùng:

[Mã điều kiện] + [Địa điểm hoặc cảng cụ thể] + Incoterms 2020

Trong đó:

Mã điều kiện: Chọn một trong 11 điều kiện như FCA, FOB, CIF hoặc DAP.
Địa điểm hoặc cảng: Ghi chính xác nơi giao hàng hoặc điểm đích theo điều kiện đã chọn.
Phiên bản áp dụng: Ghi Incoterms 2020 để tránh nhầm lẫn với các phiên bản trước.

Ví dụ cách ghi trong hợp đồng: FOB Cảng Hải Phòng, Việt Nam, Incoterms 2020.

Người bán hoàn thành nghĩa vụ giao hàng khi hàng được xếp lên tàu tại cảng Hải Phòng. Người mua chịu trách nhiệm thuê và thanh toán cước vận tải chính.

Tạm kết

Hiểu rõ Incoterms 2020 là gì và cách áp dụng 11 điều kiện giao hàng giúp doanh nghiệp phân chia chi phí, trách nhiệm và rủi ro trong hoạt động xuất nhập khẩu. Việc lựa chọn đúng điều kiện và ghi rõ địa điểm giao hàng trong hợp đồng sẽ góp phần hạn chế tranh chấp, đảm bảo giao dịch minh bạch hơn.

Bên cạnh việc nắm vững kiến thức xuất nhập khẩu, một chiếc laptop phù hợp cũng giúp bạn xử lý chứng từ, quản lý dữ liệu và làm việc hiệu quả hơn. Tham khảo các mẫu laptop MSI tại FPT Shop để lựa chọn thiết bị có hiệu năng phù hợp với nhu cầu học tập và công việc.

Xem thêm: