Flare là gì? Giải thích hiện tượng lóe sáng và cách ứng dụng trong nhiếp ảnh

Trong nhiếp ảnh và quay phim, không ít người từng bắt gặp những vệt sáng lạ xuất hiện trong khung hình khi chụp ngược sáng. Hiện tượng này được gọi là flare và thường gây nhiều tranh luận về việc nên tránh hay tận dụng. Vậy flare là gì, vì sao nó xuất hiện và tại sao đôi khi lại được xem là yếu tố nghệ thuật? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ bản chất của flare một cách đầy đủ và dễ tiếp cận.

Flare là gì trong nhiếp ảnh và quay phim?

Để hiểu chính xác flare là gì, cần nhìn vào cách ánh sáng hoạt động bên trong ống kính. Flare hay còn gọi là hiện tượng lóe sáng xảy ra khi ánh sáng mạnh đi vào ống kính và bị phân tán theo hướng không mong muốn. Các tia sáng này không đi thẳng theo quy trình quang học thông thường mà liên tục phản xạ giữa các thấu kính bên trong, sau đó hội tụ lên cảm biến theo cách hỗn loạn.

Khi điều này xảy ra, ánh sáng dư thừa sẽ ảnh hưởng đến đường đi của các tia sáng khác, làm suy giảm độ tương phản, khiến màu sắc bị nhạt và trong nhiều trường hợp còn làm mất chi tiết hình ảnh. Kết quả thường thấy là các vệt sáng, vòng sáng hoặc hình đa giác xuất hiện trong ảnh, đặc biệt khi chụp với nguồn sáng mạnh như mặt trời, đèn sân khấu hoặc đèn xe.

Vì sao hiện tượng flare xuất hiện?

Sau khi hiểu flare là gì, việc tìm hiểu nguyên nhân xuất hiện sẽ giúp người chụp kiểm soát tốt hơn hiện tượng này. Flare chủ yếu phát sinh từ ánh sáng mạnh nằm ngoài hoặc sát rìa khung hình. Khi ánh sáng này đi vào ống kính, nó bị phản xạ nhiều lần giữa các thấu kính và nhóm thấu kính. Hệ thống quang học càng phức tạp thì khả năng phát sinh flare càng cao. Ngoài ra, các yếu tố như bụi bẩn bám trên ống kính, filter kém chất lượng hoặc thiết kế quang học chưa tối ưu cũng làm tăng nguy cơ xuất hiện hiện tượng lóe sáng không mong muốn.

Phân loại các dạng flare phổ biến

Trong thực tế, flare không chỉ có một dạng duy nhất. Dựa vào đặc điểm hiển thị trên ảnh, hiện tượng này thường được chia thành ba loại chính.

Veiling flare

Veiling flare là dạng flare xuất hiện khi nguồn sáng mạnh nằm ngoài góc nhìn của máy ảnh. Dấu hiệu dễ nhận biết là toàn bộ bức ảnh trở nên mờ đục, màu sắc nhạt và độ tương phản giảm rõ rệt. Trong nhiều trường hợp, chi tiết hình ảnh bị mất gần như hoàn toàn khiến ảnh khó sử dụng.

Tuy nhiên, nếu được kiểm soát ở cường độ vừa phải và góc chụp phù hợp, veiling flare có thể tạo ra hiệu ứng mềm mại và mang tính nghệ thuật. Kết quả đạt được còn phụ thuộc vào tiêu cự, chất lượng quang học và khả năng xử lý ánh sáng của ống kính.

Ghosting flare

Ghosting flare là dạng flare dễ nhận thấy nhất với các chuỗi hình đa giác hoặc vệt sáng kéo dài trong khung hình. Những hình này làm giảm độ tương phản chung và thường xuất hiện khi chụp trực diện nguồn sáng mạnh.

Hình dạng và kích thước của ghosting phụ thuộc vào số lượng lá khẩu và cấu trúc thấu kính bên trong ống kính. Ống kính có càng nhiều thấu kính hoặc cụm thấu kính thì các hình phản xạ càng xuất hiện nhiều do ánh sáng bị phản chiếu lặp đi lặp lại.

Red dot hay sensor flare

Red dot flare thường biểu hiện dưới dạng các chấm đỏ hoặc vệt đỏ xuất hiện trên ảnh. Nguyên nhân đến từ việc ánh sáng mạnh phản xạ qua lại giữa cảm biến và các thấu kính. Hiện tượng này thường gặp trên các dòng máy ảnh không gương lật do cấu trúc cảm biến và khoảng cách quang học đặc thù.

Các yếu tố ảnh hưởng đến hiện tượng flare

Để hiểu sâu hơn flare là gì, không thể bỏ qua những yếu tố tác động trực tiếp đến mức độ xuất hiện của hiện tượng này.

• Số lượng thấu kính là yếu tố quan trọng hàng đầu. Ống kính càng nhiều thấu kính thì khả năng xảy ra các phản xạ nội bộ càng lớn, từ đó dễ xuất hiện flare hình đa giác.
• Tiêu cự cũng đóng vai trò đáng kể. Các ống kính có tiêu cự dài thường dễ bị flare hơn do khả năng khuếch đại ánh sáng mạnh.
• Thiết kế quang học ảnh hưởng trực tiếp đến việc kiểm soát ánh sáng. Các ống kính đời mới thường được tráng phủ nano cao cấp, có thấu kính trước thụt sâu vào bên trong nhằm hạn chế phản xạ không mong muốn.
• Filter gắn trước ống kính vừa có lợi vừa có hại. Filter chất lượng thấp có thể làm tăng flare, trong khi filter cao cấp hỗ trợ giảm phản xạ. Tuy nhiên, filter cũng làm giảm một phần lượng ánh sáng đi vào ống kính.
• Bên cạnh đó, ống kính bám bụi hoặc dấu vân tay cũng là điều kiện thuận lợi để xuất hiện veiling flare, khiến ảnh bị mờ và giảm chất lượng rõ rệt.

Flare có phải lúc nào cũng là yếu tố tiêu cực

Nhiều người mới tìm hiểu thường cho rằng flare là lỗi cần tránh. Tuy nhiên, khi đã hiểu rõ flare là gì, bạn sẽ thấy hiện tượng này không hoàn toàn mang ý nghĩa tiêu cực.

Trong nhiếp ảnh và điện ảnh, flare đôi khi được sử dụng có chủ đích để tăng tính chân thực cho cảnh quay. Vì flare là hiện tượng ánh sáng tự nhiên xảy ra trong hệ thống quang học, sự xuất hiện của nó khiến người xem cảm giác như đang nhìn vào khung cảnh thật ngoài đời.

Đối với các cảnh quay ngoài trời, ngược sáng hoặc có nguồn sáng mạnh, flare tạo ra cảm giác tự nhiên và sống động hơn so với hình ảnh quá sạch và hoàn hảo.

Công dụng phổ biến của lens flare trong quay phim

Lens flare không chỉ xuất hiện ngẫu nhiên mà còn được ứng dụng rộng rãi trong nghệ thuật hình ảnh.

Tăng tính chân thực cho cảnh quay

Trong điện ảnh, lens flare thường được sử dụng để khán giả tin rằng họ đang quan sát một khung cảnh thực sự. Dù đôi khi flare được tạo ra bằng kỹ xảo, hiệu ứng này vẫn mang lại cảm giác tự nhiên, đặc biệt trong các cảnh quay ngoài trời hoặc có ánh sáng mạnh.

Khi không thể quay trực tiếp trong điều kiện ánh sáng phù hợp, người dựng phim có thể sử dụng các stock lens flare để bổ sung vào hậu kỳ, từ đó tăng chiều sâu thị giác cho khung hình.

Tăng cảm xúc cho người xem

Lens flare còn là công cụ kể chuyện hiệu quả trong điện ảnh. Người dựng phim thường dùng flare để dẫn dắt ánh nhìn của khán giả đến đúng điểm cần tập trung, đồng thời khơi gợi cảm xúc ở những thời khắc quan trọng.

Một ví dụ điển hình là video đám cưới. Việc sử dụng lens flare nhẹ nhàng với tông màu ấm trong các cảnh quay có thể tạo cảm giác lãng mạn, hạnh phúc và đầy cảm xúc, khiến người xem dễ đồng cảm hơn với câu chuyện được kể.

Kết luận

Bài viết đã giúp bạn hiểu rõ flare là gì. Nhìn chung, flare không chỉ đơn thuần là một lỗi quang học mà còn là hiện tượng ánh sáng có thể trở thành yếu tố nghệ thuật trong nhiếp ảnh và quay phim. Việc hiểu rõ nguyên nhân, phân loại và tác động của flare sẽ giúp bạn kiểm soát tốt hơn khi chụp hoặc tận dụng hiệu quả khi cần sáng tạo. Quan trọng nhất là biết sử dụng flare đúng ngữ cảnh để hình ảnh đạt giá trị thẩm mỹ cao nhất.

Nếu bạn đang tìm kiếm một chiếc điện thoại có camera chất lượng cao, khả năng xử lý ánh sáng tốt để chụp ảnh và quay video ấn tượng hơn, hãy đến ngay FPT Shop. Tại đây, bạn có thể dễ dàng chọn mua smartphone chính hãng từ nhiều thương hiệu uy tín với chính sách bảo hành rõ ràng và ưu đãi hấp dẫn.
Xem thêm:

• Depth of Field là gì? Khám phá nhiếp ảnh nâng cao với lý thuyết và cách sử dụng độ sâu trường ảnh
• Máy ảnh Full frame là gì? Đặc điểm nổi bật và đối tượng sử dụng máy ảnh Full frame