Khám phá những món ốc Trung Thu đặc sắc – Hương vị truyền thống của người Hà Nội

Ngoài những món ngọt dành cho trẻ nhỏ, người Hà thành có thói quen thưởng thức nhiều món ốc hấp dẫn trong dịp Trung thu như ốc hấp lá gừng, ốc xào khế, ốc bung chuối đậu, ốc luộc và đặc biệt là ốc nấu thả – một món ăn thanh tao, tinh tế. Tháng 8 âm lịch cũng là thời điểm bước vào mùa gặt, đây cũng là lúc ốc béo chắc, vỏ đầy đặn, thịt giòn ngọt. Đặc biệt, ốc vào thời gian này đã qua giai đoạn sinh sản nên ít sạn, thịt thơm và chất lượng hơn hẳn.

Theo y học cổ truyền, ốc có vị ngọt, tính hàn, chứa nhiều vitamin A, giúp lợi tiểu, thanh nhiệt, giải độc và rất tốt cho mắt. Người xưa tin rằng, ăn ốc vào Rằm Trung thu sẽ giúp mắt sáng hơn, nhờ vậy có thể ngắm trăng rõ hơn, thấy được hình ảnh chú Cuội và chị Hằng trên cung trăng một cách trọn vẹn nhất.

Những món ăn từ ốc vào dịp Trung thu không chỉ mang ý nghĩa dinh dưỡng mà còn trở thành một nét ẩm thực đặc trưng của người Hà Nội. Từ những món đơn giản, dân dã như ốc luộc, ốc om chuối đậu, ốc xào khế đến những món công phu, cầu kỳ như ốc nấu thả, tất cả đều góp phần làm phong phú thêm kho tàng ẩm thực truyền thống, tạo nên hương vị đặc biệt của mùa trăng tròn. Cùng FPT Shop tìm hiểu 5 món ốc Trung Thu không thể bỏ qua nhé.

Ốc nấu thả

Một món ốc Trung Thu không thể không nhắc đến đó là ốc nấu thả. Món ăn này là biểu tượng của sự tinh tế, thanh nhã, phản ánh đúng phong cách "ăn chơi" tao nhã của người Hà Nội. Nguyên liệu chính là ốc nhồi ta – loại có vỏ mỏng, trong dày để đảm bảo phần thịt giòn chắc và thơm ngon. Khi mua về, ốc được ngâm trong nước vo gạo cùng vài lát ớt để loại bỏ bùn đất, sau đó rửa thật sạch.

Quá trình sơ chế đòi hỏi sự khéo léo. Người làm sẽ chặt phần trôn ốc, dùng que khều lấy phần thịt sống ra ngoài rồi bóp nhẹ với chanh và muối để loại bỏ chất nhớt. Tuy nhiên, cần thao tác cẩn thận để giữ nguyên hình dạng thịt ốc, đặc biệt là lớp túi da mỏng trên lưng, sát mép miệng ốc.

Nhân nhồi vào ốc được làm từ giò sống trộn cùng mộc nhĩ, nấm hương băm nhuyễn, thêm chút gia vị và hạt tiêu để tăng hương vị. Hỗn hợp này được vo thành từng viên nhỏ rồi khéo léo nhồi vào túi da trên lưng ốc, giúp phần lưng đầy đặn hơn. Sau đó, ốc được đem hấp trong khoảng 4 - 5 phút cho chín tới.

Nước dùng của món ăn được ninh từ xương heo hoặc xương gà để có độ trong và vị ngọt tự nhiên. Ngoài ra, phần nước luộc ốc được lọc kỹ để tận dụng hương thơm đặc trưng, kết hợp với gia vị nêm nếm vừa miệng.

Khi thưởng thức, người ta gắp vài con ốc nhồi giò cùng nấm hương, mộc nhĩ đã hấp chín cho vào bát chiết yêu, chan nước dùng nóng hổi vào. Trên cùng rắc thêm lá chanh non thái chỉ, vài cọng rau mùi để tăng thêm hương thơm. Món này có thể ăn kèm với bún hoặc cơm trắng, đều mang lại hương vị hấp dẫn.

Dù nguyên liệu không quá nhiều, nhưng món ăn này đòi hỏi sự tỉ mỉ trong từng công đoạn, đặc biệt là thao tác lấy thịt ốc sao cho không làm rách lớp túi da mỏng, giúp việc nhồi nhân được dễ dàng hơn.

Trải qua thời kỳ bao cấp đầy khó khăn, món ăn này từng dần bị mai một và gần như thất truyền. Tuy nhiên, nhờ sự nỗ lực của các nghệ nhân ẩm thực Hà thành, ốc nấu thả đang được phục dựng lại, góp phần giữ gìn nét tinh hoa ẩm thực đặc sắc của Hà Nội.

Ốc hấp lá gừng

Trong mâm cỗ Trung thu truyền thống của người Hà Nội, ngoài bánh nướng, bánh dẻo và hoa quả mùa thu dành cho trẻ nhỏ, người lớn còn có những món mặn đặc trưng như ốc hấp lá gừng hay gỏi cá trắm (hoặc cá mè). Đây là những món ăn thường được các cụ nhâm nhi trong lúc thưởng trăng, ngắm hoa quỳnh nở, từ đó ra đời câu thành ngữ “Ăn ốc trông trăng.”

Trước Rằm tháng Tám vài ngày, các bà, các mẹ đã chuẩn bị nguyên liệu kỹ lưỡng. Ốc nhồi được chọn mua về, ngâm trong nước vo gạo đặc để làm sạch bùn đất. Sau đó, chúng được đem phơi trên gác bếp một thời gian rồi lại tiếp tục ngâm trong nước vo gạo lần nữa, lặp lại quy trình nhưng vẫn phải đảm bảo ốc còn sống. Cuối cùng, ốc được đặt lên mâm, đập trứng gà cho vào để ốc hút dưỡng chất, giúp chúng béo ngậy, thịt vàng giòn, thơm ngon hơn trước khi chế biến thành các món đặc sản.

Ốc bung chuối đậu

Món ăn này mang đậm phong vị miền Bắc và thường được lựa chọn làm món mặn trong mâm cỗ Rằm tháng Tám. Hương vị hài hòa giữa cái chua nhẹ của mẻ, vị đậm đà từ mắm tôm, kết hợp cùng độ giòn sật của ốc nhồi, vị béo ngậy của thịt ba chỉ và cái bùi bùi của chuối xanh tạo nên một món ăn hấp dẫn, đủ sức chinh phục cả những thực khách khó tính. Tùy vào sở thích của từng gia đình, có người còn thêm tỏi phi thơm hay lá xương sông để tăng độ dậy mùi, khiến món ăn càng thêm cuốn hút.

Một bí quyết quan trọng để nước sốt có độ sánh mịn tự nhiên là sử dụng hai quả chuối luộc, nghiền nhuyễn rồi cho vào nấu cùng. Để chuối giữ được màu trắng đẹp, có thể ngâm trong nước pha chút nước cốt chanh loãng hoặc dùng nước vôi trong. Một số địa phương còn có cách chế biến riêng, giữ lại vỏ chuối sau khi tước, xào chung trước khi om, giúp tăng thêm hương vị đặc trưng cho món ăn.

Ốc xào khế

Một đĩa ốc giòn sật, thấm đẫm vị chua dịu của khế, hòa cùng hương thơm thanh mát của lá gừng, chính là món ăn đặc trưng mà nhiều gia đình Hà Nội yêu thích trong những đêm Trung thu.

Ốc luộc

Món ốc luộc bình dị nhưng đậm đà hương vị truyền thống là lựa chọn quen thuộc của nhiều gia đình Hà Nội vào mùa trăng rằm đẹp nhất trong năm. Loại ốc thường được dùng có thể là ốc mít, ốc vặn hoặc ốc đá, mỗi loại mang đến một hương vị riêng.

Ốc sau khi mua về được ngâm kỹ trong nước vo gạo để làm sạch bùn đất và giúp thịt béo hơn. Một số gia đình còn kỳ công thực hiện cách "gác bếp" cho ốc bằng cách ngâm nước vo gạo đặc, treo lên hong khô trên gác bếp rồi lại tiếp tục ngâm và phơi. Cuối cùng, ốc được đặt ra mâm, đập trứng gà lên để "vỗ béo", tạo nên vị ngọt đậm đà hơn khi chế biến.

Khi luộc, người ta thường cho thêm lá chanh, lá gừng hoặc lá bưởi để dậy mùi thơm. Một số nhà còn cho vài thìa mẻ để tạo vị chua thanh. Khi nước sôi bùng lên, mùi hương lan tỏa, chỉ cần mở vung, đảo nhẹ thấy nắp ốc bong ra là có thể vớt ra thưởng thức ngay. Việc canh thời gian luộc rất quan trọng, không nên luộc quá lâu để tránh làm thịt ốc bị teo lại, mất đi độ giòn ngon đặc trưng.

Tạm kết

Mong rằng danh sách 5 món ốc Trung Thu được FPT Shop gợi ý trên đây sẽ mang đến cho bạn một mùa Tết đoàn viên thật ấm áp và trọn vẹn bên gia đình. Nếu bạn có thắc mắc gì thì đừng ngần ngại để lại bình luận bên dưới hoặc gọi đến số hotline, FPT Shop sẽ hỗ trợ bạn ngay nhé.

Để chế biến được nhiều món nướng ngon, nhanh chóng và an toàn sức khỏe thì một chiếc lò nướng chất lượng sẽ là trợ thủ đắc lực dành cho bạn trong quá trình chế biến và thưởng thức món ăn. Bạn có thể xem nhanh đa dạng các sản phẩm lò nướng ngay tại đây nhé: Lò nướng.

Xem thêm:

• Ốc len là gì? Giá ốc len bao nhiêu 1kg và nấu được những món gì ngon?
• Khám phá danh sách các loại ốc biển thơm ngon được nhiều người yêu thích hiện nay