Greenwashing là gì? Khái niệm, rủi ro, hậu quả và cách phòng tránh quảng cáo xanh sai lệch

Trong bối cảnh xu hướng tiêu dùng bền vững ngày càng được chú trọng, việc hiểu rõ greenwashing là gì trở nên cần thiết để phân biệt giữa hành động bảo vệ môi trường thật sự và những tuyên bố “xanh” mang tính hình thức. Đây là khái niệm mô tả hành vi truyền đạt thông tin môi trường sai lệch nhằm tạo ấn tượng tích cực cho sản phẩm hoặc thương hiệu.

Greenwashing là gì?

Thuật ngữ greenwashing được nhà môi trường học Jay Westerveld giới thiệu vào năm 1980, ban đầu dùng để chỉ hành vi đưa ra thông tin môi trường sai lệch trong ngành khách sạn. Theo thời gian, khái niệm này mở rộng, dùng để mô tả việc doanh nghiệp truyền đạt thông tin không chính xác hoặc gây hiểu nhầm về mức độ thân thiện với môi trường của sản phẩm, dịch vụ hay thương hiệu.

Hiểu một cách đơn giản, greenwashing là gì? Đó là khi một công ty tuyên bố sản phẩm của mình thân thiện với môi trường hoặc phóng đại tác động tích cực, nhưng không dựa trên cơ sở dữ liệu hay minh chứng rõ ràng. Trong một số trường hợp, greenwashing xảy ra khi doanh nghiệp cố ý nhấn mạnh một vài yếu tố bền vững nhỏ lẻ để che lấp các hoạt động khác gây hại cho môi trường.

Greenwashing có thể tồn tại dưới nhiều hình thức, chẳng hạn như:

• Chọn lọc số liệu để phục vụ mục đích truyền thông.
• Đưa ra tuyên bố không thể kiểm chứng bằng dữ liệu thực tế.
• Sử dụng hình ảnh mơ hồ nhằm gợi ý về tính bền vững mà không có cơ sở.

Điểm đáng chú ý là “quảng cáo xanh” không giới hạn bởi ngành nghề hay vị trí địa lý, có thể xuất hiện ở bất kỳ lĩnh vực nào.

Rủi ro khi doanh nghiệp thực hiện greenwashing là gì?

Greenwashing đôi khi mang lại lợi ích ngắn hạn như cải thiện doanh số hoặc nâng cao hình ảnh thương hiệu. Tuy nhiên, về dài hạn, đây là hành vi lừa dối, gây ra nhiều rủi ro nghiêm trọng cho doanh nghiệp.

Rủi ro pháp lý

Chính phủ và cơ quan quản lý tại nhiều quốc gia đang siết chặt kiểm soát đối với hành vi greenwashing. Ví dụ, Ủy ban Thương mại Liên bang Hoa Kỳ ban hành “Hướng dẫn Xanh” để ngăn chặn các tuyên bố sai sự thật. Tại Châu Âu, “Thỏa thuận Xanh” đưa ra các tiêu chuẩn bền vững rõ ràng. Riêng Pháp, Luật Khí hậu và Khả năng phục hồi quy định cụ thể về thông tin môi trường, vi phạm có thể bị phạt tù tới 2 năm và phạt tiền lên đến 300.000 euro.

Rủi ro danh tiếng

Hành vi greenwashing có thể khiến khách hàng, nhà đầu tư và nhân viên mất lòng tin. Nghiên cứu của London Business School chỉ ra rằng khoảng cách giữa tuyên bố và hành động của doanh nghiệp ảnh hưởng tiêu cực tới mức độ hài lòng của khách hàng (theo chỉ số ACSI).

Đối với nhà đầu tư, khảo sát của Schroder cho thấy 59% cho rằng việc doanh nghiệp bị tẩy chay vì greenwashing là thách thức lớn đối với hoạt động đầu tư bền vững. Về phía nhân sự, khảo sát của Gallup cho thấy 69% người lao động coi hồ sơ môi trường của công ty là yếu tố quan trọng khi tìm việc.

Rủi ro kinh doanh

Nhiều doanh nghiệp bị phát hiện quảng cáo xanh đã phải thu hồi sản phẩm, bị cấm lưu hành hoặc chịu sự tẩy chay của người tiêu dùng. Điều này kéo theo doanh thu sụt giảm nghiêm trọng và ảnh hưởng tới quan hệ với đối tác, nhà cung cấp. Không chỉ tác động đến chính doanh nghiệp vi phạm, greenwashing còn khiến các thương hiệu thực sự bền vững phải nỗ lực gấp đôi để chứng minh uy tín của mình.

Hậu quả lan rộng của greenwashing là gì?

Hậu quả của greenwashing không chỉ dừng ở phạm vi một công ty. Khi lòng tin của người tiêu dùng bị xói mòn, cả thị trường sản phẩm bền vững sẽ bị ảnh hưởng. Điều này tạo ra rào cản lớn cho các thương hiệu thực sự cam kết với môi trường.

Từ góc độ toàn cầu, “quảng cáo xanh” gây ra thiệt hại về niềm tin, giảm hiệu quả của các chiến dịch bảo vệ môi trường và làm chậm lại quá trình chuyển đổi sang kinh tế xanh. Về phía doanh nghiệp, ngoài thiệt hại về uy tín và doanh thu, họ còn đối mặt với nguy cơ bị xử phạt pháp lý.

Làm sao để tránh rơi vào bẫy greenwashing?

Để trả lời cho câu hỏi greenwashing là gì một cách đầy đủ, cần đi kèm với giải pháp phòng tránh. Về phía doanh nghiệp, việc xây dựng hình ảnh bền vững cần được thực hiện dựa trên minh chứng cụ thể, minh bạch và tuân thủ tiêu chuẩn quốc tế.

Một số nguyên tắc quan trọng:

• Nắm rõ tiêu chuẩn và quy định: Trước khi đưa ra tuyên bố về môi trường, doanh nghiệp cần hiểu rõ các tiêu chuẩn liên quan để đảm bảo thông tin truyền đạt đúng và đủ.
• Thông tin cụ thể, có thể kiểm chứng: Tránh sử dụng các từ ngữ chung chung như “thân thiện với môi trường” mà không có số liệu minh họa. Ví dụ: “sản phẩm làm từ 100% vật liệu tái chế” hoặc “tiết kiệm 50% năng lượng so với sản phẩm thông thường”.
• Minh bạch trên mọi kênh truyền thông: Đảm bảo tính nhất quán và không che giấu thông tin quan trọng. Nếu sản phẩm có hạn chế về môi trường, cần công khai thay vì bỏ qua.

Khi thực hiện đúng, doanh nghiệp không chỉ tránh được rủi ro của greenwashing mà còn củng cố lòng tin với khách hàng, nhà đầu tư và cộng đồng.

Kết luận

Hiểu rõ greenwashing là gì giúp cả doanh nghiệp và người tiêu dùng cảnh giác hơn trước những thông điệp “xanh” nhưng thiếu cơ sở. Trong một thị trường mà yếu tố bền vững ngày càng được coi trọng, sự minh bạch và cam kết thật sự sẽ là nền tảng để thương hiệu phát triển lâu dài. Khi doanh nghiệp chọn hành động thay vì chỉ nói, khách hàng sẽ cảm nhận được giá trị thật. Và khi niềm tin được vun đắp bằng minh chứng cụ thể, cả thương hiệu và cộng đồng sẽ cùng tiến xa trên con đường hướng tới một tương lai xanh đúng nghĩa.

Nhận thức đúng greenwashing là gì không chỉ giúp người tiêu dùng tỉnh táo trước những thông điệp tiếp thị thiếu cơ sở, mà còn thúc đẩy doanh nghiệp xây dựng hình ảnh bền vững dựa trên minh chứng rõ ràng. Chỉ khi sự minh bạch được đặt lên hàng đầu, niềm tin và giá trị thật mới có thể lan tỏa, góp phần hướng tới một tương lai xanh đúng nghĩa.

Hiểu rõ greenwashing là gì giúp bạn tránh mua phải sản phẩm chỉ “xanh” trên lời quảng cáo. Khi chọn thiết bị và phụ kiện công nghệ, hãy ưu tiên thương hiệu minh bạch và uy tín. FPT Shop cam kết hàng chính hãng, thông tin rõ ràng, bảo hành chuẩn để bạn an tâm sử dụng lâu dài.

Xem nhanh: Máy lọc không khí

Xem thêm:

• Quảng cáo Product Placement là gì? Thông tin chi tiết về Product Placement mà marketer cần phải biết
• Quảng cáo OOH là gì? Có những hình thức quảng cáo OOH nào? Cách thực hiện chiến dịch quảng cáo OOH