Bloatware là gì? Cách nhận diện và gỡ bỏ Bloatware triệt để khỏi máy tính của bạn

Trên máy tính mới mua hoặc sau khi cài lại hệ điều hành, người dùng thường thấy hàng loạt ứng dụng không rõ nguồn gốc hay mục đích sử dụng. Những ứng dụng này có thể làm chậm máy, chiếm dung lượng và thậm chí gây rủi ro bảo mật. Chúng được gọi chung là Bloatware, một khái niệm không còn xa lạ trong thế giới công nghệ. 

Bloatware là gì và tại sao lại tồn tại trên máy tính?

Bloatware là gì? Đây là thuật ngữ dùng để chỉ các phần mềm được cài đặt sẵn trên thiết bị, thường là do nhà sản xuất hoặc đối tác tích hợp trước khi đến tay người dùng. Bloatware xuất hiện cả trên máy tính cũng như smartphone. Phần lớn các phần mềm này không mang lại giá trị thiết thực, ngược lại còn chiếm tài nguyên hệ thống, làm chậm tốc độ xử lý và khiến giao diện trở nên rối rắm.

Một số Bloatware đi kèm dưới dạng bản dùng thử có thời hạn, sau đó yêu cầu người dùng trả phí nếu muốn tiếp tục sử dụng. Điển hình là phần mềm chống virus như Norton hay McAfee. Những phần mềm này có thể hữu ích trong một số trường hợp, tuy nhiên chúng thường hoạt động nền và tạo pop-up quảng cáo liên tục, ảnh hưởng trải nghiệm người dùng.

Các dạng Bloatware phổ biến trên máy tính

Việc hiểu rõ bloatware là gì sẽ giúp người dùng nhận diện và xử lý chúng dễ dàng hơn. Dưới đây là các loại Bloatware thường gặp trên hệ điều hành Windows:

Trialware

Trialware là phần mềm dùng thử trong một khoảng thời gian nhất định, thường từ 30 ngày đến 6 tháng. Sau thời gian đó, người dùng buộc phải mua bản quyền nếu muốn tiếp tục sử dụng. Đây là dạng Bloatware dễ nhận diện nhất vì chúng thường hiển thị thông báo hết hạn sử dụng.

Phần mềm từ nhà sản xuất

Một số nhà sản xuất máy tính tích hợp thêm các công cụ riêng như Lenovo Solution Center, Dell SupportAssist hoặc HP JumpStart. Các phần mềm này được giới thiệu như công cụ hỗ trợ bảo trì hoặc cập nhật hệ thống, tuy nhiên phần lớn chức năng của chúng đã được Windows tích hợp sẵn. Do đó, việc giữ lại có thể không cần thiết.

Adware

Adware là dạng phần mềm chèn quảng cáo, hiển thị dưới dạng cửa sổ pop-up hoặc biểu ngữ khi bạn sử dụng máy tính. Adware có thể xâm phạm quyền riêng tư, theo dõi thói quen người dùng để phục vụ mục đích quảng cáo và là một trong những loại Bloatware gây phiền toái nhất.

Phần mềm thứ ba từ đối tác

Máy tính mới thường kèm theo phần mềm như Cyberlink, PowerDVD hay Nero - các công cụ đa phương tiện được cài đặt trước. Tuy có tính năng cụ thể, phần lớn người dùng không sử dụng đến và chúng chiếm dung lượng khá lớn trong ổ cứng.

Vì sao nhà sản xuất lại cài đặt Bloatware?

Sau khi hiểu bloatware là gì, nhiều người thắc mắc vì sao các phần mềm này lại tồn tại sẵn trên thiết bị. Lý do chính là lợi ích thương mại. Các nhà sản xuất phần cứng thường hợp tác với công ty phần mềm để cài đặt sẵn ứng dụng lên máy và nhận lại khoản chi phí nhất định. Đối với họ, đây là một nguồn thu phụ đáng kể.

Bên cạnh đó, một số phần mềm do chính hãng sản xuất cũng được xem là cách để giữ người dùng trong hệ sinh thái dịch vụ riêng của họ. Tuy nhiên, nếu người dùng không có nhu cầu sử dụng thì các phần mềm này sẽ trở thành gánh nặng.

Hậu quả khi để Bloatware tồn tại trên máy tính

Việc để Bloatware tiếp tục hoạt động trên máy tính không chỉ làm giảm hiệu suất mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro:

• Làm chậm hệ thống do chiếm dụng RAM và CPU.
• Gây tràn bộ nhớ hoặc đầy ổ cứng.
• Làm loãng trải nghiệm người dùng vì giao diện rối rắm.
• Tạo nguy cơ bảo mật nếu có phần mềm thu thập dữ liệu trái phép.

Cách gỡ bỏ Bloatware hiệu quả

Hiểu được Bloatware là gì thôi là chưa đủ, người dùng cần biết cách gỡ bỏ chúng đúng cách. Dưới đây là một số công cụ hỗ trợ loại bỏ Bloatware hiệu quả và dễ sử dụng:

The PC Decrapifier

Ứng dụng miễn phí này sẽ quét máy tính để phát hiện các phần mềm không cần thiết và phân loại thành ba nhóm: nên gỡ bỏ, có thể cân nhắc và không rõ thông tin. Người dùng chỉ cần tick chọn và xác nhận gỡ bỏ phần mềm mong muốn.

Should I Remove It?

Công cụ này hiển thị thông tin chi tiết về từng phần mềm được cài đặt, cùng tỷ lệ phần trăm người dùng đã gỡ bỏ. Nhờ đó, bạn có thể đưa ra quyết định dễ dàng hơn khi chọn lọc phần mềm nào nên giữ lại.

Slim Computer

Khác với hai công cụ trên, Slim Computer còn có khả năng phát hiện các tiện ích mở rộng trình duyệt, plugin hay add-in nghi ngờ là Bloatware. Chế độ quét Aggressive của phần mềm sẽ hỗ trợ phát hiện sâu và hiệu quả hơn.

AdwCleaner

Đây là công cụ mạnh mẽ trong việc loại bỏ các toolbar và phần mềm quảng cáo trên trình duyệt. Ứng dụng sẽ quét và hiển thị tất cả những mục khả nghi, giúp người dùng lựa chọn giữ lại hay xóa bỏ.

Ultra Adware Killer

Là một trong những phần mềm loại bỏ adware hiệu quả, Ultra Adware Killer còn hỗ trợ kiểm tra toàn bộ hệ thống, phát hiện adware và thông báo cho người dùng tiến hành xử lý.

Ngoài ra, người dùng có thể tham khảo thêm các công cụ chuyên sâu như Malwarebytes Anti-Malware hoặc Spybot để loại bỏ spyware và phần mềm gián điệp đi kèm với Bloatware.

Khi nào nên giữ lại Bloatware?

Không phải tất cả Bloatware đều xấu. Một số công cụ bảo trì hệ thống, phần mềm điều chỉnh driver hoặc tiện ích từ chính nhà sản xuất có thể hữu ích trong một số trường hợp nhất định. Trước khi xóa bất kỳ phần mềm nào, bạn nên kiểm tra kỹ mục đích sử dụng, đánh giá từ cộng đồng và xác định rõ nhu cầu cá nhân.

Tạm kết

Việc hiểu rõ Bloatware là gì giúp người dùng nhận diện sớm và xử lý kịp thời những phần mềm không cần thiết trên máy tính. Từ đó, bạn sẽ tối ưu hiệu suất thiết bị, bảo vệ quyền riêng tư và cải thiện trải nghiệm sử dụng mỗi ngày.

Nếu bạn có nhu cầu sử dụng Windows bản quyền hoặc các phần mềm hữu ích cho công việc như bộ công cụ Office, đừng quên tham khảo các sản phẩm đang lên kệ tại FPT Shop nhé:

• Phần mềm bản quyền

Xem thêm:

• 18 phần mềm quản lý khách hàng chuyên nghiệp được các doanh nghiệp hàng đầu lựa chọn
• Kiểm soát doanh thu dễ dàng bằng 9 phần mềm quản lý bán hàng miễn phí năm 2024