Mách bạn dấu hiệu nhận biết Spear Phishing và cách phòng tránh tấn công hiệu quả

Spear Phishing là một mối lo ngại lớn với những người làm việc trong môi trường máy tính. Chương trình được thiết kế trực tiếp gây hại cho thiết bị mạng cá nhân, nhóm người hoặc cả tổ chức lẫn doanh nghiệp. Vậy đặc điểm của Spear Phishing là gì? Dấu hiệu nhận biết chúng hoạt động ra sao? Mời bạn đến với bài viết được FPT Shop chia sẻ hôm nay để tìm ra đáp án chuẩn nhất!

Giới thiệu Spear Phishing là gì?

Spear Phishing là một phương pháp tấn công mạng thông qua email hoặc tin nhắn điện tử khác, mục tiêu là các cá nhân hoặc tổ chức cụ thể. Kẻ tấn công thường sử dụng thông tin cá nhân được thu thập trước đó để gửi thông điệp riêng và tạo ra sự tin tưởng. Từ đó lừa người nhận để mở các tệp đính kèm độc hại, truy cập vào các liên kết giả mạo hoặc tiết lộ thông tin quan trọng.

Phương pháp này thường được sử dụng để tiến hành các cuộc tấn công mục tiêu chính xác và hiệu quả hơn phishing thông thường. Hiện nay, các tổ chức phải thường xuyên đối mặt với nguy cơ Spear Phishing trong mọi tình huống. Đặc biệt là khi thông tin cá nhân hoặc doanh nghiệp của họ được sử dụng để tạo ra thông điệp giả mạo.

Để đối phó với Spear Phishing, người dùng và tổ chức cần thực hiện các biện pháp bảo mật mạng. Doanh nghiệp nên chú trọng vào khâu đào tạo nhân viên về các kiến thức liên quan đến lĩnh vực an ninh mạng. Cách này sẽ đảm bảo rằng họ sẵn sàng nhận biết và phản ứng kịp thời khi phát hiện bất kỳ hoạt động nào của Spear Phishing.

Nêu ví dụ thực tế về Spear Phishing

Ví dụ 1: Cuộc tấn công vào mạng của DNC

Một trong những trường hợp nổi tiếng nhất là cuộc tấn công vào mạng của DNC (Đảng Dân chủ Quốc gia) của Mỹ trong thời kỳ bầu cử tổng thống năm 2016. Kẻ tấn công được cho là các nhóm tin tặc ở Nga đã sử dụng chiến lược spear phishing.

Mục đích nhằm tấn công vào các tài khoản email của các quan chức chủ chốt của DNC và một số tổ chức liên quan. Họ đã gửi các email giả mạo nhằm lừa đảo người nhận để mở các tệp đính kèm độc hại hoặc tiết lộ thông tin thông qua các liên kết giả mạo.

Ví dụ 2: Cuộc tấn công ngân hàng Bangladesh

Vào năm 2016, cuộc tấn công Spear Phishing đã xảy ra tại một ngân hàng Bangladesh dẫn đến việc đánh cắp hơn 81 triệu đô la Mỹ. Kẻ tấn công đã sử dụng thông tin về ngân hàng và tìm cách lừa đảo nhân viên thông qua email cá nhân hóa. Từ đó mà kẻ xấu có thể dễ dàng thực hiện cuộc tấn công lừa đảo chuyển tiền.

Ví dụ 3: Cuộc tấn công vào Elara Caring

Năm 2020, hacker đã xâm nhập vào máy tính trái phép của hai nhân viên của Elara Caring với phương thức Spear Phishing. Kẻ tấn công có thể sử dụng kỹ thuật này để xâm nhập và đánh cắp thông tin nhạy cảm từ các tổ chức hoặc cá nhân cụ thể. 

Số lượng bệnh nhân bị ảnh hưởng khoảng 100.000 người. Đây là một vụ việc nổi bật và có tầm ảnh hưởng lớn khi một tổ chức y tế bị tấn công. Nhiều thông tin cá nhân như số hợp đồng bảo hiểm y tế, tài khoản ngân hàng và sơ yếu lý lịch đều là dữ liệu rất nhạy cảm. Khi chúng bị rò rỉ sẽ gây ra các hậu quả nghiêm trọng cho bệnh nhân và cả tổ chức.

Nguyên lý hoạt động của Spear Phishing

Phương thức tấn công được thực hiện bằng cách nhắm mục tiêu là cá nhân hoặc tổ chức cụ thể, Spear Phishing thường sử dụng thông tin cá nhân được thu thập trước đó. Kẻ tấn công lợi dụng những thông tin này để tạo ra các email giả mạo với mục tiêu lừa đảo người dùng hoặc đánh cắp thông tin quan trọng.

Tuy nhiên, không phải lúc nào các cuộc Spear Phishing cơ bản cũng bắt đầu từ việc đánh cắp thông tin từ website công ty nhằm tạo ra email giả mạo. Thay vào đó, chúng sẽ thu thâp thông tin từ nhiều nguồn khác nhau. Điển hình như các mạng xã hội, cơ sở dữ liệu công ty hoặc thậm chí thông tin công cộng. 

Kẻ tấn công sử dụng thông tin này để tạo ra một email giả mạo với cơ sở xuất phát từ nguồn tin cậy. Điều này sẽ thúc đẩy người dùng thực hiện hành động không an toàn. Ngoài ra, khi hacker đã có thông tin đăng nhập vào hệ thống quan trọng của công ty, họ có thể sử dụng dữ liệu để tiến hành các cuộc tấn công nội bộ, lấy cắp dữ liệu hoặc thậm chí lây lan mã độc trong môi trường hệ thống nội bộ.

Nêu đặc điểm chính của Spear Phishing

Nhắm vào mục tiêu có chủ đích

Spear Phishing nhắm mục tiêu vào cá nhân, tổ chức cụ thể hoặc nhóm nhỏ người dùng. Kẻ tấn công thường đã thu thập thông tin cá nhân về mục tiêu để tạo ra các email giả mạo có vẻ tin cậy hơn.

Sử dụng thông tin cụ thể

Các email Spear Phishing thường sử dụng thông tin cụ thể về người nhận. Điển hình như tên, chức vụ hoặc thông tin nội bộ của tổ chức để làm tăng tính tin cậy và thuyết phục.

Xuất phát từ nguồn tin cậy

Spear Phishing có hình thức bên ngoài như email đến từ nguồn đáng tin cậy. Chúng có thể là email của một đồng nghiệp, người quen hoặc đối tác kinh doanh. Từ đó sẽ khiến người nhận cảm thấy an tâm và dễ bị lừa.

Yêu cầu thực hiện hành động

Tin nhắn Spear Phishing thường yêu cầu người nhận thực hiện hành động cụ thể. Điển hình như nhấp vào liên kết độc hại, mở tệp đính kèm chứa mã độc hoặc cung cấp thông tin đăng nhập.

Chuẩn bị kế hoạch tinh vi 

Các email Spear Phishing thường được thiết kế rất tinh vi để tránh các hệ thống phòng ngự. Phần nội dung bên trong mail chứa các thông tin dối trá hoặc liên kết độc hại nhằm điều hướng người nhận đến các trang web giả mạo.

Những dấu hiệu nhận biết Spear Phishing

Một số dấu hiệu nhận biết Spear Phishing mà người dùng nên chú ý:

• Được gửi từ địa chỉ email lạ hoặc được gửi từ một địa chỉ quen thuộc. Tuy nhiên, chúng thường có một vài dấu hiệu khác biệt như miền email không phù hợp.
• Email yêu cầu người nhận thực hiện hành động ngay lập tức, thường là nhấp vào liên kết hoặc cung cấp thông tin nhạy cảm mà không có cơ hội xác minh.
• Email chứa thông tin cá nhân về người nhận có vẻ không chính xác hoặc không được sử dụng theo cách thường ngày.
• Email sử dụng tên người nhận một cách cụ thể hoặc thông tin về tổ chức mà người nhận làm việc để tạo sự tin cậy.
• Nội dung email không nhất quán hoặc có những lỗ hổng logic, chứa các câu chuyện hoặc yêu cầu không phù hợp với vị trí hoặc vai trò của người nhận.
• Email có những mối đe dọa về việc tiết lộ thông tin hoặc hứa hẹn các cơ hội lợi ích nếu người nhận thực hiện theo yêu cầu.

Giải pháp ngăn chặn Spear Phishing hiệu quả

Để ngăn chặn Spear Phishing thì người dùng và doanh nghiệp có thể thực hiện các biện pháp sau đây:

Từ phía người dùng

• Đào tạo và nâng cao nhận thức an ninh mạng

Cung cấp các khóa đào tạo định kỳ liên quan đến cách nhận biết và phòng ngừa các hình thức tấn công phishing cho nhân viên. Một số kiến thức quan trọng bao gồm: cách nhận diện các dấu hiệu của spear phishing, cách xác minh nguồn gửi của email và cách hành động an toàn khi nhận được email có khả năng là spear phishing.

• Sử dụng phần mềm bảo mật chuyên nghiệp

Cài đặt và duy trì các phần mềm bảo mật cho thiết bị đang sử dụng. Chẳng hạn như phần mềm chống virus, tường lửa và phần mềm phát hiện tấn công phishing để ngăn chặn các email và liên kết độc hại.

• Xác minh nguồn gốc của email

Khi nhận email đòi hỏi thực hiện hành động, người dùng nên xác minh nguồn gốc của email bằng cách kiểm tra địa chỉ email của người gửi và xem xét các thông tin khác như địa chỉ IP và header email.

Từ phía doang nghiệp

• Triển khai chính sách an ninh mạng

Thiết lập chính sách an ninh mạng rõ ràng và cung cấp hướng dẫn cụ thể về cách xử lý thông tin nhạy cảm và cách xác minh thông tin từ email. Đồng thời, tổ chức nên khuyến khích nhân viên báo cáo ngay lập tức nếu liên hệ đáng ngờ từ email.

• Sử dụng công cụ phòng ngừa

Sử dụng công cụ phân tích email và phát hiện tấn công để tự động nhận diện và chặn các email spear phishing trước khi chúng đến tay người dùng. Tổ chức kiểm tra thường xuyên về an ninh mạng và nâng cấp các biện pháp phòng ngừa theo các mô hình tấn công mới nhất, bao gồm cả spear phishing.

Hướng dẫn phân biệt Spear Phishing, Phishing và Whaling

Phishing, Spear Phishing và Whaling là ba dạng tấn công cơ bản nhắm vào người dùng thông qua email hoặc thông điệp điện tử. Dưới đây là sự phân biệt giữa chúng:

Phishing

Đây là hình thức tấn công mạng thông thường nhằm lừa đảo người dùng để đánh cắp thông tin nhạy cảm. Cụ thể như tên đăng nhập, mật khẩu, số thẻ tín dụng và thông tin tài khoản ngân hàng. Kẻ tấn công sử dụng email giả mạo từ các tổ chức hoặc doanh nghiệp lớn, yêu cầu người nhận thông tin cá nhân hoặc yêu cầu họ truy cập vào các trang web giả mạo để đánh cắp thông tin.

Spear Phishing

Spear Phishing là một hình thức phishing tinh vi hơn, nơi kẻ tấn công tập trung vào một cá nhân, một tổ chức cụ thể hoặc một nhóm người nhất định. Email Spear Phishing thường được cá nhân hóa và được thiết kế để gây ấn tượng sâu sắc với mục tiêu cụ thể bằng cách sử dụng thông tin cá nhân, liên kết và tệp đính kèm giả mạo để lừa đảo.

Whaling

Whaling tập trung vào việc tấn công các nhân vật cấp quản lý cao cấp trong tổ chức, như các giám đốc điều hành (CEO), cổ đông lớn hoặc các nhân vật quan trọng khác. Các email whaling thường sử dụng phong cách và kiểu dáng chính thức.

Nội dung Email yêu cầu thông tin nhạy cảm hoặc tài liệu quan trọng, và có thể thậm chí sử dụng tên của một người đồng nghiệp đáng tin cậy. Mục tiêu của whaling là lấy cắp thông tin quan trọng hoặc gây ra thiệt hại lớn cho tổ chức.

Tạm kết

Mong rằng, những chia sẻ từ FPT Shop đã giúp bạn đọc cập nhật đầy đủ kiến thức về Spear Phishing. Từ đó mà bạn có thể nhận biết các dấu hiệu ảnh hưởng đến mạng máy tính và áp dụng phương pháp bảo vệ an toàn. 

Xem thêm:

• Net Framework là gì? Chức năng của Net Framework
• Ransomware là gì? Đánh giá mức độ nguy hiểm và tìm giải pháp ngăn chặn tốt nhất

Ngoài ra, FPT Shop còn cung cấp nhiều sản phẩm điện thoại, laptop chất lượng cao với mức giá ưu đãi. Khách hàng có thể lựa chọn sản phẩm uy tín và giá tốt tại đây.

• Điện thoại Samsung