Phishing là gì? Tìm hiểu về thủ đoạn lừa đảo trực tuyến nguy hiểm nhất hiện nay

Chỉ với một cú nhấp chuột vào email giả mạo hay một tin nhắn lạ, thông tin cá nhân và tài chính của bạn có thể bị kẻ gian đánh cắp. Hình thức tấn công này được gọi là phishing và đang lan rộng trên toàn cầu. Nếu bạn từng thắc mắc phishing là gì và làm sao để tự bảo vệ mình, hãy theo dõi bài viết dưới đây để nắm rõ bản chất cũng như cách phòng tránh hiệu quả.

Phishing là gì?

Phishing là một hình thức lừa đảo trực tuyến mà kẻ gian giả mạo tổ chức, doanh nghiệp hoặc cá nhân uy tín để đánh lừa người dùng cung cấp thông tin nhạy cảm, như: mật khẩu, số thẻ ngân hàng, tài khoản email, hay mã OTP.

Thuật ngữ “phishing” xuất phát từ “fishing” (câu cá), với ý nghĩa kẻ lừa đảo “thả mồi” dưới dạng email, tin nhắn, đường link hoặc website giả mạo để “câu” thông tin của nạn nhân.

Điểm nguy hiểm của phishing là các nội dung giả mạo thường được thiết kế giống thật đến mức khó phân biệt. Chúng có thể mượn danh ngân hàng, công ty giao hàng, mạng xã hội hay thậm chí cơ quan nhà nước. Khi người dùng tin tưởng và nhập dữ liệu, toàn bộ thông tin sẽ rơi vào tay kẻ xấu.

Các hình thức phishing phổ biến hiện nay

Khi đã hiểu phishing là gì, nhiều người vẫn ngạc nhiên bởi hình thức tấn công này không chỉ xuất hiện trong email mà còn ngày càng đa dạng hơn. Kẻ gian có thể lợi dụng tin nhắn, cuộc gọi, mạng xã hội hay website giả mạo để đánh cắp thông tin. Dưới đây là những dạng phishing thường gặp nhất mà bạn cần lưu ý.

Email phishing

Đây là hình thức truyền thống và phổ biến nhất. Nạn nhân sẽ nhận được email trông như từ ngân hàng, dịch vụ thanh toán hoặc công ty uy tín, với đường link dẫn đến website giả mạo. Khi đăng nhập, thông tin sẽ bị đánh cắp ngay lập tức.

SMS phishing (smishing)

Thay vì email, kẻ gian sử dụng tin nhắn SMS giả mạo, thường kèm đường link rút gọn. Người dùng dễ bị đánh lừa vì tin nhắn có nội dung khẩn cấp như “xác nhận giao dịch”, “kiểm tra đơn hàng”, “trúng thưởng”.

Voice phishing (vishing)

Đây là hình thức lừa đảo qua điện thoại. Đối tượng giả làm nhân viên ngân hàng, công an, hay công ty tài chính, yêu cầu cung cấp thông tin tài khoản hoặc chuyển tiền để “giải quyết sự cố”.

Website phishing

Kẻ gian tạo ra website giả có giao diện giống hệt website thật. Người dùng vô tình truy cập (qua link trên email, tin nhắn hoặc quảng cáo) và nhập dữ liệu cá nhân, từ đó bị mất thông tin.

Social media phishing

Trên mạng xã hội, kẻ xấu có thể giả mạo tài khoản bạn bè, thương hiệu hoặc dịch vụ, gửi link lừa đảo hoặc yêu cầu “xác minh danh tính” để chiếm đoạt tài khoản.

Hậu quả của phishing

Phishing không chỉ là một chiêu trò quấy rối trên Internet, mà có thể để lại những hậu quả rất nghiêm trọng đối với cả cá nhân và tổ chức. Khi bị rơi vào bẫy, người dùng không chỉ mất thông tin mà còn đối diện nguy cơ thiệt hại tài chính, ảnh hưởng uy tín, thậm chí gây rò rỉ dữ liệu quan trọng. Một số hệ lụy thường gặp gồm:

• Mất cắp thông tin cá nhân: Họ tên, số điện thoại, email, số CMND/CCCD.
• Thiệt hại tài chính: Tài khoản ngân hàng bị chiếm đoạt, thẻ tín dụng bị lợi dụng.
• Rò rỉ dữ liệu doanh nghiệp: Kẻ gian có thể đánh cắp dữ liệu khách hàng, bí mật kinh doanh.
• Mất uy tín cá nhân hoặc tổ chức: Tài khoản mạng xã hội, email bị lợi dụng để phát tán mã độc.

Theo nhiều báo cáo an ninh mạng, thiệt hại do phishing trên toàn cầu mỗi năm lên tới hàng chục tỷ USD. Tại Việt Nam, tình trạng email, tin nhắn giả mạo ngân hàng hay công ty giao hàng vẫn xuất hiện thường xuyên và đã được cơ quan chức năng liên tục cảnh báo.

Cách phòng tránh phishing

Sau khi nắm được phishing là gì và những hệ lụy mà nó có thể gây ra, câu hỏi tiếp theo đặt ra là: Làm thế nào để tự bảo vệ mình? Thực tế cho thấy, chỉ cần duy trì thói quen cảnh giác và áp dụng một số biện pháp cơ bản, người dùng hoàn toàn có thể hạn chế nguy cơ trở thành nạn nhân. Dưới đây là những nguyên tắc quan trọng cần ghi nhớ.

Kiểm tra kỹ nguồn gửi

Hãy cẩn trọng với mọi email, tin nhắn hay cuộc gọi yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân. Trước khi phản hồi, cần kiểm tra kỹ địa chỉ email chính thức, số điện thoại và các dấu hiệu xác thực của tổ chức.

Không nhấp vào link lạ

Tránh bấm vào các đường link đáng ngờ, đặc biệt là link rút gọn. Nếu muốn truy cập dịch vụ, hãy gõ trực tiếp địa chỉ website chính thức của ngân hàng, cơ quan nhà nước hoặc công ty vào trình duyệt.

Sử dụng xác thực hai yếu tố (2FA)

Kích hoạt bảo mật hai lớp cho tài khoản ngân hàng, email và mạng xã hội. Đây là biện pháp giúp hạn chế tối đa rủi ro, ngay cả trong trường hợp mật khẩu đã bị lộ.

Cập nhật phần mềm và trình duyệt

Luôn cập nhật phiên bản mới nhất cho hệ điều hành, ứng dụng và trình duyệt web. Các bản cập nhật thường vá những lỗ hổng bảo mật, ngăn chặn hacker khai thác.

Cảnh giác với “ưu đãi bất ngờ”

Nếu gặp tin nhắn thông báo trúng thưởng, quà tặng miễn phí hoặc yêu cầu chuyển tiền để nhận phần thưởng, hãy xem đó là dấu hiệu cảnh báo. Đây là một trong những thủ đoạn phishing phổ biến nhất hiện nay.

Tạm kết

Trong thời đại Internet đang phát triển mạnh, phishing là một trong những chiêu thức tinh vi phổ biến để kẻ gian có thể đánh cắp thông tin và tài sản của bạn chỉ trong vài giây. Vì vậy, chủ động tìm hiểu phishing là gì và cách phòng tránh như luôn cảnh giác, kiểm tra kỹ nguồn gửi và áp dụng các biện pháp bảo mật sẽ giúp bạn bảo vệ chính mình trong môi trường số.

Trong môi trường Internet đầy rủi ro, bảo mật luôn là yếu tố then chốt. iPhone mang đến những tính năng bảo mật hàng đầu như Face ID, mã hóa dữ liệu,... giúp bạn yên tâm khi truy cập, giao dịch trực tuyến. Hãy chọn iPhone để nâng cao độ an toàn và bảo vệ toàn diện thông tin cá nhân của bạn.

Điện thoại iPhone

Xem thêm:

Ethical Hacking là gì? Khám phá khái niệm, quy trình và vai trò trong an ninh mạng

DDoS là gì? Cách nhận biết và phòng chống hiệu quả tấn công từ chối dịch vụ DDoS