Ransomware là gì? Đánh giá mức độ nguy hiểm và tìm giải pháp ngăn chặn tốt nhất

Ransomware là gì? Mức độ ảnh hưởng tiêu cực của nó lên máy tính như thế nào ? Cách khắc phục chương trình gây hại thiết bị ra sao ? Mời bạn cùng FPT Shop phân tích tất tần tật thông tin về ransomware qua nội dung bên dưới !

Định nghĩa ransomware là gì ? 

Ransomware là một loại phần mềm độc hại được tạo ra để xâm nhập vào hệ thống máy tính và mã hóa dữ liệu của người dùng. Khi dữ liệu bị mã hóa, kẻ tấn công yêu cầu người dùng trả một khoản tiền chuộc (ransom) để nhận được khóa giải mã và khôi phục dữ liệu của họ.

Ransomware thường lan truyền qua các tệp tin đính kèm độc hại trong email, liên kết bị độc, hoặc qua các lỗ hổng bảo mật trong hệ điều hành hoặc phần mềm. Khi một hệ thống bị nhiễm ransomware, nó sẽ tiến hành mã hóa dữ liệu quan trọng như tài liệu cá nhân, hình ảnh, video và tập tin trong máy tính. 

Tìm hiểu cơ chế hoạt động của ransomware

Sau khi tìm hiểu khái niệm  ransomware là gì, tiếp theo đi đến cơ chế hoạt động của  ransomware. Phần mềm tống tiền (ransomware) hoạt động bằng cách xâm nhập vào hệ thống máy tính của người dùng thông qua một lỗ hổng bảo mật hoặc trang web độc hại để cài đặt một tệp tin độc hại trên máy tính người dùng.

Khi được cài đặt, phần mềm tống tiền bắt đầu mã hóa các tệp tin trên máy tính. Tệp tin được mã hóa không thể truy cập được và tiếp tục yêu cầu người dùng trả một khoản tiền chuộc để nhận được khóa giải mã và khôi phục dữ liệu của mình.

Một số loại ransomware ghi đè các tệp tin gốc của bạn bằng các tệp tin mã hóa. Trong khi đó, các loại khác chỉ thay đổi phần mở rộng tệp tin của nó để ngăn bạn truy cập vào các tệp tin của mình. Và trong một số trường hợp, ransomware có thể mã hóa các kết nối mạng để ngăn người dùng truy cập vào các dịch vụ trực tuyến.

Sau đó, phần mềm tống tiền thông báo đòi hỏi người dùng trả tiền chuộc thông qua các phương tiện như pop-up trên máy tính hoặc yêu cầu thông qua email và thông báo tất cả các chi tiết liên quan đến phương thức thanh toán. Tuy nhiên, người dùng không bao giờ nên trả tiền cho kẻ tống tiền vì bất kỳ lý do nào. Vì không đảm bảo rằng họ sẽ nhận được khóa giải mã hoặc khôi phục được dữ liệu của mình.

Nguồn gốc hình thành ransomware từ đâu? 

Ransomware có nguồn gốc từ các kiểu tấn công mạng từ lâu. Yếu tố đầu tiên giống ransomware xuất hiện là trong những năm 1980 qua một loại phần mềm gọi là "AIDS" hoặc "PC Cyborg". Ứng dụng sử dụng mã hóa tệp tin và yêu cầu người dùng gửi một khoản tiền để nhận khóa giải mã.

Tuy nhiên, ransomware trở nên phổ biến từ những năm 2000 với sự phát triển của Internet và các công nghệ mới. Ransomware trước đây thường chỉ ảnh hưởng đến một số người dùng cá nhân. Nhưng nó đã tiến xa hơn với việc tấn công các tổ chức lớn, bao gồm cả doanh nghiệp, cơ quan chính phủ và tổ chức y tế.

Phân tích các loại ransomware cơ bản

Sau khi biết được khái niệm   ransomware là gì cùng phân tích sâu hơn về các loại   ransomware cơ bản bên dưới: 

Ransomware mã hóa tập tin (File-Encrypting Ransomware)

Đây là dạng ransomware phổ biến nhất.  Tệp có khả năng mã hóa các tệp tin trên hệ thống máy tính của nạn nhân và yêu cầu một khoản tiền chuộc để nhận khóa giải mã. Ví dụ điển hình cho loại ransomware này là wannacry và Ryuk.

Ransomware khối màn hình (Screen-Locking Ransomware)

 Loại ransomware này khóa màn hình của máy tính và không cho phép người dùng truy cập vào hệ thống. Một thông báo yêu cầu được hiển thị, yêu cầu người dùng trả tiền chuộc để nhận được mật khẩu mở khóa. Một ví dụ của loại ransomware này là Reveton.

Ransomware dựa trên dữ liệu (Data-Kidnapping Ransomware)

Loại ransomware này không mã hóa tập tin, mà chỉ đe dọa đánh cắp hoặc công bố các tệp tin quan trọng của nạn nhân trừ khi họ trả tiền chuộc. Ví dụ điển hình là Maze ransomware.

Ransomware chống sao lưu (Backup-Deleting Ransomware)

Loại ransomware này xâm nhập vào hệ thống và xóa hoặc mã hóa các bản sao lưu dự phòng của nạn nhân. Từ đó làm cho việc khôi phục dữ liệu trở nên khó khăn. Ví dụ điển hình là notpetya.

Ransomware có gì khác các phần mềm Marware?

Để phân biệt ransomware với các phần mềm malware bình thường, bạn có thể xem xét các điểm sau đây:

Yêu cầu tiền chuộc

Ransomware thường yêu cầu một khoản tiền chuộc để nhận khóa giải mã hoặc khôi phục dữ liệu. Điều này là một đặc điểm độc đáo của ransomware mà các phần mềm malware khác thường không có.

Mã hóa tệp tin

Ransomware thường mã hóa các tệp tin trên hệ thống máy tính của nạn nhân để ngăn người dùng truy cập. Các phần mềm malware khác, trong khi có thể gây hại cho hệ thống, thường không mã hóa tệp tin của bạn.

Thông báo yêu cầu

Ransomware thường hiển thị các thông báo yêu cầu trên màn hình máy tính hoặc thông qua các tin nhắn email để yêu cầu tiền chuộc. Các phần mềm malware khác thường không có mục tiêu cụ thể để yêu cầu tiền chuộc.

Thay đổi phần mở rộng tệp tin

 Một số dạng ransomware sẽ thay đổi phần mở rộng của các tệp tin bị mã hóa để ngăn việc truy cập vào chúng. Điều này cũng là một đặc điểm độc đáo của ransomware.

Phương thức lây lan

Ransomware thường tung ra qua các phương thức như email độc hại, trang web độc hại hoặc lợi dụng các lỗ hổng bảo mật. Các phần mềm malware khác cũng có thể sử dụng các phương thức này. Tuy nhiên, yếu tố tiền chuộc và mã hóa tệp tin là các đặc điểm riêng biệt của ransomware.

Cập nhật giải pháp ngăn chặn ransomware hiệu quả

Để ngăn chặn ransomware, sau đây là một số giải pháp bạn có thể thực hiện:

Cập nhật hệ điều hành và các ứng dụng

Hãy đảm bảo rằng hệ điều hành và tất cả các phần mềm trên máy tính của bạn đã được cập nhật đầy đủ và định kỳ. Bản cập nhật này thường bao gồm các bản vá lỗi bảo mật, điều này giúp ngăn chặn ổ khóa mà ransomware có thể có lợi.

Sử dụng phần mềm chống virus 

Đảm bảo rằng bạn đã cài đặt và cập nhật phần mềm chống vi rút/phần mềm độc hại mạnh mẽ và đáng tin cậy. Phần mềm này có thể phát hiện và ngăn chặn các loại ransomware trước khi chúng gây hại cho hệ thống của bạn.

Thận trọng khi mở email

Đề phòng các email độc hại, luôn kiểm tra xem email có đáng tin cậy trước khi mở và không mở tệp đính kèm hoặc ấn vào các liên kết không xác định được nguồn gốc.

Cẩn thận khi tải xuống phần mềm

Chỉ tải xuống phần mềm từ các nguồn đáng tin cậy và kiểm tra cái gốc và danh tiếng của các trang web trước khi tải xuống. Vui lòng tránh tải xuống và cài đặt phần mềm từ các nguồn đáng tin cậy hoặc không cần thiết.

Sao lưu dữ liệu thường xuyên

Hãy thực hiện sao lưu dữ liệu quan trọng của bạn đều đặn và lưu trữ ở một nơi an toàn. Nếu bị ransomware tấn công và tệp tin được mã hóa, bạn có thể khôi phục dữ liệu từ sao lưu mà không phải trả tiền Chu trình.

Tiện ích đặc quyền truy cập

Giới hạn quyền truy cập đặc quyền hoặc quyền quản trị trên máy tính của bạn. Điều này giúp giảm khả năng một phần mềm độc hại lan truyền và hoạt động trên toàn hệ thống.

Sử dụng tường lửa  

Bạn có thể dùng thêm phần mềm chống xâm nhập (IDS/IPS). Cài đặt tường lửa và phần mềm chống xâm nhập để giám sát và ngăn chặn hoạt động không mong muốn từ các nguồn không đáng tin cậy.

Update và quản lý phần mềm

Kiểm tra và cập nhật định kỳ các phần mềm điều khiển trên máy tính của bạn. Điều này bao gồm các trình điều khiển cho các thiết bị như card đồ họa, âm thanh, và mạng.

Khóa USB và ứng dụng mã hóa

Sử dụng các khóa USB hoặc ứng dụng mã hóa để bảo vệ dữ liệu quan trọng. Điều này đảm bảo rằng người không được ủy quyền không thể truy cập vào dữ liệu của bạn nếu máy tính bị tấn công bởi ransomware.

Xác thực hai yếu tố

Kích hoạt tính năng xác thực hai yếu tố (2FA) cho các tài khoản quan trọng của bạn. Điều này tạo ra một lớp bảo mật bổ sung bằng cách yêu cầu mã xác thực hoặc thông báo đến điện thoại di động của bạn khi bạn đăng nhập vào tài khoản.

Xem xét sử dụng máy ảo

Sử dụng máy ảo để chạy các ứng dụng không đáng tin cậy hoặc lướt web trên các trang web có nguy cơ cao. Khi kết thúc phiên làm việc, đơn giản khôi phục lại máy ảo mà không làm ảnh hưởng đến hệ thống chính của bạn.

Giám sát mạng chặt chẽ

Cài đặt phần mềm giám sát mạng để theo dõi các hoạt động mạng thông qua hệ thống của bạn. Điều này giúp phát hiện sớm các hoạt động đáng ngờ của ransomware và ngăn chặn chúng trước khi gây hại đáng kể.

Định kỳ đảo ngược

Đảo ngược các thiết lập bảo mật trên các thiết bị mạng và máy tính của bạn để tìm ra các lỗ hổng và thiết lập cấu hình sai. Bằng cách làm điều này, bạn có thể phát hiện và khắc phục các lỗ hổng trước khi kẻ tấn công tìm thấy chúng.

Giám sát và phân tích mạng

Cài đặt các bộ công cụ giám sát và phân tích mạng để theo dõi và phát hiện các hoạt động không bình thường trên mạng. Điều này có thể giúp phát hiện các cuộc tấn công ransomware sớm và ứng phó nhanh chóng.

Cách xử lý khi nhiễm ransomware

Khi bạn bị nhiễm ransomware, có một số bước quan trọng mà bạn nên thực hiện:

• Đầu tiên, ngắt kết nối Internet hoặc khỏi mạng của bạn. Điều này sẽ giúp ngăn chặn ransomware khỏi việc lây lan và giao tiếp với máy chủ của kẻ tấn công.
• Thông báo vụ việc cho bộ phận an ninh mạng hoặc quản trị viên của bạn. Họ sẽ có kiến thức và kỹ năng cần thiết để giúp bạn xử lý sự cố và tiến hành điều tra.
• Nếu bạn có một bản sao dự phòng của hệ điều hành hoặc môi trường khôi phục, hãy khởi động máy tính từ đó. Điều này sẽ cho phép bạn truy cập vào máy tính mà không khởi động từ hệ điều hành bị nhiễm ransomware.

Nếu bạn có tệp dự phòng hoặc bản sao lưu dữ liệu quan trọng trên các thiết bị lưu trữ ngoài (ví dụ: ổ cứng di động), nên tách chúng khỏi máy tính bị nhiễm ransomware. Điều này đảm bảo rằng dữ liệu không bị mã hóa hoặc tiếp tục bị thay đổi.

Tạm kết

Qua bài viết trên giải đáp thắc mắc ransomware là gì? Đồng thời, bạn đọc sẽ được cập nhật rất nhiều giải pháp ngăn chặn phần mềm độc hại trên thiết bị. 

Các vấn đề mà bạn quan tâm luôn được FPT Shop nhanh chóng lý giải. Hơn thế nữa, FPT Shop cung cấp nhiều hàng gia dụng, laptop, điện thoại phục vụ khách hàng. 

Bạn có thể biết thêm: 

• Hướng dẫn sử dụng snapkik App: Tải video tiktok không có logo
• Acp là gì? Tại sao ai cũng dùng cụm từ này trên Facebook và Tiktok?