OpenAI hoàn tất tái cấu trúc vì lợi nhuận và ký thỏa thuận mới với Microsoft

Văn bản này không chỉ xác định lại tỷ lệ cổ phần giữa hai bên mà còn đưa ra những quy định cụ thể về quyền lợi và trách nhiệm khi OpenAI đạt được AGI (trí tuệ nhân tạo tổng quát), cột mốc được xem là đích đến tối thượng của ngành AI hiện nay.

OpenAI Group PBC trở thành công ty vì lợi ích công cộng trị giá hơn 130 tỷ USD

Theo thông tin chính thức, OpenAI LP (công ty vì lợi nhuận được thành lập trước đây) nay đã được chuyển đổi thành OpenAI Group PBC, một công ty vì lợi ích công cộng (Public Benefit Corporation). Trong khi đó, tổ chức mẹ phi lợi nhuận được đổi tên thành OpenAI Foundation, hiện nắm giữ cổ phần trị giá khoảng 130 tỷ USD (khoảng 3.4 triệu tỷ đồng) trong công ty mới.

OpenAI Foundation sẽ tập trung vào các dự án AI phục vụ cộng đồng như nghiên cứu y học, phòng chống dịch bệnh và tăng cường an toàn AI. Tổ chức này được cấp quỹ đầu tư ban đầu trị giá 25 tỷ USD (khoảng 659 nghìn tỷ đồng) và trong tương lai có thể nhận thêm cổ phần nếu giá trị của OpenAI Group PBC vượt qua một ngưỡng định giá nhất định.

Thỏa thuận tái cấu trúc này đánh dấu kết thúc cho chuỗi thương lượng kéo dài hơn một năm giữa OpenAI, Microsoft và các cơ quan quản lý tại California và Delaware. Nếu không đạt được phê duyệt kịp thời, công ty có thể đã mất khoản đầu tư trị giá 10 tỷ USD (khoảng 264 nghìn tỷ đồng) từ SoftBank.

OpenAI hoàn tất tái cấu trúc vì lợi nhuận và ký thỏa thuận mới với Microsoft

Trong quá trình này, OpenAI cũng phải đối mặt với vụ kiện của Elon Musk đã đi chệch mục tiêu phi lợi nhuận ban đầu. Việc tái cấu trúc lần này được xem là câu trả lời gián tiếp, khi OpenAI cố gắng cân bằng giữa lợi ích tài chính và sứ mệnh vì cộng đồng.

Theo thỏa thuận mới, Microsoft hiện nắm giữ khoảng 27% cổ phần trong OpenAI Group PBC, giảm từ 32.5% trước đây. Tuy nhiên, đi kèm với việc giảm tỷ lệ sở hữu sẽ là một thay đổi quan trọng: Microsoft giờ đây có quyền sử dụng công nghệ của OpenAI ngay cả khi AGI được đạt tới.

Trước đây, điều khoản AGI quy định rằng khi OpenAI đạt được trí tuệ nhân tạo tổng quát, Microsoft sẽ mất quyền truy cập công nghệ, điều từng khiến hai bên căng thẳng. Nay, điều khoản này đã được làm rõ rằng, khi OpenAI tuyên bố đạt AGI, kết quả đó sẽ được xác minh độc lập bởi một hội đồng chuyên gia. Microsoft vẫn giữ quyền sở hữu trí tuệ đối với các mô hình và sản phẩm AI đến năm 2032, bao gồm cả những mô hình phát triển sau khi AGI được xác nhận, miễn là tuân thủ các tiêu chuẩn an toàn.

Tuy nhiên, Microsoft sẽ không có quyền truy cập vào công nghệ phần cứng tiêu dùng mà OpenAI đang hợp tác phát triển cùng nhà thiết kế Jony Ive – cựu Giám đốc thiết kế của Apple.

Một điểm đáng chú ý khác là OpenAI giờ đây được phép hợp tác với các đối tác thứ ba, bao gồm việc phát hành một số mô hình AI dạng open-weight (mã nguồn mở một phần). Microsoft cũng không còn giữ vị thế độc quyền là nhà cung cấp hạ tầng điện toán cho OpenAI.

Dù vậy, hai bên vẫn duy trì quan hệ chặt chẽ khi OpenAI cam kết mua thêm dịch vụ điện toán đám mây Azure trị giá khoảng 250 tỷ USD (khoảng 6.6 triệu tỷ đồng) trong giai đoạn sắp tới. Đặc biệt, Microsoft cũng được phép phát triển AGI độc lập hoặc hợp tác cùng các đối tác khác, một động thái mở ra kỷ nguyên cạnh tranh mới trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo tổng quát.

Khi AGI được xác nhận, quyền sở hữu và doanh thu sẽ được tái phân chia

Theo nội dung thỏa thuận, nếu hội đồng chuyên gia xác nhận rằng OpenAI đã đạt tới AGI, toàn bộ quyền sở hữu trí tuệ và các điều khoản chia sẻ doanh thu giữa hai bên sẽ bước sang giai đoạn mới. Microsoft vẫn có quyền truy cập vào các mô hình nghiên cứu cho đến năm 2030 hoặc cho đến khi AGI được xác thực, tùy điều kiện nào đến trước. Sau thời điểm đó, quyền sở hữu sẽ được thu hẹp và cơ chế chia sẻ doanh thu sẽ được điều chỉnh theo lộ trình dài hạn.

Mặc dù OpenAI đã chuyển đổi sang mô hình vì lợi nhuận, OpenAI Foundation vẫn giữ quyền giám sát các hoạt động của công ty để đảm bảo mọi phát triển AI tuân thủ nguyên tắc minh bạch và an toàn. Theo OpenAI, mục tiêu cuối cùng vẫn là bảo đảm rằng AGI sẽ phục vụ lợi ích của toàn nhân loại, chứ không chỉ cho các cổ đông hoặc nhà đầu tư.

OpenAI thông báo sẽ tổ chức buổi livestream hỏi đáp với CEO Sam Altman và Giám đốc khoa học Jakub Pachocki vào lúc 1:30 chiều (giờ ET). Sự kiện này nhằm giải thích rõ hơn về quá trình tái cấu trúc, mối quan hệ mới với Microsoft và những định hướng chiến lược của công ty khi nhân loại tiến gần hơn đến kỷ nguyên AGI.

Xem thêm:

Nguồn: The Verge