Khám phá bánh lá Thanh Hóa: Nguồn gốc, hướng dẫn các bước chế biến món bánh lá thơm ngon đúng vị nhất

Bánh lá Thanh Hóa là một trong những món đặc sản dân dã mang đậm dấu ấn văn hóa ẩm thực xứ Thanh. Từ nguồn gốc hình thành, cách chế biến truyền thống cho đến cách thưởng thức đúng điệu, món bánh này luôn khiến du khách tò mò và muốn khám phá sâu hơn. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn tìm hiểu toàn diện để có trải nghiệm trọn vẹn nhất.

1. Nguồn gốc của món bánh lá Thanh Hóa

Bánh lá Thanh Hóa, còn được biết đến với tên gọi bánh răng bừa, bắt nguồn từ làng Trung Lập thuộc huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa. Theo truyền kể của người dân trong vùng, món bánh này đã xuất hiện từ thời vua Lê Hoàn và từng được dùng làm lễ vật dâng vua trong các dịp hội xuân. Khi nhà vua thực hiện nghi lễ cày tịch điền đầu năm, người dân mang bánh lá như một món quà đặc sản tiến vua.

Để tạo ra chiếc bánh lá có hương vị đặc trưng, người dân lựa chọn loại gạo ngon nhất, xay mịn rồi chế biến thành những chiếc bánh mang phong vị riêng của xứ Thanh. Tên gọi bánh có thể thay đổi tùy địa phương như bánh tẻ hay bánh răng bừa, nhưng hình dáng và hương vị truyền thống vẫn được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Ngày nay, bánh lá Thanh Hóa thường xuất hiện trong các dịp trọng lễ như Tết, ngày rằm, giỗ chạp hay khi gia đình có việc quan trọng. Cùng với sự phát triển của du lịch và nhu cầu quảng bá ẩm thực địa phương, du khách đến Thanh Hóa rất dễ dàng tìm thấy và thưởng thức món bánh này, bên cạnh những đặc sản nổi tiếng như nem chua.

Dù thưởng thức vào bất kỳ thời điểm nào cũng ngon, nhưng vào mùa đông, chiếc bánh nóng hổi, thơm ngậy mùi mỡ hành, vỏ mềm cùng phần nhân vừa miệng lại càng khiến thực khách khó lòng quên được. Đây là món ăn đặc sản mà bất kỳ ai đến xứ Thanh cũng nên thử một lần.

2. Cách chế biến bánh lá Thanh Hóa

Món bánh lá Thanh Hóa tuy trông giản dị nhưng để làm đúng chuẩn hương vị truyền thống, người làm cần kỹ năng và nguyên liệu đặc biệt. Bạn có thể dễ dàng thưởng thức bánh lá ở nhiều nơi tại Thanh Hóa, nhưng muốn trải nghiệm vị ngon nguyên bản, hãy đến làng Trung Lập - nơi được coi là “cái nôi” của bánh lá, với công thức gia truyền độc đáo mang đến hương vị khó tìm thấy ở nơi khác.

Chuẩn bị nguyên liệu

Để làm bánh lá chuẩn vị xứ Thanh, việc chọn nguyên liệu là vô cùng quan trọng. Những nguyên liệu cần chuẩn bị gồm:

• Gạo tẻ loại một: Lựa chọn kỹ lưỡng sau mùa thu hoạch, gạo phải vừa dẻo để bánh đạt độ mềm, thơm.
• Nhân bánh: Thịt ba chỉ, mộc nhĩ và hành khô được sơ chế vừa phải để giữ hương vị cân bằng.
• Gia vị: Hạt tiêu, muối và nước mắm là những thành phần không thể thiếu để nhân bánh đậm đà.
• Lá gói bánh: Lá dong không quá già cũng không quá non, giúp người gói dễ thao tác mà không lo rách, đồng thời tạo màu xanh tự nhiên cho bánh.

Các bước thực hiện

Bước 1: Sơ chế nguyên liệu.

Trước tiên, tiến hành sơ chế các nguyên liệu. Mộc nhĩ ngâm trong nước lạnh khoảng 15 phút hoặc nếu muốn nhanh hơn có thể ngâm với nước nóng 5 phút. Khi mộc nhĩ đã nở, loại bỏ chân, rửa sạch và để ráo. Hành tím bóc vỏ, băm nhỏ. Thịt ba chỉ làm sạch, cắt thành từng khúc nhỏ rồi xay nhuyễn bằng máy. Lá dong rửa sạch, cắt bỏ phần cuống và để ráo nước.

Bước 2: Làm nhân bánh.

Sau khi nguyên liệu đã chuẩn bị xong, đặt chảo lên bếp, đun nóng rồi cho 2 thìa canh dầu ăn vào. Khi dầu sôi, thêm hành tím vào phi cho thơm và chuyển sang màu vàng nhẹ. Tiếp theo, cho thịt ba chỉ xay vào xào đều. Khi thịt đã chín, nêm nửa thìa bột canh, nửa thìa hạt nêm, một thìa tiêu xay và mộc nhĩ, đảo đều trong 5 - 7 phút rồi tắt bếp. Nếu muốn làm bánh chay để dâng bàn thờ tổ tiên, có thể thay nhân mặn bằng lạc và đậu xanh.

Bước 3: Chuẩn bị và nấu bột bánh.

Gạo đã chuẩn bị xay nhuyễn, trộn cùng 800 ml nước lọc, nửa thìa dầu ăn, một thìa hạt nêm và một thìa bột canh. Khuấy đều để tạo thành hỗn hợp bột mịn và đồng nhất. Để bột nghỉ trong khoảng 1 - 2 tiếng, giúp bột nở đều, sẵn sàng cho công đoạn gói bánh.

Bước 4: Gói bánh lá.

Trải lá dong ra, cho khoảng 2 thìa bột gạo lên lá và dàn đều theo hình chữ nhật. Tiếp đó, đặt nhân bánh vào giữa, trải đều nhưng không cho quá nhiều để bánh không bị ngán khi ăn. Rắc thêm một lớp bột mỏng như lớp ban đầu rồi gói bánh lại thành hình chữ nhật vuông vắn. Dùng dây đỏ, lạt tre hoặc dây ni lông để cố định bánh chắc chắn. Khi gói, hãy cuộn và lăn thật kỹ để bánh khi hấp chín có hình dáng đẹp và chắc tay.

Bước 5: Hấp bánh.

Đun nước trong nồi hấp cho sôi, sau đó xếp bánh vào xửng và hấp trong khoảng 15 - 20 phút đến khi bánh chín đều. Sau khi chín, vớt bánh ra và để ráo nước.

Yêu cầu thành phẩm

Bánh lá Thanh Hóa sau khi hấp sẽ tỏa mùi thơm đặc trưng của lá dong. Hương vị bánh hài hòa giữa độ béo nhẹ của bột gạo và vị ngọt đậm của nhân thịt băm. Khi thưởng thức, bạn sẽ cảm nhận rõ vị thơm ngon, khó quên của món bánh đặc sản này. Để bánh thêm trọn vị, bạn có thể pha nước mắm chấm kèm theo khẩu vị riêng, tạo nên trải nghiệm ẩm thực đậm chất xứ Thanh ngay tại nhà.

3. Những lưu ý khi làm bánh lá Thanh Hóa

Ngoài các bước làm bánh lá Thanh Hóa đã được hướng dẫn chi tiết, bạn cũng cần lưu ý một số điểm quan trọng để đảm bảo thành phẩm đạt hương vị và độ chuẩn mong muốn.

• Hạt gạo dùng để làm bánh phải là gạo tẻ dẻo, ngon để tạo nên phần bột có độ thơm và dẻo đặc trưng.
• Trước khi xay gạo thành bột, hãy ngâm gạo trong nước lạnh khoảng 2 - 3 giờ để hạt mềm và dễ chế biến hơn.
• Việc dùng cối xay thủ công sẽ giúp bột gạo mịn và dẻo hơn so với xay bằng máy. Nếu buộc phải sử dụng máy xay, bạn cần điều chỉnh lượng nước phù hợp để bột đạt độ sánh cần thiết.
• Trong quá trình nấu bột, bạn cần khuấy đều tay để tránh tình trạng vón cục. Khi bột trở nên sánh đặc trở lại là có thể tắt bếp.
• Lá gói bánh có thể chọn lá dong hoặc lá chuối ngự. Với lá chuối, hãy rửa sạch và hơ qua lửa để tăng độ mềm, dễ gói. Nếu muốn bánh có màu xanh đẹp mắt, nên ưu tiên dùng lá dong.
• Phần lạt buộc bánh có thể là lạt tre, nứa được chẻ nhỏ hoặc dây nilon màu xanh, đỏ tùy ý.
• Khi gói, bạn cần cuộn bánh chắc tay và buộc thật chặt để phần bột không bị trào ra trong quá trình hấp chín.

4. Thưởng thức và mua bánh lá Thanh Hóa

Nếu có dịp đến Thanh Hóa vào khoảng từ ngày 7 đến ngày 9/3 âm lịch tại Thọ Xuân, du khách không chỉ được thưởng thức món bánh lá răng bừa thơm ngon mà còn được hòa mình vào những hoạt động lễ hội sôi động. Đây là thời điểm diễn ra lễ hội Lê Hoàn, nhằm tưởng nhớ vua Lê Đại Hành - vị vua dân tộc nổi tiếng.

Trong dịp lễ này, người dân làng Trung Lập thường dùng bánh lá Thanh Hóa để dâng cúng tổ tiên. Bên cạnh đó, lễ hội còn tổ chức nhiều trò chơi và cuộc thi dân gian hấp dẫn như bắt cá, bắt lươn, làm bánh, tạo nên không khí nhộn nhịp và vui tươi.

Bánh lá Thanh Hóa là đặc sản nổi tiếng của xứ Thanh, bạn có thể dễ dàng tìm thấy ở các quán ăn từ đường phố đến nhà hàng. Mỗi chiếc bánh thể hiện sự tinh tế trong từng hạt gạo và sự khéo léo của đôi bàn tay người làm bánh. Khi thưởng thức bánh dẻo, thơm, thuôn dài cùng nước mắm nguyên chất, bạn sẽ cảm nhận rõ hương vị quê hương đậm đà, dân dã.

Để mua được bánh lá ngon, chuẩn vị, du khách có thể ghé các địa điểm như chợ Điện Biên, vườn hoa vào buổi sáng, nơi các gánh hàng rong luôn sẵn sàng phục vụ. Ngoài ra, bạn cũng có thể mua bánh làm quà cho người thân, bạn bè sau chuyến du lịch. Một số địa chỉ gợi ý gồm: làng Ngọc Đô (Yên Ninh, Yên Định, Thanh Hóa), các khu chợ hoặc điểm du lịch nổi tiếng. Người bán thường đóng gói cẩn thận và hướng dẫn cách chế biến tại nhà để bánh nóng hổi, thơm ngon khi thưởng thức. Một món quà mang hương vị quê hương như vậy chắc chắn sẽ làm hài lòng những người thân yêu của bạn.

Tạm kết

Bài viết đã cung cấp cho bạn những thông tin chi tiết về bánh lá Thanh Hóa - món đặc sản dân dã, nổi tiếng của xứ Thanh. Bánh lá răng bừa là món ăn không thể bỏ qua dành cho bất kỳ du khách nào khi ghé thăm vùng đất thân thương này. Hương vị thơm bùi từ hạt gạo tẻ, kết hợp với độ tươi ngon của thịt và mộc nhĩ, cùng chút chua ngọt của nước mắm, chắc chắn sẽ mang đến trải nghiệm ẩm thực khó quên. Hy vọng những chia sẻ trên sẽ giúp bạn tận hưởng món bánh lá Thanh Hóa một cách trọn vẹn và thú vị nhất.

Để chế biến các món bánh thơm ngon ngay tại nhà, một chiếc nồi chiên không dầu sẽ là trợ thủ đắc lực của bạn. Nồi chiên không dầu chính hãng từ các thương hiệu Tefal, Sharp, Philips,... giá cả phải chăng đang được FPT Shop phân phối tại các cửa hàng trên toàn quốc. Ngoài ra, khách hàng của FPT Shop còn được hưởng các chế độ hậu mãi tốt nhất thị trường.

Xem thêm:

Cách làm bánh tiêu thơm giòn tại nhà cực đơn giản, trổ tài chiêu đãi cho gia đình

Cách làm bánh mướt chuẩn vị Nghệ An, món ăn dân dã thơm ngon đậm đà ai cũng thích