Mưa axit là gì? Tác hại của mưa axit đến đời sống của con người mà bạn nên biết

Mưa axit là một vấn đề nghiêm trọng gây hại cho môi trường, sức khỏe con người và đời sống của động, thực vật. Đây là một hiện tượng phổ biến trên toàn cầu, mang đến các tác động tiêu cực đáng quan ngại. Trong bài viết này, chúng ta hãy cùng khám phá biện pháp hạn chế hiện tượng này nhé!

Mưa axit là gì?

Mưa axit, được gọi là Acid Rain trong tiếng Anh, là hiện tượng mô tả sự ô nhiễm của nước mưa và nước có độ pH dưới 5.6. Khi nước mưa tiếp xúc với các chất ô nhiễm công nghiệp, độ pH sẽ bị giảm xuống. Điều đáng lo ngại hơn, mưa axit còn có khả năng hòa tan các kim loại nguy hiểm từ không khí, làm cho nước mưa trở nên độc hơn.

Mưa axit là hệ quả của lượng khí thải SO2 và NO2 gây ra bởi con người trong quá trình phát triển công nghiệp, sản xuất hóa chất và các hoạt động công nghiệp khác. Sự khai thác không hợp lý của than đá, dầu mỏ và các nguồn năng lượng tự nhiên khác cũng đã góp phần làm cho hiện tượng mưa axit trở nên phổ biến. Các vùng bị ảnh hưởng nặng nề bởi mưa axit trên toàn thế giới bao gồm các quốc gia Đông Âu từ Ba Lan đến Scandinavia. Khu vực Đông Nam Á, như bờ biển đông nam của Trung Quốc và Đài Loan, cũng chịu tác động của mưa axit.

Nguyên nhân gây mưa axit

Mưa axit là kết quả của sự tương tác phức tạp giữa các yếu tố tự nhiên và hoạt động con người. Tự nhiên đóng vai trò trong những sự thay đổi như phun trào núi lửa, đám cháy rừng và các quy trình khác. Những sự kiện này có thể giải phóng các chất gây ô nhiễm như khí SO2 và NO2 vào bầu khí quyển, góp phần tạo thành mưa axit.

Tuy nhiên, tác động của con người mới là nguyên nhân chính gây ra mưa axit. Trong quá trình phát triển kinh tế và công nghiệp, chúng ta sử dụng lượng lớn than đá và dầu mỏ làm nguồn năng lượng. Khi đốt than đá và dầu mỏ, các chất chứa lưu huỳnh và nitơ bên trong như SO2, NO2, H2SO4 và HNO3, được thải ra không khí. Những chất này kết hợp với các thành phần khác trong bầu khí quyển và tạo thành mưa axit.

Ngoài ra, khí thải từ các nhà máy công nghiệp, nhà máy nhiệt điện, nhà máy luyện kim và các hoạt động khai thác, xử lý dầu mỏ cũng chứa các chất gây ô nhiễm, góp phần vào việc hình thành mưa axit.

Quá trình hình thành mưa axit

Như đã đề cập, khi chúng ta sử dụng dầu mỏ và than đá làm nguồn năng lượng trong công nghiệp đã vô tình làm cho các chất như SO2 và NO2 được thải vào không khí dưới dạng khí độc.

Trong không khí, các khí SO2 và NO2 tương tác với các thành phần khác trong bầu khí quyển như hơi nước, oxi và các chất hóa học khác. Quá trình này gây ra các phản ứng hóa học, hình thành axit sulfuric (H2SO4) và axit nitric (HNO3). Các axit này có khả năng hòa tan trong nước và hình thành các hạt axit.

Khi trời mưa, các hạt axit được hòa lẫn vào nước mưa. Khi nước mưa tiếp xúc với mặt đất, các hạt axit có thể gây ra các tác động tiêu cực. Độ pH của nước mưa giảm xuống khoảng 5.6 hoặc thậm chí thấp hơn, là mức độ axit cao hơn so với nước không axit (độ pH 7). Nước mưa axit cũng có khả năng hòa tan các oxit gây hại khác như oxit nitơ (NOx) và các hợp chất kim loại, làm tăng tính độc lên nhiều lần.

Tác hại của mưa axit

Mưa axit gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường sống, có thể làm suy yếu hệ thống đường ống và cấu trúc xây dựng, ảnh hưởng đến sự phát triển của thực vật, làm giảm chất lượng đất và nước. Ngoài ra, nước mưa axit cũng có thể tác động đến đời sống động vật, gây hại cho con người và các loài sinh vật khác, cụ thể như sau.

Ảnh hưởng xấu đến sức khỏe con người

Mưa axit có ảnh hưởng xấu đến sức khỏe con người. Sử dụng nước mưa axit để sinh hoạt như rửa mặt, tắm, giặt giũ có thể gây các vấn đề về da như nấm, mẩn ngứa và viêm da.

Ngoài ra, sử dụng mưa axit để chế biến thực phẩm cũng gây nguy hiểm cho đường ruột và hệ tiêu hóa. Chất gây hại trong mưa axit có thể thẩm thấu vào thức ăn và nước uống, gây tổn hại đến dây thần kinh ở trẻ em và có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến não bộ, thậm chí gây tử vong. Các chất kim loại trong mưa axit còn được cho là có thể gây bệnh Alzheimer.

Ngoài ra, mưa axit còn có thể ảnh hưởng đến sức đề kháng và hệ hô hấp của con người, do không chứa các chất khoáng cần thiết cho cơ thể.

Ảnh hưởng đến khí quyển

Mưa axit không chỉ có tác động đến sức khỏe con người mà còn ảnh hưởng đến khí quyển, gây hậu quả không tốt cho Trái đất. Khi mưa axit kéo dài sẽ gây hạn chế tầm nhìn do tạo ra các hạt sulfate và nitrate trong bầu khí quyển.

Sương mù axit hình thành trong không khí, làm giảm khả năng truyền ánh sáng của mặt trời. Đặc biệt, ở vùng Bắc Cực, hiện tượng này đã ảnh hưởng đến sự phát triển của địa y và quần thể các loài tuần lộc và nai tuyết.

Tác động xấu đến các sinh vật dưới nước

Độ pH thấp của mưa axit làm giảm độ pH trong nước, ảnh hưởng đến khả năng sống và phát triển của các sinh vật dưới nước. Nếu mưa axit có mức độ cao trong ao hồ có thể làm suy yếu và gây chết dần cho các loài sinh vật này.

Mưa axit cũng ảnh hưởng đến nước biển và các loài sinh vật biển. Hiện tượng này gây khó khăn cho các loài cá trong việc hấp thụ chất dinh dưỡng, muối và oxy. Độ pH thấp trong nước biển làm mất cân bằng muối trong các mô, ảnh hưởng đến sự phát triển và sinh trưởng của các sinh vật biển.

Hơn nữa, mưa axit cũng làm suy yếu khả năng duy trì nồng độ canxi của sinh vật biển. Điều này tác động đến quá trình sinh sản của giống loài này và có thể gây biến dạng xương và cột sống.

Ảnh hưởng lớn đến cây trồng

Mưa axit gây tổn hại đáng kể đến cây trồng. Khi mưa axit xảy ra, nước sẽ thấm vào đất và hòa tan các chất độc hại có trong đất. Rễ cây sẽ hấp thụ những chất này, gây ảnh hưởng tiêu cực đến năng suất và sức khỏe của cây. 

Ngoài ra, nước mưa axit cũng có khả năng cuốn trôi đi các chất dinh dưỡng quan trọng có trong đất, làm cho cây không thể hấp thụ đủ dưỡng chất cần thiết để phát triển. 

Không dừng lại ở đó, mưa axit còn tạo ra không khí lạnh và làm mất lớp phủ bảo vệ sáp trên lá cây. Điều này làm cho lá bị hư hỏng và khiến cây không thể phát triển một cách bình thường, dẫn đến tình trạng chết cây.

Làm xói mòn bề mặt các công trình kiến trúc

Một tác hại nghiêm trọng khác của mưa axit đó là khiến cho các công trình kiến trúc bị xói mòn bề mặt. Hiện tượng này làm hòa tan các loại đá như sa thạch, vôi, cẩm thạch và làm suy yếu cấu trúc của các công trình.

Bên cạnh đó, mưa axit còn ăn mòn các vật liệu như sứ, dệt may, sơn và kim loại. Các vật phẩm làm từ da và cao su cũng trở nên hư hại khi tiếp xúc với mưa axit.

Lợi ích của mưa axit

Mặc dù gây ảnh hưởng khá nhiều đến với sinh hoạt của con người, nhưng mưa axit lại đem đến một số lợi ích nhất định cho tự nhiên. Một trong số đó là khả năng giảm hiệu ứng nhà kính và ngăn chặn sự nóng lên của trái đất. Mưa axit chứa thành phần sunphua có thể ảnh hưởng đến quá trình sản xuất khí methan của vi khuẩn trong đầm lầy.

Trong đầm lầy, vi khuẩn không chỉ sinh khí methan mà còn có vi khuẩn ăn sunphua. Việc có sunphua trong mưa axit làm vi khuẩn ăn sunphua bị cạn kiệt nguồn thức ăn, làm giảm hình thành khí methan. Các thí nghiệm đã chứng minh rằng sunphua lắng đọng có thể hạn chế quá trình sinh khí methan lên đến 30%.

Biện pháp khắc phục mưa axit

Để khắc phục mưa axit, có một số biện pháp quan trọng và thiết yếu cần được áp dụng, trong đó, ý thức của con người là yếu tố trọng tâm:

• Không sử dụng nước mưa cho các hoạt động sinh hoạt.
• Xây dựng ống khói cao tại nhà máy và xí nghiệp để giảm ô nhiễm môi trường. Các nhà máy nhiệt điện cần lắp đặt thiết bị khử sunphua.
• Kiểm soát khí thải xe cộ để giảm lượng oxit nitơ thải ra từ động cơ xe.
• Loại bỏ triệt để lưu huỳnh và nitơ trong dầu mỏ và than đá trước khi sử dụng.
• Sử dụng nguồn năng lượng thân thiện với môi trường, bao gồm các nguồn năng lượng sạch như năng lượng hydro.
• Cải tiến động cơ trong phương tiện giao thông tuân theo các tiêu chuẩn khí thải EURO để đảm bảo đốt cháy hoàn toàn nhiên liệu và giảm khí thải vào môi trường.
• Chính phủ cần triển khai chương trình giáo dục và tuyên truyền để tăng cường ý thức bảo vệ môi trường cho người dân.
• Người dân cần tuân thủ chặt chẽ các quy định về xử lý nước thải. 

Lời kết

Hy vọng bài viết này đã đem đến cho bạn những thông tin hữu ích về hiện tượng mưa axit trong tự nhiên. Có thể thấy, mưa axit là một vấn đề môi trường nghiêm trọng và cần được xem xét để giải quyết một cách cẩn thận nhằm bảo vệ con người, sinh vật và môi trường thiên nhiên.

Xem thêm:

• Bí quyết làm canh hàu nấu chua không tanh, vị chua ngọt thanh mát, nhiều dinh dưỡng
• Bật mí top 6 máy hút ẩm gia đình tốt cho mùa nồm ẩm mà bạn nên biết

Tham khảo thêm các sản phẩm điện gia dụng, thiết bị nhà bếp tại FPT Shop và chọn mua hàng chính hãng giá tốt để nâng cấp cho căn bếp của gia đình mình.

Điện gia dụng