Tìm hiểu chổi than máy hút bụi là gì, đặc điểm cấu tạo, tính năng và cách thay chổi than bị hỏng

Chổi than tuy có kích thước nhỏ nhưng lại là linh kiện giữ vai trò then chốt trong việc vận hành của máy hút bụi. Sau một thời gian dài sử dụng, bộ phận này có thể bị mài mòn hoặc hư hỏng, dẫn đến tình trạng máy hút yếu, phát ra tiếng lạ hoặc ngừng hoạt động. Trong bài viết này, FPT Shop sẽ cùng bạn khám phá về chổi than máy hút bụi, dấu hiệu khi nào nên thay chổi than và cách thay chổi để thiết bị luôn hoạt động ổn định.

1. Chổi than máy hút bụi là gì?

Chổi than máy hút bụi là một bộ phận nhỏ nhưng giữ vai trò không thể thiếu trong động cơ của thiết bị. Bộ phận này thường có hình dáng như chiếc chổi mini hoặc thanh than nhỏ, được chế tạo từ than carbon và có gắn dây đồng dẫn điện.

Chổi than có chức năng dẫn truyền dòng điện và kết nối giữa phần tĩnh và phần quay của động cơ, giúp máy hút bụi hoạt động ổn định. Loại linh kiện này thường được sử dụng trong các động cơ một chiều và xoay chiều của nhiều thiết bị điện như máy hút bụi, máy khoan, máy cưa hay máy rửa xe.

Nhờ có chổi than, động cơ có thể tạo ra lực hút mạnh và duy trì hiệu suất ổn định. Vì vậy, đây được xem là bộ phận quyết định trực tiếp đến sức hút và độ bền của máy hút bụi, đặc biệt là các dòng máy công nghiệp.

2. Cấu tạo của chổi than máy hút bụi

Mặc dù chổi than máy hút bụi có nhiều mẫu mã và kích thước khác nhau, nhưng hầu hết đều sở hữu cấu tạo cơ bản tương tự nhau.

Thông thường, chổi than có hình dạng giống bàn chải nhỏ hoặc thanh than vuông, được chế tạo chủ yếu từ carbon (than đá) kết hợp với một số kim loại dẫn điện như đồng hoặc niken để tăng độ bền và khả năng dẫn điện. Xung quanh phần thân chổi, các sợi dây đồng được quấn chặt để đảm bảo khả năng truyền điện ổn định.

Bên trong chổi than còn có dây dẫn điện nối với đầu tiếp xúc, được cố định bằng keo chuyên dụng hoặc chốt kim loại. Phần đầu này thường có chiều dài khoảng 3 - 5 mm, giúp tiếp xúc tốt với cổ góp của mô-tơ.

Ngoài ra, một số loại chổi than được thiết kế thêm vạch đánh dấu mòn, giúp người dùng dễ dàng nhận biết thời điểm cần thay thế khi chổi đã mài mòn đến giới hạn an toàn.

3. Công dụng của chổi than trong máy hút bụi

Thông thường, chổi than được lắp theo cặp, mỗi mô-tơ trong máy hút bụi sẽ có hai chổi than đảm nhận vai trò duy trì dòng điện ổn định giữa stator (phần tĩnh) và rotor (phần chuyển động) của động cơ.

Bộ phận này giúp máy hút bụi vận hành trơn tru, đảm bảo quá trình khởi động và hoạt động liên tục mà không gặp lỗi. Nếu chổi than bị mài mòn, thiết bị sẽ yếu lực hút, phát tiếng kêu to hoặc hoạt động chập chờn.

Trường hợp người dùng vẫn tiếp tục sử dụng khi chổi than đã mòn hết, lõi đồng có thể bị cháy hoặc hư hỏng nghiêm trọng, khiến động cơ cần được sửa chữa hoặc thay mới - vừa tốn kém chi phí vừa mất nhiều thời gian.

4. Phân loại chổi than máy hút bụi

Trên thị trường hiện nay, chổi than máy hút bụi được chia thành nhiều loại khác nhau, tùy theo thiết kế và công năng sử dụng.

• Chổi than đơn: Là loại cơ bản nhất, được tạo nên từ một khối than duy nhất có kích thước nhỏ gọn.
• Chổi than đôi: Gồm hai khối than riêng biệt, được liên kết với nhau thông qua dây dẫn hoặc đầu nối kim loại, giúp tăng khả năng dẫn điện và độ ổn định khi hoạt động.
• Chổi than dạng sandwich: Được cấu thành từ nhiều lớp than ép lại thành một khối. Mỗi lớp có thể sử dụng vật liệu khác nhau nhằm tối ưu hiệu suất dẫn điện và độ bền.
• Chổi than tách rời: Bao gồm nhiều miếng than nhỏ nhưng không gắn liền với nhau, cho phép chúng di chuyển độc lập, thích ứng linh hoạt hơn khi động cơ vận hành.

5. Khi nào thì nên thay chổi than máy hút bụi?

Theo kinh nghiệm của các kỹ thuật viên và người dùng am hiểu về thiết bị điện, chổi than máy hút bụi nên được thay mới khi chiều dài của nó chỉ còn khoảng 1/4 inch (tức khoảng 6,35 mm). Nếu để chổi than mòn quá mức, phần chấu đồng có thể bị ma sát trực tiếp, dẫn đến hư hỏng và khiến động cơ không thể vận hành.

Tuy nhiên, không phải ai cũng có thể tháo rời và kiểm tra trực tiếp độ mòn của chổi than bên trong máy. Thay vào đó, bạn có thể nhận biết thời điểm cần thay mới thông qua một số dấu hiệu rõ ràng sau:

• Máy hút bụi khó khởi động, đôi khi phải gõ nhẹ vào thân máy mới hoạt động.
• Hiệu suất hút giảm, máy hút yếu và không còn làm sạch triệt để như trước.
• Động cơ quay yếu hoặc không quay, nguyên nhân là do chổi than đã mòn, không còn truyền điện hiệu quả.
• Phát ra tia lửa hoặc có mùi khét là hiện tượng phổ biến khi chổi than quá ngắn hoặc lệch vị trí, gây ma sát mạnh và sinh nhiệt cao trong mô-tơ.
• Phát ra tiếng ồn lạ khi hoạt động, thường là do chấu đồng tiếp xúc trực tiếp với cổ góp vì chổi than đã hết.
• Máy vận hành chập chờn, không ổn định, lúc chạy lúc dừng bất thường.
• Nếu tháo nắp mô-tơ và quan sát thấy chổi than bị nứt, mẻ, hoặc ngắn hơn mức quy định, bạn nên thay mới ngay để tránh ảnh hưởng đến toàn bộ động cơ.

Nếu máy của bạn xuất hiện một hoặc nhiều dấu hiệu trên, rất có thể chổi than đã tới hạn sử dụng và cần được thay thế kịp thời để tránh làm hỏng động cơ.

6. Cách thay chổi than máy hút bụi tại nhà

Chổi than của máy hút bụi thường được đặt sâu bên trong đầu máy, vì vậy nhiều người nghĩ việc thay thế khá phức tạp. Tuy nhiên, thực tế quá trình này có thể thực hiện dễ dàng tại nhà nếu bạn làm đúng thao tác.

Bước 1: Trước tiên, hãy đảm bảo máy đã ngắt hoàn toàn nguồn điện để đảm bảo an toàn. Sau đó, mở hai khóa ở bên thân máy để tách phần đầu ra khỏi thùng chứa bụi. Dùng tua vít tháo rời các con ốc cố định cho đến khi bạn nhìn thấy mô tơ bên trong.

Bước 2: Tiếp tục tháo những con ốc giữ mô tơ trên phần vỏ nhựa và nhẹ nhàng nhấc mô tơ ra. Trên thân mô tơ, bạn sẽ nhận thấy có hai vị trí nhô ra ở hai bên - đó chính là nơi đặt chổi than. Dùng tua vít nhỏ để gỡ các thanh giữ chổi than và tiến hành kiểm tra tình trạng của chúng.

Bước 3: Nếu chổi than chưa bị mòn nhiều, bạn chỉ cần vệ sinh sạch sẽ bụi bẩn rồi lắp lại. Ngược lại, nếu chúng đã mòn đáng kể, hãy thay mới bằng cặp chổi than cùng loại. Khi lắp lại, thực hiện các bước theo đúng thứ tự tháo ra ban đầu để đảm bảo máy hoạt động bình thường.

Lưu ý rằng, mỗi loại máy hút bụi sẽ sử dụng kích thước chổi than khác nhau. Do đó, khi mua phụ kiện thay thế, bạn cần chọn đúng loại tương thích với mô tơ của thiết bị để tránh lắp sai kích cỡ và ảnh hưởng đến hiệu suất máy.

Tạm kết

Qua những thông tin trên, bạn có thể thấy rằng chổi than máy hút bụi đóng vai trò quan trọng trong hiệu suất và tuổi thọ của máy. Việc thường xuyên kiểm tra, vệ sinh và thay mới khi cần thiết sẽ giúp máy hoạt động ổn định, giảm tiếng ồn và tiết kiệm chi phí sửa chữa. Đừng quên lựa chọn chổi than chính hãng, đúng kích thước để đảm bảo máy hút bụi luôn ở trạng thái tốt nhất.

Để đảm bảo chổi than máy hút bụi hoạt động bền bỉ, trước hết bạn cần lựa chọn được một chiếc máy hút bụi chính hãng có chất lượng tốt. Máy hút bụi Samsung tại FPT Shop là lựa chọn phù hợp cho mọi gia đình nhờ mức giá phải chăng, độ bền cao, khách hàng được hưởng chế độ bảo hành lâu dài. Xem danh sách sản phẩm tại đây:

Máy hút bụi Samsung

Xem thêm:

Động cơ không chổi than Nidec trên Robot hút bụi

Tìm hiểu về chổi than máy khoan, phân loại chổi than, vai trò và cách lắp đặt