Cá tràu là loài cá gì? Tìm hiểu đặc điểm, thành phần dinh dưỡng, công dụng tuyệt vời và những lưu ý khi sử dụng

Từ lâu, người dân khu vực Bắc Trung Bộ thường gọi loài cá này là cá tràu, trong khi ở nhiều vùng khác, nó được biết đến phổ biến với tên cá lóc, cá chuối hay cá quả. Chúng sinh sống nhiều ở các môi trường nước ngọt như ao hồ, ruộng đồng hoặc sông suối. Thịt cá có độ dai nhẹ, thơm ngọt tự nhiên, ít tanh và dễ hấp thu. Nhờ sự đa năng trong chế biến, cá tràu có thể được nấu thành nhiều món ngon như nướng trui, kho tiêu, chiên giòn, nấu canh chua hay hầm cháo tùy theo khẩu vị từng vùng. Cùng FPT Shop khám phá chi tiết loại cá này nhé.

Đặc điểm của cá tràu

Cá tràu là một loài thuộc họ Channidae, có hình dáng đặc trưng với thân dài, tròn đều, khiến nhiều người ví von nó giống như quả chuối – vì vậy mà còn được gọi là cá chuối. Đầu cá có hình dạng hơi dẹt, vảy xếp thành những hoa văn lượn sóng với sắc nâu đậm xen kẽ các khoang màu xám nhạt. Lưng cá thường có màu nâu sẫm pha đen, trong khi phần bụng lại sáng dần thành trắng đục.

Loài cá này sinh sống chủ yếu trong môi trường nước ngọt, thích nghi tốt ở độ sâu từ 0 đến 30 mét. Dù trong điều kiện thiếu oxy, cá vẫn có thể duy trì sự sống ổn định nhờ khả năng hô hấp đặc biệt. Chúng thường bơi ở tầng đáy hoặc trung tầng và có xu hướng tụ tập ở những khu vực nước tù, đục, nhiều rong rêu như ao làng, mương nhỏ hay đồng ruộng.

Thành phần dinh dưỡng của cá tràu

Cá tràu được biết đến như một thực phẩm giàu giá trị dinh dưỡng. Theo các nghiên cứu dinh dưỡng, trong mỗi 300g thịt cá có thể cung cấp:

• Khoảng 40g protein;
• 8g chất béo;
• 30g carbohydrate;
• Canxi chiếm khoảng 6%;
• Sắt vào khoảng 2%.

Không chỉ dừng lại ở những dưỡng chất cơ bản, thịt cá còn có hàm lượng vitamin phong phú. Đáng chú ý, lượng protein trong cá phần lớn là albumin – một loại chất đạm dễ hấp thu. Bên cạnh đó, nhóm chất béo chứa nhiều axit béo không no, nổi bật là omega-3 và omega-6 – những thành phần hỗ trợ tim mạch và não bộ. Việc bổ sung cá tràu vào thực đơn hàng tuần không chỉ giúp cải thiện sức khỏe tổng thể mà còn hỗ trợ phòng ngừa nhiều bệnh lý.

Ăn cá tràu có tác dụng gì?

Nhờ sở hữu hàm lượng dinh dưỡng phong phú, cá tràu không chỉ là một món ăn dân dã quen thuộc mà còn là “vị thuốc” hỗ trợ sức khỏe toàn diện. Dưới đây là những lợi ích nổi bật mà loại cá này mang lại cho cơ thể:

Giảm sưng viêm và phù nề

Hàm lượng albumin cao trong cá tràu có tác dụng rõ rệt trong việc phòng ngừa tình trạng sưng tấy và phù nề. Khi thiếu albumin, cơ thể có thể gặp rối loạn phân bố dịch, gây tụ dịch và dẫn đến hiện tượng bầm tím, sưng phù. Việc bổ sung cá tràu đều đặn sẽ giúp ổn định cân bằng dịch trong cơ thể và giảm thiểu các biểu hiện bất thường này.

Thúc đẩy quá trình chuyển hóa chất

Cá tràu là nguồn cung albumin tuyệt vời – một loại protein tham gia trực tiếp vào việc hỗ trợ hấp thu các vitamin tan trong chất béo như A, D, E và K. Nhờ đó, việc tiêu hóa và chuyển hóa các chất dinh dưỡng được cải thiện, đảm bảo cơ thể hoạt động hiệu quả và duy trì năng lượng ổn định.

Điều hòa lượng nước trong cơ thể

Albumin trong cá tràu còn góp phần kiểm soát lượng chất lỏng nội mô. Khi mất nước, nó sẽ hỗ trợ vận chuyển nước từ máu đến tế bào; ngược lại, khi dư thừa, nó giúp chuyển nước ngược lại vào hệ tuần hoàn để bài tiết ra ngoài, góp phần ổn định thể tích máu và chức năng nội tạng.

Hỗ trợ tái tạo tế bào và chữa lành vết thương

Các dưỡng chất có trong cá giúp đẩy nhanh quá trình phục hồi các tổn thương ở mô và tế bào. Một mặt, cá kích thích cơ thể sản sinh tế bào mới; mặt khác, nó thúc đẩy hệ miễn dịch hoạt động mạnh mẽ, đưa các tế bào bảo vệ và enzyme chữa lành đến vị trí bị tổn thương một cách nhanh chóng.

Tăng cường sức khỏe xương khớp

Không chỉ giàu canxi – khoáng chất thiết yếu cho hệ xương – cá tràu còn giúp cơ thể hấp thu vitamin D nhờ hàm lượng albumin cao. Vitamin D là cầu nối để canxi được chuyển hóa hiệu quả, từ đó giúp xương khớp chắc khỏe và hạn chế nguy cơ loãng xương theo thời gian.

Cải thiện tuần hoàn và bổ máu

Trong thành phần cá tràu có chứa lượng sắt đáng kể, giúp hỗ trợ sản xuất hồng cầu. Với những ai bị thiếu máu do thiếu sắt, việc bổ sung cá vào bữa ăn hàng ngày là một lựa chọn lý tưởng. Khi lượng máu được cải thiện, làn da sẽ hồng hào hơn và cơ thể cũng năng động, khỏe mạnh hơn.

Giúp trẻ nhỏ phát triển toàn diện

Trẻ em đang lớn cần một chế độ ăn giàu dưỡng chất, đặc biệt là protein chất lượng cao như albumin. Cá tràu đáp ứng rất tốt nhu cầu này. Trẻ được bổ sung cá thường xuyên thường có chỉ số hemoglobin trong máu cao hơn, phát triển chiều cao và cân nặng tốt hơn, trí tuệ nhanh nhạy hơn so với bạn bè cùng độ tuổi.

Một số lưu ý khi sử dụng

Cá tràu (cá quả) là loại thực phẩm giàu giá trị dinh dưỡng, tuy nhiên không phải ai cũng có thể sử dụng một cách thoải mái. Trong một số trường hợp nhất định, việc ăn cá này có thể gây ra các phản ứng không mong muốn cho cơ thể.

Trước hết, lượng protein trong cá rất dồi dào, điều này dễ tạo gánh nặng cho gan và thận. Vì vậy, những người đang mắc các bệnh liên quan đến gan, thận hoặc gout nên hạn chế hoặc tránh sử dụng để không khiến tình trạng bệnh trầm trọng hơn.

Với những ai có cơ địa nhạy cảm hoặc dị ứng với hải sản và cá nước ngọt, cá tràu có thể gây ra các triệu chứng như nổi mẩn đỏ, ngứa ngáy, đau bụng, tiêu chảy hoặc nghiêm trọng hơn là khó thở.

Ngoài ra, do cá có tính hàn nên người có hệ tiêu hóa yếu, hay bị lạnh bụng hoặc dễ bị rối loạn tiêu hóa cũng nên cân nhắc trước khi dùng. Nếu muốn ăn, bạn chỉ nên dùng lượng nhỏ – khoảng 30 đến 50g – và không nên ăn thường xuyên.

Cần đặc biệt lưu ý chế biến cá thật kỹ. Vì cá sống ở môi trường nước ao hồ nên có nguy cơ mang theo vi khuẩn hoặc ký sinh trùng. Việc nấu chưa chín hoàn toàn có thể gây hại cho sức khỏe.

Khi chuẩn bị cá cho trẻ nhỏ, hãy lọc bỏ xương thật kỹ hoặc xay nhuyễn phần thịt sau khi tách để đảm bảo an toàn, tránh hóc xương. Ngoài ra, để món ăn dễ tiêu và thơm ngon hơn, bạn có thể kết hợp cá với các gia vị có tính ấm như tiêu, gừng, hoặc riềng khi nấu.

Những món ăn ngon từ cá tràu

Cá tràu nướng trui

• Cá được nướng trực tiếp trên than rơm hoặc than hồng, giữ nguyên lớp vảy và không mổ bụng để giữ được độ ngọt tự nhiên.
• Khi chín, chỉ cần cạo bỏ lớp cháy bên ngoài, ăn kèm rau sống, bánh tráng và mắm nêm là “hết sẩy”.

Cá tràu kho tiêu

• Cá được kho đậm vị với tiêu, nước mắm, nước màu và một ít mỡ heo.
• Món này rất bắt cơm, thịt cá chắc, thấm vị cay cay mặn mặn, thơm lừng mùi tiêu.

Cá tràu hấp bầu

• Cá được hấp chung với bầu non cắt lát, giữ nguyên độ ngọt tự nhiên của cả hai nguyên liệu.
• Món này thanh mát, dễ ăn và phù hợp cho cả người lớn tuổi, trẻ em hay người cần ăn kiêng.

Cháo cá tràu

• Thịt cá được gỡ kỹ, nấu cháo với gạo rang thơm.
• Có thể thêm hành, tiêu, gừng để tăng hương vị, thích hợp cho bữa sáng hoặc khi cần bồi bổ sức khỏe.

Canh chua cá tràu

• Cá nấu cùng me chua, thơm (dứa), cà chua và các loại rau như rau ngổ, bạc hà, giá đỗ.
• Vị chua dịu hòa quyện với vị ngọt của cá, ăn kèm cơm nóng thì vô cùng hấp dẫn.

Lẩu cá tràu

• Nước lẩu nấu từ xương cá và các loại gia vị dân dã như sả, nghệ, mẻ hoặc me chua.
• Ăn kèm rau muống, bắp chuối, bún tươi là đúng bài.

Tạm kết

Trên đây là những kiến thức tổng quan về cá tràu mà chúng tôi muốn gửi đến bạn. Hy vọng rằng qua những chia sẻ này, bạn đã tìm thấy thông tin hữu ích và phù hợp với nhu cầu của mình.

Nếu bạn đang có nhu cầu tìm mua một chiếc nồi chiên không dầu bền bỉ, giá tốt để hỗ trợ quá trình nấu nướng của bạn thì có thể tham khảo nhanh đa dạng các sản phẩm nồi chiên không dầu Xiaomi đang có chương trình trợ giá ngay tại đây nhé: Nồi chiên không dầu Xiaomi.

Xem thêm:

• Cá tầm là loài cá gì, sống ở đâu? Giá bán bao nhiêu 1kg? Phân loại cá tầm hiện nay
• Tìm hiểu về cá sửu: Đặc điểm, giá thành và các món ngon được chế biến từ cá sửu