VLSM là gì? Khám phá kỹ thuật chia subnet tối ưu trong quản trị mạng

Trong quản trị mạng, việc sử dụng hiệu quả không gian địa chỉ IP là yếu tố quan trọng để tối ưu hệ thống. VLSM (Variable Length Subnet Masking) chính là giải pháp lý tưởng giúp phân bổ IP theo nhu cầu thực tế. Vậy VLSM là gì và vì sao nó lại quan trọng đến vậy?

Định nghĩa VLSM là gì?

VLSM là viết tắt của Variable Length Subnet Masking, nghĩa là chia subnet với độ dài mặt nạ biến đổi. Kỹ thuật này cho phép chia nhỏ không gian địa chỉ IP thành các mạng con (subnet) có kích thước khác nhau, thay vì phải dùng các subnet đồng nhất như trước kia.

Trước đây, phương pháp chia mạng thường sử dụng Fixed Length Subnet Masking (FLSM), tức là mọi subnet đều có cùng kích cỡ. Tuy nhiên, điều này gây ra nhiều lãng phí, đặc biệt khi một số nhóm thiết bị chỉ cần vài địa chỉ IP, trong khi những nhóm khác cần hàng chục hoặc hàng trăm.

Với VLSM, bạn có thể tùy biến kích thước subnet dựa trên nhu cầu cụ thể của từng bộ phận trong hệ thống. Vậy nên nếu bạn đang thắc mắc VLSM là gì, hãy nhớ rằng đây là chìa khóa để phân bổ địa chỉ IP một cách chính xác và hiệu quả hơn.

Cách hoạt động của VLSM

Để hiểu rõ VLSM là gì, bạn cần nắm được nguyên tắc cơ bản của địa chỉ IP và subnet mask. Một subnet mask xác định số lượng địa chỉ khả dụng trong một subnet. Với FLSM, bạn sẽ có các subnet cố định. Ví dụ, mỗi mạng con có 64 địa chỉ. Nhưng điều gì xảy ra khi bạn chỉ cần 10 hoặc cần 100 địa chỉ?

VLSM giải quyết vấn đề này bằng cách chia một không gian lớn thành các phân đoạn nhỏ hơn theo nhiều cấp độ. Bạn bắt đầu với một subnet lớn, sau đó tiếp tục chia nhỏ nó thành các subnet phù hợp cho từng nhóm thiết bị. Kết quả là mỗi bộ phận trong hệ thống nhận được số IP vừa đủ dùng, tránh dư thừa.

Ví dụ minh họa:

Giả sử bạn có dải IP 192.168.1.0/24 (tương ứng với 256 địa chỉ IP). Bạn cần phân bổ địa chỉ cho 4 nhóm:

• Trung tâm dữ liệu: 75 host
• Trung tâm liên lạc: 50 host
• Tầng hoạt động: 25 host
• Tầng điều hành: 20 host

Nếu dùng FLSM, bạn sẽ chia đều thành 4 mạng con, mỗi cái có 64 địa chỉ. Tuy nhiên, trung tâm dữ liệu sẽ không đủ (cần 75), trong khi tầng điều hành sẽ dư thừa quá nhiều (chỉ cần 20).

Dùng VLSM, bạn chia subnet theo mức độ ưu tiên:

• Tạo subnet 192.168.1.0/25 → 128 địa chỉ cho trung tâm dữ liệu
• Từ phần còn lại 192.168.1.128/25 → chia tiếp thành /26 (64 địa chỉ) cho trung tâm liên lạc
• Phần còn lại 192.168.1.192/26 → chia làm hai /27 (32 địa chỉ) cho hai tầng còn lại

Kết quả: không gian địa chỉ được tối ưu hóa tối đa, không lãng phí.

Giao thức định tuyến hỗ trợ VLSM

Không phải giao thức định tuyến nào cũng hỗ trợ VLSM. Để kỹ thuật này hoạt động hiệu quả, bạn cần dùng các giao thức định tuyến classless, tức là không dựa theo lớp địa chỉ truyền thống.

Các giao thức hỗ trợ VLSM bao gồm:

• RIPv2 (Routing Information Protocol version 2)
• OSPF (Open Shortest Path First)
• IS-IS (Intermediate System to Intermediate System)
• EIGRP (Enhanced Interior Gateway Routing Protocol)
• BGP (Border Gateway Protocol)

Những giao thức này hỗ trợ chia subnet không đồng đều và hỗ trợ route summarization, kỹ thuật giúp giảm kích thước bảng định tuyến.

So sánh VLSM và CIDR

Khi tìm hiểu VLSM là gì, bạn cũng sẽ thường gặp khái niệm CIDR (Classless Inter-Domain Routing). Hai kỹ thuật này đều dựa trên nguyên tắc địa chỉ không phân lớp, nhưng có sự khác biệt:

• CIDR chủ yếu được sử dụng để chia không gian địa chỉ Internet giữa các nhà cung cấp dịch vụ hoặc giữa các tổ chức
• VLSM được dùng bên trong mạng nội bộ để chia subnet theo nhu cầu từng nhóm thiết bị

Tuy khác nhau về phạm vi áp dụng, nhưng mục tiêu chung của cả hai đều là tối ưu hóa việc sử dụng địa chỉ IP.

Lợi ích khi sử dụng VLSM

Dưới đây là những lợi ích nổi bật khi triển khai VLSM:

• Tối ưu hóa địa chỉ IP: Không còn lãng phí hàng trăm địa chỉ không dùng đến.
• Linh hoạt trong thiết kế mạng: Bạn có thể xây dựng hệ thống mạng phù hợp với từng nhu cầu riêng biệt.
• Hỗ trợ mở rộng dễ dàng: Bạn có thể chia thêm subnet mới khi cần, mà không ảnh hưởng toàn mạng.
• Giảm kích thước bảng định tuyến: Nhờ khả năng route summarization, mạng vận hành hiệu quả hơn.
• Hỗ trợ tốt cho các doanh nghiệp lớn và trung bình: Với nhiều phòng ban và nhu cầu khác nhau.

Tạm kết

Hi vọng qua bài viết này bạn đã nắm rõ VLSM là gì. Thực chất, đây là giải pháp quan trọng trong việc xây dựng hệ thống mạng hiệu quả. VLSM giúp các quản trị viên mạng phân chia không gian IP hợp lý, đáp ứng đa dạng nhu cầu và giảm thiểu lãng phí tài nguyên.

Trong trường hợp bạn đang cần một chiếc laptop cấu hình tốt để phục vụ cho nhu cầu công việc của mình, đừng quên click vào đường link dưới đây để tham khảo các sản phẩm đang lên kệ tại FPT Shop nhé:

• Laptop chính hãng

Xem thêm:

• IP là gì? Tìm hiểu khái niệm, thành phần và tầm quan trọng của địa chỉ IP
• IP tĩnh là gì? Hướng dẫn cách cài đặt địa chỉ IP trên máy tính, laptop mới nhất