Không gian mạng quốc gia là gì? Bao gồm những thành phần nào? Trách nhiệm khi sử dụng không gian mạng quốc gia

Không gian mạng ngày càng đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ an ninh quốc gia, phát triển kinh tế và bảo đảm chủ quyền số. Vậy không gian mạng quốc gia là gì và cần tuân thủ những quy định nào trong việc quản lý, khai thác cơ sở hạ tầng liên quan? FPT Shop sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn qua bài viết dưới đây.

Không gian mạng quốc gia là gì?

Không gian mạng quốc gia là gì? Theo đó, đây là không gian mạng do Chính phủ xác lập, quản lý và kiểm soát. Việc xác lập này nhằm bảo vệ an ninh thông tin, chủ quyền số và đảm bảo mọi hoạt động trên môi trường mạng diễn ra đúng theo quy định pháp luật.

Cơ sở hạ tầng không gian mạng quốc gia bao gồm những thành phần nào?

Theo quy định tại khoản 5 Điều 2 Luật An ninh mạng năm 2018, cơ sở hạ tầng không gian mạng quốc gia là hệ thống trang thiết bị kỹ thuật và vật chất được xây dựng để đảm bảo cho quá trình tạo lập, truyền đưa, tiếp nhận, xử lý, lưu trữ và trao đổi thông tin diễn ra an toàn và hiệu quả trong phạm vi không gian mạng thuộc chủ quyền Việt Nam.

Cấu trúc của hệ thống này bao gồm nhiều nhóm thành phần chính, có vai trò hỗ trợ toàn diện cho hoạt động vận hành và bảo vệ dữ liệu số. Cụ thể:

1. Hệ thống truyền dẫn

Đây là nền tảng trung tâm giúp duy trì lưu thông dữ liệu trong nước cũng như kết nối quốc tế. Hệ thống này bao gồm:

• Mạng truyền dẫn nội địa được triển khai trên phạm vi toàn quốc
• Kết nối đường truyền quốc tế giúp trao đổi thông tin xuyên biên giới
• Các hệ thống vệ tinh phục vụ cho truyền phát tín hiệu diện rộng
• Hạ tầng truyền dẫn được vận hành bởi các doanh nghiệp viễn thông và nhà cung cấp dịch vụ Internet
• Các dịch vụ số tích hợp, hoạt động trên nền tảng không gian mạng

Nhóm thành phần này đảm nhiệm vai trò như mạch máu kỹ thuật số, bảo đảm sự thông suốt của các hoạt động kết nối.

2. Hệ thống dịch vụ lõi

Nhóm này bao gồm các dịch vụ kỹ thuật cốt lõi giúp định tuyến, điều hướng và xác thực mọi hoạt động trên mạng, gồm:

• Hệ thống phân luồng và điều hướng dữ liệu cấp quốc gia
• Hệ thống DNS – phân giải tên miền quốc gia
• Hệ thống chứng thực điện tử quốc gia (PKI/CA) – xác minh danh tính và đảm bảo tính toàn vẹn dữ liệu
• Dịch vụ truy cập Internet và kết nối do các doanh nghiệp viễn thông vận hành

Đây là những thành phần thiết yếu giúp duy trì sự ổn định và độ tin cậy cao trong hoạt động mạng quốc gia.

3. Dịch vụ và ứng dụng công nghệ thông tin

Không gian mạng quốc gia cũng bao gồm một hệ sinh thái các dịch vụ và ứng dụng phục vụ đời sống xã hội, hoạt động doanh nghiệp và điều hành nhà nước. Bao gồm:

Các dịch vụ trực tuyến như:

• Chính phủ điện tử
• Nền tảng thương mại điện tử
• Trang tin điện tử, diễn đàn, mạng xã hội và blog

Hệ thống ứng dụng công nghệ thông tin tích hợp trong các tổ chức lớn như cơ quan nhà nước, tập đoàn kinh tế, ngân hàng, tổ chức tài chính – nơi thường xuyên xử lý khối lượng dữ liệu lớn

Các cơ sở dữ liệu quốc gia bao gồm dữ liệu dân cư, đất đai, tài chính, bảo hiểm, thuế, y tế…

Đây là bề mặt hiển thị và tương tác chính của người dùng với hệ thống mạng, phục vụ nhu cầu giao tiếp, quản lý và dịch vụ công.

4. Hạ tầng công nghệ tiên tiến

Để thích ứng với sự phát triển của công nghệ hiện đại, cơ sở hạ tầng không gian mạng quốc gia còn được mở rộng với những nền tảng công nghệ mới như:

• Hệ thống hạ tầng kỹ thuật cho đô thị thông minh
• Internet vạn vật (IoT) với khả năng kết nối mọi thiết bị vật lý
• Mô hình tích hợp giữa không gian vật lý và không gian ảo (Cyber-Physical Systems)
• Nền tảng điện toán đám mây cho phép xử lý, lưu trữ dữ liệu linh hoạt
• Hệ thống dữ liệu lớn (Big Data) và dữ liệu thời gian thực
• Các nền tảng trí tuệ nhân tạo (AI) đóng vai trò phân tích, dự đoán và hỗ trợ ra quyết định

Đây chính là những thành phần công nghệ mang tính chiến lược, giúp không gian mạng quốc gia có khả năng phản ứng linh hoạt, an toàn và tối ưu hóa hiệu suất vận hành trong kỷ nguyên số.

Trách nhiệm của tổ chức, cá nhân sử dụng không gian mạng quốc gia là gì?

Đối với các tổ chức, cá nhân đang tham gia quản lý hoặc khai thác cơ sở hạ tầng không gian mạng quốc gia – bao gồm cả hệ thống cổng kết nối quốc tế – pháp luật quy định rõ hai nhóm trách nhiệm chính cần thực hiện nghiêm túc:

• Tổ chức, cá nhân có trách nhiệm bảo đảm an ninh mạng đối với hệ thống mình quản lý; đồng thời phải tuân thủ việc thanh tra, kiểm tra và thực hiện đầy đủ các yêu cầu liên quan đến bảo vệ an ninh mạng do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành.
• Khi có yêu cầu chính thức, cần chủ động phối hợp, cung cấp thông tin và triển khai các biện pháp kỹ thuật hoặc nghiệp vụ cần thiết để hỗ trợ cơ quan chức năng thực hiện nhiệm vụ bảo vệ an ninh mạng theo đúng quy định.

Kết luận

Không gian mạng quốc gia là gì không còn là khái niệm xa lạ trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ hiện nay. Việc xác định rõ vai trò, trách nhiệm của tổ chức và cá nhân trong quản lý, khai thác hạ tầng mạng sẽ góp phần đảm bảo an ninh thông tin, giúp xây dựng một môi trường mạng an toàn, hiện đại và chủ động bảo vệ chủ quyền số quốc gia.

Trong thời đại số, một chiếc laptop có tính năng bảo mật cao là lựa chọn không thể thiếu cho học tập, làm việc và truy cập mạng một cách an toàn. Tại FPT Shop, bạn dễ dàng tìm thấy các mẫu laptop chính hãng được trang bị công nghệ bảo mật hiện đại cùng giá bán hợp lý.

Tham khảo dòng laptop Lenovo tại đây:

• Laptop Lenovo

Xem thêm:

• Không gian ảo là gì? Không gian ảo có thể được ứng dụng trong những lĩnh vực nào?
• Không gian mạng là gì? Tìm hiểu lợi ích, rủi ro và những lưu ý cần biết khi tham gia không gian mạng