Tìm hiểu chuẩn WiFi 802.11ac: Tốc độ vượt trội và những ưu điểm nổi bật cần biết

Để hiểu rõ hơn về 802.11ac, hãy cùng khám phá xem chuẩn WiFi này hoạt động ra sao, có gì nổi bật và liệu thiết bị của bạn đã sẵn sàng khai thác hết tiềm năng của nó chưa ngay trong bài viết dưới đây.

Chuẩn WiFi AC là gì?

Chuẩn WiFi AC còn được biết đến với tên gọi WiFi 5 hoặc WiFi Gigabit, là một chuẩn kết nối không dây thuộc họ IEEE 802.11, cụ thể là phiên bản 802.11ac. Đây là bước phát triển tiếp theo của WiFi 4 (802.11n), được giới thiệu nhằm cải thiện tốc độ truyền dữ liệu, mở rộng băng thông và tối ưu hóa hiệu suất hoạt động của mạng không dây trong môi trường nhiều thiết bị kết nối cùng lúc.

Chuẩn WiFi AC hoạt động chủ yếu trên băng tần 5GHz – ít bị nhiễu hơn so với 2.4GHz – và hỗ trợ công nghệ MU-MIMO, cho phép nhiều thiết bị truyền tải dữ liệu đồng thời mà không gây nghẽn mạng. Với tốc độ lý thuyết có thể lên đến 1Gbps hoặc thậm chí cao hơn trong điều kiện lý tưởng, WiFi AC cung cấp trải nghiệm mượt mà hơn khi xem phim 4K, chơi game trực tuyến hoặc họp video mà không lo bị giật lag. Đây là một trong những công nghệ mạng WiFi phổ biến nhất hiện nay trong các thiết bị như laptop, smartphone, router, smart TV,... nhờ tính ổn định và khả năng xử lý lưu lượng cao.

Sự khác biệt giữa 802.11ac và các chuẩn WiFi cũ

Chuẩn WiFi 802.11ac (WiFi 5) mang đến nhiều cải tiến đáng kể so với các chuẩn WiFi trước đó như 802.11n (WiFi 4), đặc biệt về tốc độ, hiệu suất và khả năng xử lý nhiều thiết bị cùng lúc:

Các ưu điểm nổi bật của chuẩn WiFi 802.11ac

Sử dụng băng tần rộng giảm nhiễu, tăng hiệu quả truyền tải

Một trong những ưu điểm nổi bật của chuẩn 802.11ac là khả năng sử dụng băng tần rộng, mang lại hiệu quả truyền tải dữ liệu vượt trội và giảm thiểu đáng kể tình trạng nhiễu sóng. Trong khi chuẩn 802.11n chỉ hỗ trợ băng thông kênh 20MHz và 40MHz, thì 802.11ac đã nâng mức này lên đáng kể với hai thế hệ cải tiến: Wave 1 hỗ trợ kênh rộng 80MHz; Wave 2 đẩy lên tối đa 160MHz bằng cách kết hợp hai kênh 80MHz riêng biệt (80+80 MHz), hoặc sử dụng kênh liền kề.

Băng tần 5GHz mà 802.11ac khai thác ít bị can nhiễu hơn so với băng tần 2.4GHz, vốn thường bị quá tải bởi các thiết bị không dây khác như Bluetooth, điện thoại không dây hay lò vi sóng. Nhờ đó, 802.11ac có thể duy trì kết nối ổn định và tốc độ cao hơn, đặc biệt hữu ích trong môi trường có nhiều thiết bị hoạt động đồng thời như văn phòng, gia đình thông minh hay lớp học trực tuyến. Việc mở rộng băng thông không chỉ cải thiện tốc độ, mà còn giúp tăng hiệu suất mạng tổng thể, đáp ứng tốt hơn nhu cầu sử dụng dữ liệu ngày càng lớn hiện nay.

Tốc độ truyền dữ liệu vượt trội

Chuẩn WiFi 802.11ac (WiFi 5) được đánh giá cao nhờ tốc độ truyền dữ liệu vượt trội, giúp nâng cao trải nghiệm kết nối trong nhiều tình huống sử dụng. Trong điều kiện lý tưởng, tốc độ tối đa của 802.11ac có thể đạt từ 1.300 Mbps (1.3 Gbps) đến 2.300 Mbps (2.3 Gbps), vượt xa chuẩn 802.11n vốn chỉ dừng ở mức 450 Mbps. Sự chênh lệch này đồng nghĩa với việc người dùng WiFi 5 có thể tải tập tin, xem video 4K, chơi game online hay tham gia họp trực tuyến mượt mà và nhanh hơn gấp 2 đến 3 lần so với thế hệ WiFi trước đó.

Nhờ tốc độ cao, chuẩn 802.11ac hỗ trợ giảm đáng kể độ trễ và hiện tượng giật lag khi có nhiều thiết bị cùng truy cập mạng. Dù vậy trong thực tế, tốc độ có thể bị ảnh hưởng bởi các yếu tố như khoảng cách, vật cản và môi trường xung quanh, nhưng WiFi 5 vẫn đảm bảo hiệu suất cao hơn rõ rệt so với các chuẩn cũ, đặc biệt trong không gian mở hoặc khi sử dụng với router hỗ trợ công nghệ mới.

Kênh truyền tải dữ liệu mở rộng

Một ưu điểm quan trọng của chuẩn WiFi 802.11ac là khả năng mở rộng kênh truyền tải dữ liệu, giúp tăng đáng kể lưu lượng thông tin được truyền qua mạng không dây. Chuẩn này hỗ trợ băng thông kênh lên đến 80MHz ở Wave 1 và tối đa 160MHz ở Wave 2, so với mức tối đa chỉ 40MHz của WiFi 802.11n. Việc mở rộng độ rộng kênh cho phép router truyền tải nhiều dữ liệu hơn trong cùng một đơn vị thời gian, tương tự như việc mở rộng một con đường từ hai làn lên bốn làn để nhiều xe đi cùng lúc hơn mà không bị tắc nghẽn.

Đặc biệt, 802.11ac còn hỗ trợ liên kết hai kênh 80MHz không liền kề thành một kênh 80+80MHz, tối ưu hóa dung lượng mạng trong môi trường phức tạp. Nhờ đó, người dùng có thể tận hưởng tốc độ cao và kết nối ổn định hơn, ngay cả khi có nhiều thiết bị cùng truy cập mạng như trong các hộ gia đình đông người, văn phòng làm việc, hay môi trường học tập trực tuyến.

Tích hợp công nghệ MU-MIMO

WiFi 5 được trang bị công nghệ MU-MIMO (Multi-User Multiple Input Multiple Output), cho phép truyền dữ liệu đồng thời đến nhiều thiết bị khác nhau mà không gây gián đoạn hay chồng chéo luồng dữ liệu. Nhờ sử dụng nhiều ăng-ten phát và thu, MU-MIMO tối ưu hóa việc phân phối dữ liệu trong mạng, đặc biệt hiệu quả trong môi trường có nhiều người dùng cùng kết nối.

Ngược lại, WiFi 4 với công nghệ MIMO truyền thống chỉ hỗ trợ giao tiếp nhiều luồng dữ liệu đến một thiết bị tại một thời điểm, khiến các thiết bị khác phải chờ đến lượt nhận dữ liệu. Điều này dẫn đến tình trạng nghẽn mạng khi nhiều người truy cập đồng thời. Với MU-MIMO của WiFi 5, hiệu suất mạng được cải thiện rõ rệt, giảm độ trễ và tăng tốc độ tổng thể, đặc biệt trong các không gian đông người sử dụng.

Hướng sóng thông minh với công nghệ Beamforming

Beamforming là một công nghệ đã xuất hiện từ thời chuẩn 802.11n nhưng chưa được chuẩn hóa hoàn chỉnh. Về cơ bản, thay vì phát tín hiệu WiFi theo mọi hướng như truyền thống, Beamforming định hướng tín hiệu tập trung theo đường thẳng đến thiết bị đang kết nối, tạo ra luồng truyền tải có mục tiêu rõ ràng.

Cách truyền sóng này làm tăng cường độ tín hiệu tại điểm nhận, đồng thời hạn chế nhiễu từ các thiết bị khác hoặc vật cản xung quanh. Khi WiFi 5 chính thức tích hợp Beamforming theo chuẩn hóa, khả năng truyền dữ liệu trở nên ổn định hơn, phạm vi phủ sóng rộng hơn và tốc độ duy trì cao hơn, đặc biệt ở khoảng cách xa so với bộ phát. Công nghệ này đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động tổng thể của mạng không dây hiện đại.

Hỗ trợ nhiều luồng truyền dữ liệu

Điểm mạnh đáng kể khác của chuẩn WiFi 802.11ac là khả năng hỗ trợ nhiều luồng truyền dữ liệu (spatial streams), đặc biệt nổi bật ở thế hệ Wave 2 với khả năng mở rộng đến 4 hoặc thậm chí 8 luồng. Mỗi luồng dữ liệu là một đường truyền độc lập được gửi qua các ăng-ten riêng biệt, cho phép hệ thống xử lý nhiều gói dữ liệu cùng lúc giữa thiết bị phát và nhận.

Nhờ sự kết hợp với công nghệ MU-MIMO, các thiết bị kết nối không cần phải lần lượt chờ đến lượt truy cập dữ liệu, mà có thể nhận thông tin đồng thời, giảm độ trễ rõ rệt. Bên cạnh đó, việc phân phối tín hiệu một cách chính xác và hợp lý qua nhiều luồng hỗ trợ tối ưu hóa quá trình sử dụng năng lượng, từ đó kéo dài thời lượng pin trên các thiết bị như điện thoại, laptop hay máy tính bảng. Trong môi trường có mật độ thiết bị cao, việc hỗ trợ nhiều luồng truyền cũng duy trì sự ổn định cho toàn hệ thống mạng.

Mã hóa QAM 256

QAM (Quadrature Amplitude Modulation) là một kỹ thuật điều chế tín hiệu kết hợp giữa điều biên và điều pha, được sử dụng để mã hóa dữ liệu truyền qua sóng WiFi. Trong chuẩn WiFi 4, công nghệ này được áp dụng ở mức 64-QAM, cho phép truyền 6 bit dữ liệu trong mỗi ký hiệu tín hiệu. Tuy nhiên, với sự nâng cấp ở WiFi 5, mức điều chế đã được nâng lên 256-QAM, nghĩa là mỗi ký hiệu có thể mang tới 8 bit dữ liệu.

Sự thay đổi này vừa làm tăng mật độ thông tin được truyền, vừa góp phần nâng hiệu suất mạng thêm khoảng 20–33% trong các điều kiện lý tưởng. Nhờ đó, người dùng cảm nhận được sự mượt mà hơn khi lướt web, xem video chất lượng cao hay truy cập các ứng dụng yêu cầu băng thông lớn. Việc áp dụng mức điều chế cao như 256-QAM là một trong những yếu tố giúp WiFi 5 đạt được tốc độ vượt trội so với các thế hệ trước.

Tạm kết

Chuẩn WiFi 802.11ac (WiFi 5) đã đánh dấu một bước tiến quan trọng trong công nghệ kết nối không dây, mang lại tốc độ cao, khả năng xử lý đồng thời nhiều thiết bị và trải nghiệm mạng ổn định hơn trong môi trường có mật độ truy cập lớn. Nếu bạn đang tìm kiếm một giải pháp mạng mạnh mẽ, ổn định và nhanh chóng, chuẩn WiFi AC vẫn là lựa chọn đáng cân nhắc trong nhiều tình huống sử dụng.

Để tận dụng tối đa tốc độ và hiệu suất mà chuẩn WiFi AC (WiFi 5) đem đến, bạn nên lựa chọn những thiết bị có hỗ trợ công nghệ này như laptop, điện thoại,... đời mới. Đừng quên cập ngay website của FPT Shop để khám phá hàng loạt sản phẩm công nghệ chính hãng, cấu hình mạnh, tích hợp WiFi AC, sẵn sàng phục vụ nhu cầu làm việc, học tập và giải trí tốc độ cao của bạn mọi lúc mọi nơi! Tham khảo ngay các sản phẩm iPhone 16 series tại đây:

• iPhone 16 series

Xem thêm:

• Tìm hiểu các thông tin chi tiết về WiFi: WiFi là gì và ưu nhược điểm của WiFi
• WiFi 7 là gì? Khi nào WiFi 7 ra mắt? Có những tính năng nào vượt trội hơn WiFi 6?