Ứng xử trên không gian mạng là gì? Những nguyên tắc quan trọng bạn cần nắm vững

Sự phát triển mạnh mẽ của Internet và mạng xã hội đã mang đến nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thách thức. Các vấn đề như bạo lực mạng, tin giả, xúc phạm danh dự… ngày càng phổ biến, đòi hỏi mỗi người cần có cách ứng xử phù hợp. Vậy ứng xử trên không gian mạng là gì? Đó chính là những nguyên tắc và chuẩn mực hành vi giúp duy trì sự tôn trọng, an toàn và văn minh trong môi trường trực tuyến.

Không gian mạng là gì?

Theo Khoản 3 Điều 2 Luật An ninh mạng 2018, không gian mạng được định nghĩa như sau:

“Không gian mạng là mạng lưới kết nối của cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin, bao gồm mạng viễn thông, mạng Internet, mạng máy tính, hệ thống thông tin, hệ thống xử lý và điều khiển thông tin, cơ sở dữ liệu; là nơi con người thực hiện các hành vi xã hội mà không bị giới hạn bởi không gian và thời gian.”

Nói một cách dễ hiểu, không gian mạng chính là môi trường diễn ra các hoạt động xã hội trên các nền tảng công nghệ. Trong đó, mạng xã hội là một ví dụ điển hình, nơi mọi người có thể kết nối, giao tiếp và chia sẻ thông tin bằng các thiết bị như máy tính, điện thoại.

Ngày nay, hầu hết mỗi người đều có ít nhất một tài khoản mạng xã hội như Facebook, Zalo, Instagram… Tuy nhiên, không phải ai cũng hành xử văn minh. Bên cạnh những người giao tiếp lịch sự, vẫn có trường hợp ứng xử khiếm nhã, thậm chí xảy ra bạo lực mạng gây tổn thương nghiêm trọng cho nạn nhân.

Chính vì vậy, khi tham gia không gian mạng, mỗi cá nhân cần nắm rõ và tuân thủ quy tắc ứng xử nhằm tạo ra một môi trường trực tuyến lành mạnh, an toàn và tôn trọng lẫn nhau.

Quy tắc ứng xử trên không gian mạng là gì?

Quy tắc ứng xử trên không gian mạng là gì? Theo Quyết định 874/QĐ-BTTTT, việc ứng xử trên không gian mạng được chia thành nhiều trường hợp khác nhau. Dưới đây là hai nhóm quy tắc cơ bản:

Quy tắc ứng xử chung

Các quy tắc này áp dụng cho tất cả mọi người khi tham gia không gian mạng:

• Tôn trọng, tuân thủ pháp luật: Mỗi cá nhân cần tuân thủ pháp luật Việt Nam, đồng thời tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân khác.
• Lành mạnh: Cách hành xử, lời nói, nội dung đăng tải phải phù hợp với các giá trị đạo đức, văn hóa, truyền thống tốt đẹp của dân tộc.
• An toàn, bảo mật thông tin: Người dùng cần nắm rõ và tuân thủ quy định về bảo vệ thông tin cá nhân, dữ liệu và an toàn mạng.
• Trách nhiệm: Chịu trách nhiệm cho hành vi và phát ngôn của mình; đồng thời phối hợp với cơ quan chức năng khi cần để xử lý vi phạm.

Quy tắc ứng xử cho tổ chức, cá nhân

Đối với từng cá nhân hoặc tổ chức tham gia mạng xã hội, quy định cụ thể hơn như sau:

• Tuân thủ quy định dịch vụ: Tìm hiểu kỹ và thực hiện đúng các điều khoản mà nhà cung cấp dịch vụ mạng xã hội đưa ra.
• Sử dụng thông tin xác thực: Khuyến khích dùng họ tên thật (hoặc tên chính thức của tổ chức), đăng ký xác thực để tăng độ tin cậy.
• Bảo mật tài khoản: Chủ động bảo vệ tài khoản, nhanh chóng báo cáo khi phát hiện bị giả mạo, lợi dụng vào mục đích xấu.
• Chia sẻ thông tin chính thống: Chỉ đăng tải, chia sẻ nguồn tin chính xác, đáng tin cậy.
• Ứng xử văn minh: Không dùng lời lẽ kích động thù hận, phân biệt vùng miền, giới tính, tôn giáo; tránh nội dung phản cảm hoặc vi phạm thuần phong mỹ tục.
• Không vi phạm pháp luật: Tránh các hành vi đăng tải thông tin sai sự thật, xúc phạm danh dự người khác, quảng cáo/kinh doanh trái phép…
• Khuyến khích lan tỏa tích cực: Dùng mạng xã hội để giới thiệu hình ảnh đất nước, văn hóa, con người Việt Nam, chia sẻ gương tốt, việc tốt.
• Bảo vệ trẻ em: Tham gia cùng gia đình, bạn bè trong việc hướng dẫn và bảo vệ trẻ em, thanh thiếu niên sử dụng mạng xã hội an toàn, lành mạnh.

Quy tắc ứng xử cho cán bộ, công chức và người lao động

Theo Điều 5 Quyết định 874/QĐ-BTTTT, cán bộ, công chức, viên chức và người lao động trong cơ quan nhà nước cần tuân thủ các nguyên tắc chung dành cho tổ chức, cá nhân khi tham gia không gian mạng. Bên cạnh đó, họ phải chấp hành nội quy cơ quan liên quan đến việc cung cấp thông tin lên mạng xã hội.

Trong trường hợp xuất hiện ý kiến trái chiều hoặc thông tin vi phạm pháp luật có liên quan đến chức năng, nhiệm vụ, lĩnh vực quản lý, cần kịp thời báo cáo cơ quan chủ quản để xử lý đúng thẩm quyền.

Quy tắc ứng xử cho các cơ quan nhà nước

Căn cứ Điều 6 Quyết định 874/QĐ-BTTTT, các cơ quan nhà nước có trách nhiệm:

• Tuân thủ quy định chung cho tổ chức.
• Quản lý và bảo mật tài khoản mạng xã hội của cơ quan. Nếu tài khoản bị giả mạo hoặc mất quyền kiểm soát, cần nhanh chóng thông báo cho nhà cung cấp dịch vụ.
• Đảm bảo thông tin đăng tải trên mạng xã hội đồng bộ, thống nhất với các kênh truyền thông chính thống.
• Chủ động phản hồi ý kiến của người dân liên quan đến chức năng và nhiệm vụ, qua đó tăng tính minh bạch và củng cố niềm tin từ xã hội.

Quy tắc ứng xử cho các nhà cung cấp dịch vụ mạng xã hội

Theo Điều 7 Quyết định 874/QĐ-BTTTT, nhà cung cấp dịch vụ mạng xã hội cần thực hiện:

• Công khai điều khoản sử dụng dịch vụ: Bao gồm quyền và nghĩa vụ của cả hai bên (nhà cung cấp và người dùng).
• Ban hành biện pháp kiểm soát vi phạm: Phát hiện, thông báo và phối hợp với cơ quan chức năng để xử lý, ngăn chặn nội dung vi phạm pháp luật hoặc bản quyền.
• Tuân thủ yêu cầu xử lý thông tin sai phạm: Khi nhận yêu cầu từ cơ quan có thẩm quyền, phải phối hợp loại bỏ nội dung vi phạm theo quy định.
• Hướng dẫn người dùng sử dụng an toàn: Đặc biệt quan tâm đến các nhóm dễ bị tổn thương như trẻ em, người khuyết tật, người nghèo… nhằm tránh việc bị khai thác, lợi dụng hoặc bạo lực tinh thần.
• Bảo mật thông tin cá nhân: Không được thu thập hay chia sẻ dữ liệu của người dùng cho bên thứ ba nếu chưa có sự đồng ý của chủ thể.

Tạm kết

Hy vọng bạn đã hiểu được những quy tắc ứng xử trên không gian mạng là gì. Thực hiện đúng quy tắc ứng xử sẽ giúp chúng ta tránh rủi ro, bảo vệ uy tín và xây dựng một môi trường trực tuyến an toàn, nhân văn. Hãy bắt đầu từ những hành động nhỏ như tôn trọng, trung thực và có trách nhiệm khi tương tác trên mạng.

Bạn muốn trải nghiệm không gian mạng mượt mà, an toàn và đẳng cấp? Hãy trang bị ngay cho mình một chiếc iPhone chính hãng tại FPT Shop. Với hiệu năng vượt trội, bảo mật cao cùng hệ sinh thái Apple tối ưu, iPhone sẽ giúp bạn kết nối, học tập và làm việc hiệu quả hơn bao giờ hết. 

Điện thoại iPhone

Xem thêm:

• Không gian mạng là gì? Tìm hiểu lợi ích, rủi ro và những lưu ý cần biết khi tham gia không gian mạng
• Không gian mạng quốc gia là gì? Bao gồm những thành phần nào? Trách nhiệm khi sử dụng không gian mạng quốc gia