Ống kính telephoto là gì? Khi nào nên sử dụng để tạo nên những bức ảnh ấn tượng và chuyên nghiệp?

Nếu bạn từng tìm hiểu hoặc mua sắm linh kiện máy ảnh, chắc hẳn đã bắt gặp thuật ngữ “ống kính tele” hay “ống kính telephoto”. Vậy ống kính tele là gì và khi nào nên sử dụng? Hãy cùng FPT Shop tìm hiểu chi tiết qua bài viết sau nhé.

Ống kính telephoto là gì?

Ống kính tele là loại ống kính có tiêu cự dài, thường từ 85mm trở lên (tính theo định dạng film 35mm hoặc cảm biến full-frame). Loại ống kính này giúp “kéo” các chủ thể ở xa lại gần, khiến chúng trông lớn hơn so với mắt thường.

Ảnh chụp bằng ống kính tele thường có hiệu ứng “nén”, tức cảm giác tiền cảnh, hậu cảnh và chủ thể như được rút ngắn khoảng cách. Nhờ độ sâu trường ảnh nông, khả năng xoá phông mượt và góc nhìn hẹp dễ loại bỏ chi tiết thừa, ống kính tele là lựa chọn lý tưởng cho cả người mới bắt đầu chụp ảnh.

Phân loại ống kính telephoto

Các loại ống kính telephoto được phân chia cụ thể và dựa trên độ dài tiêu cự và mục đích sử dụng.

Theo chiều dài tiêu cự

• Ống kính tele ngắn: Có tiêu cự từ 85mm đến 135mm, ống kính tele ngắn có thiết kế nhỏ gọn, dễ mang theo. Chúng thường được trang bị khẩu độ lớn, giúp kiểm soát độ sâu trường ảnh tốt hơn và chụp hiệu quả trong môi trường thiếu sáng.
• Ống kính tele trung bình: Có tiêu cự từ 135mm đến 300mm, ống kính tele trung thường có kích thước khá lớn và được dùng phổ biến để chụp chân dung, phong cảnh với hiệu ứng nén rõ nét hoặc ghi lại hình ảnh động vật hoang dã.

• Ống kính siêu tele: Có tiêu cự trên 300mm, ống kính tele siêu dài thường rất to và nặng, cần dùng thêm tripod hoặc phụ kiện hỗ trợ để giữ ổn định. Loại ống kính này thường được sử dụng trong nhiếp ảnh thể thao, động vật hoang dã hoặc chụp các thiên thể như Mặt Trăng, Mặt Trời với độ phóng đại cao.

Theo khả năng điều chỉnh tiêu cự

• Ống kính zoom tele: Ống kính zoom tele có thể thay đổi tiêu cự linh hoạt, nhưng thường có khẩu độ tối đa không vượt quá f/2.8 do giới hạn về kích thước. Một số mẫu có khẩu độ biến thiên khi zoom đến tiêu cự lớn nhất (chẳng hạn Sigma 60-600mm f/4.5-6.3 DG DN OS). Vì khả năng thu sáng hạn chế và trọng lượng khá lớn, loại ống kính này thường được trang bị hệ thống ổn định quang học để giảm rung, nhoè khi chụp.

• Ống kính prime tele: Ống kính tele cố định có một tiêu cự duy nhất, thường sở hữu khẩu độ lớn (f/2.8, f/2, f/1.4), thiết kế gọn nhẹ nhưng hiếm khi được trang bị chống rung quang học. Ví dụ: Sony FE 135mm f/1.8 GM.

Ứng dụng của ống kính telephoto

Với tiêu cự dài, ống kính telephoto giúp chụp các đối tượng ở xa mà không làm phiền hay thu hút sự chú ý. Ngoài ra, loại ống kính này còn có nhiều ứng dụng sáng tạo khác trong nhiếp ảnh.

Chụp ảnh cận cảnh

Khi chụp ở khoảng cách lấy nét gần, ống kính tele có thể đạt độ phóng đại 0.5x–2x, tương đương ống kính macro. Với độ sâu trường ảnh nông, chủ thể nổi bật giữa nền mờ, nhưng người chụp cần chú ý kiểm soát độ nét do hiệu ứng xoá phông mạnh.

Chụp ảnh thể thao, sự kiện

Tại các sự kiện, đặc biệt là thể thao, khu vực tác nghiệp thường bị giới hạn. Ống kính tele, nhất là loại zoom tele sẽ giúp phóng viên dễ dàng theo sát từng khoảnh khắc mà không ảnh hưởng đến diễn biến sự kiện.

Chụp ảnh thiên văn

Giống như khi quan sát bằng kính viễn vọng, việc chụp các thiên thể xa như Mặt Trăng cần ống kính có tiêu cự rất lớn, đôi khi vượt 1200mm, để ghi lại chi tiết rõ nét. Nhiếp ảnh gia thường dùng thêm tripod, hệ thống tracker và filter chuyên dụng để tối ưu chất lượng ảnh.

Chụp ảnh phong cảnh, thiên nhiên hoang dã

Việc đến quá gần động vật hoang dã có thể khiến chúng hoảng sợ, thay đổi hành vi hoặc gây nguy hiểm cho người chụp. Do đó, ống kính có tiêu cự trên 200mm là lựa chọn an toàn và hiệu quả.

Ngoài ra, những cảnh quan khó tiếp cận hoặc nhạy cảm với môi trường như tảng băng trôi, thạch nhũ… cũng rất thích hợp để chụp bằng ống kính tele. Hiệu ứng nén giúp tạo nên các bức ảnh phong cảnh có bố cục chặt chẽ, giàu tính trừu tượng và cuốn hút.

Chụp chân dung với hiệu ứng nén hậu cảnh và xóa phông

Ống kính tele cho hiệu ứng xoá phông mượt mà với vùng chuyển nét mềm, tự nhiên hơn so với ống kính prime khẩu độ lớn. Hiệu ứng nén cũng khiến hậu cảnh trông gần hơn, tạo cảm giác ảnh “phẳng” và gần gũi.

Ngoài ra, tiêu cự dài giúp giữ khoảng cách giữa người chụp và mẫu, mang lại sự thoải mái và tự nhiên cho chủ thể. Khoảng cách này cũng tạo điều kiện bố trí thiết bị hỗ trợ như đèn hay tản sáng để nâng cao chất lượng hình ảnh.

Những loại máy ảnh phù hợp với các ống kính telephoto

Do có kích thước và trọng lượng lớn, ống kính tele cần đi kèm thân máy chắc chắn, bền bỉ, có khả năng ổn định hình ảnh và lấy nét nhanh. Dưới đây là một số mẫu máy ảnh được nhiếp ảnh gia tin dùng khi sử dụng cùng ống kính tele.

Canon EOS R5

Canon EOS R5 là lựa chọn lý tưởng khi kết hợp với ống kính tele, nhờ cảm biến CMOS full-frame 45MP, bộ xử lý DIGIC X, chống rung 5 trục, chế độ chụp IBIS High Resolution 400MP, tốc độ chụp liên tiếp 12 khung hình/giây và hệ thống lấy nét Dual Pixel CMOS AF II với 1053 điểm. Thân máy chắc chắn, chống chịu thời tiết tốt, phù hợp cho các điều kiện tác nghiệp khắt khe.

Sony A7CR

Sony A7CR là lựa chọn nhỏ gọn nhưng mạnh mẽ cho người dùng ống kính tele, với cảm biến Exmor R CMOS 61MP, bộ xử lý BIONZ XR và khả năng nhận diện, theo dõi chủ thể thông minh. Máy hỗ trợ chụp liên tiếp 8 khung hình/giây, chế độ Pixel Shift 240,8MP, chống rung 5 trục bù đến 7 stop và 693 điểm lấy nét bao phủ 79% cảm biến, mang lại hiệu suất cao trong mọi tình huống chụp.

Canon EOS R3

Canon EOS R3 là lựa chọn hàng đầu cho những ai cần hiệu suất vượt trội, với cảm biến xếp chồng BSI CMOS full-frame 24MP và hệ thống lấy nét Dual Pixel CMOS AF II 1053 điểm. Máy có khả năng nhận diện chủ thể qua ánh mắt, khuôn mặt, đầu (kể cả khi đội mũ bảo hiểm), động vật và xe cộ, chụp liên tiếp 30fps bằng màn trập điện tử hoặc 12fps với màn trập cơ. Trang bị chống rung 5 trục cùng thân máy bền bỉ, kích thước rộng rãi, R3 đáp ứng tốt các nhu cầu chụp chuyên nghiệp nhất.

Fujifilm X-H2

Fujifilm X-H2 sử dụng cảm biến APS-C X-Trans 5 BSI CMOS 40MP với hệ số crop 1.5x, giúp ống kính đạt tầm nhìn xa hơn so với full-frame. Các ống kính XF nhỏ gọn hơn nhưng vẫn giữ chất lượng quang học cao. Máy có khả năng chống chịu thời tiết, trang bị bộ xử lý X Processor 5, lấy nét lai thông minh, chống rung 5 trục, dải ISO 160–12800 và chụp liên tiếp 20 khung hình/giây, tối ưu hiệu năng cho ống kính tele.

Canon EOS R100

Canon EOS R100 được thiết kế cho các nhà sáng tạo nội dung mới bắt đầu, với cảm biến CMOS APS-C 24.1MP, bộ xử lý DIGIC 8, quay video 4K/24fps và lấy nét Dual Pixel CMOS AF 143 vùng. Máy hỗ trợ chụp liên tiếp 6,5 khung hình/giây và chế độ Creative Assist Mode, đáp ứng tốt nhu cầu cơ bản với chi phí hợp lý. Khi kết hợp cùng ống kính tele có chống rung như Canon RF-S 55-210mm, R100 mang lại hình ảnh sắc nét và ổn định.

Kết luận

Bài viết trên, FPT Shop đã chia sẻ những thông tin hữu ích về ống kính telephoto. Để chọn được ống kính phù hợp nhất, bạn có thể tìm hiểu thêm về các hệ thống ngàm và dòng máy ảnh hiện có trên thị trường.

Bên cạnh việc chọn máy ảnh phù hợp, một chiếc laptop cấu hình mạnh cũng đóng vai trò quan trọng trong quá trình hậu kỳ và chỉnh sửa ảnh. Dưới đây là những mẫu laptop hiện có tại FPT Shop, giúp bạn tối ưu hiệu suất và hoàn thiện công việc nhiếp ảnh một cách chuyên nghiệp nhất:

Xem thêm:

• Tổng hợp 10 mẫu máy ảnh cho người mới dễ sử dụng, hình ảnh chất lượng, sắc nét
• Lens máy ảnh là gì​? Tổng hợp các loại lens máy ảnh được nhiều nhiếp ảnh gia dùng nhất hiện nay