Khẩu độ là gì? Bật mí những ý nghĩa thú vị của khẩu độ khi xử lý hình ảnh

“Khẩu độ là gì” đã trở thành câu hỏi được nhiều người dùng điện thoại thông minh quan tâm. Phần lớn các thương hiệu cung cấp smartphone đều nâng cấp yếu tố khẩu độ thay độ phân giải. Để tìm hiểu thêm về chủ đề này, mời bạn cùng FPT Shop khám phá bài viết dưới đây !

Định nghĩa khẩu độ là gì ? 

Khẩu độ là một thuật ngữ trong nhiếp ảnh và được sử dụng để chỉ độ sáng hay tối trong một bức ảnh. Khẩu độ quyết định lượng ánh sáng được chiếu vào máy ảnh thông qua ống kính. Độ sáng tối được đo bằng các số f-stop, ví dụ như f/2.8, f/5.6, f/11, vv.

Thuật ngữ khẩu độ thường được sử dụng để mô tả độ rộng của khẩu ống kính trong việc kiểm soát độ sáng và độ sâu của vùng nét trong ảnh. Với khẩu độ nhỏ (số f-stop lớn), lượng ánh sáng vào ống kính ít hơn, và kết quả là ảnh sẽ tối hơn. Ngược lại, với khẩu độ lớn (số f-stop nhỏ), lượng ánh sáng vào ống kính nhiều hơn, và kết quả là ảnh sẽ sáng hơn.

Khẩu độ cũng ảnh hưởng đến độ sâu của vùng nét trong ảnh. Với khẩu độ nhỏ (số f-stop lớn), độ sâu của vùng nét sẽ lớn, tức là cả phần trước và phần sau vùng lấy nét đều có thể nét. Ngược lại, với khẩu độ lớn (số f-stop nhỏ), độ sâu của vùng nét sẽ hạn chế. Chỉ có một phần nhỏ trong ảnh sẽ nét, trong khi các phần còn lại sẽ mờ đi.

Khẩu độ là gì trong quá trình xử lý hình ảnh? Tùy vào mục đích sử dụng và ý muốn tạo nên của nhiếp ảnh gia, khẩu độ có thể được điều chỉnh để tạo ra hiệu ứng ánh sáng và sự sắc nét phù hợp với ý tưởng và mong muốn của bức ảnh.

Phân tích ý nghĩa chi tiết của khẩu độ

Tác động đến độ phơi sáng

Khẩu độ là gì? Yếu tố này có ảnh hưởng trực tiếp đến phơi sáng của bức ảnh. Khi bạn thay đổi khẩu độ trên máy ảnh, lượng ánh sáng mà ống kính cho vào máy ảnh sẽ thay đổi. Khẩu độ đãi lý của ống kính sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến lượng ánh sáng mà bức ảnh cuối cùng sẽ thu được trong quá trình chụp.

Khi bạn mở khẩu độ lớn (số f-stop nhỏ), ví dụ như f/2.8, lượng ánh sáng được chụp vào máy ảnh sẽ lớn hơn. Điều này có nghĩa là ảnh sẽ được phơi sáng sáng hơn. Trong điều kiện ánh sáng yếu, mở khẩu độ lớn có thể giúp bạn chụp ảnh trong điều kiện thiếu sáng mà không cần sử dụng đèn flash hoặc tăng độ nhạy ISO.

Ngược lại,  khi bạn đóng khẩu độ nhỏ (số f-stop lớn), ví dụ như f/16, lượng ánh sáng được chụp vào máy ảnh sẽ ít hơn. Kết quả là ảnh sẽ được phơi sáng tối hơn. Đóng khẩu độ nhỏ thường được sử dụng trong các tình huống ánh sáng mạnh, như khi chụp ảnh phong cảnh ban ngày, để giảm lượng ánh sáng mà ống kính cho vào máy ảnh và tránh việc quá phơi sáng ảnh.

Độ sâu trường ảnh

Khẩu độ cũng có ảnh hưởng đến độ sâu trường ảnh trong một bức ảnh. Độ sâu trường ảnh là khoảng cách từ phía trước đến phía sau điểm lấy nét trong ảnh mà được coi là sắc nét đáng kể. Tùy thuộc vào khẩu độ và tiêu cự của ống kính, độ sâu trường ảnh có thể được điều chỉnh để tạo ra hiệu ứng nghệ thuật và tệp với ý tưởng và mong muốn của nhiếp ảnh gia.

Khi bạn mở khẩu độ lớn (số f-stop nhỏ), ví dụ như f/2.8, độ sâu trường ảnh sẽ hạn chế. Điều này có nghĩa là chỉ có một phần nhỏ trong ảnh sẽ nét, trong khi các phần còn lại sẽ có xu hướng mờ đi. Đây thường được sử dụng trong chụp ảnh chân dung hoặc chụp ảnh bokeh, khi bạn muốn làm nổi bật chủ thể và làm nền mờ đi.

Ngược lại, khi bạn đóng khẩu độ nhỏ (số f-stop lớn), ví dụ như f/16, độ sâu trường ảnh sẽ lớn hơn. Điều đó có nghĩa là cả phần trước và phần sau vùng lấy nét đều có thể nét. Ứng dụng khẩu độ thường được sử dụng trong chụp ảnh phong cảnh hoặc chụp ảnh kiến trúc.  Từ đó đáp ứng nhu cầu của người chụp cần có  sự rõ ràng và chi tiết trong toàn bộ khung hình.

Tìm hiểu khẩu độ tối đa và khẩu độ tối thiểu

Khi nói về khẩu độ tối đa và khẩu độ tối thiểu, chúng ta đang nói về thiết bị quang học như ống kính máy ảnh hoặc ống nhòm.

Khẩu độ tối đa là khẩu độ lớn nhất mà thiết bị có thể mở được. Nó cho biết bước nhỏ nhất mà lá khẩu cần để lấy ánh sáng đủ để tiếp xúc với bộ cảm biến hoặc màng phim. Khẩu độ tối đa càng lớn, thiết bị càng cho phép nhiều ánh sáng đi vào. Điều này thường xảy ra trong các tình huống ánh sáng yếu hoặc khi bạn muốn tạo ra hiệu ứng tác động sâu (bokeh).

Ngược lại, khẩu độ tối thiểu là khẩu độ nhỏ nhất mà thiết bị có thể đóng góp. Nó quy định lượng ánh sáng đi vào thiết bị. Mức khẩu độ tối thiểu thấp cho phép nhiều ánh sáng đi vào và làm cho hình ảnh sáng hơn. Điều này thường xảy ra trong tình huống ánh sáng mạnh hoặc khi bạn muốn đạt được độ sâu trường sắc nét trong cả phía trước và phía sau đối tượng chụp.

Hướng dẫn thay đổi khẩu độ trong máy ảnh

Để thay đổi khẩu độ trên máy ảnh của bạn, bạn cần tuân theo các nguyên tắc dưới đây: 

Chuyển chế độ máy ảnh 

Hãy chuyển sang chế độ thay đổi khẩu độ (thường được đánh dấu là chữ A trong menu chế độ hoặc trên vòng chế độ trên máy ảnh). Tìm nút hoặc bánh răng điều chỉnh khẩu độ. Trên nhiều máy ảnh, nút này sẽ có biểu tượng "Av" hoặc "A" và thường nằm gần vòng điều chỉnh khẩu độ trên ống kính.

Điều chỉnh khẩu độ

Sử dụng nút hoặc bánh răng điều chỉnh này để điều chỉnh khẩu độ. Một số máy ảnh cho phép bạn điều chỉnh khẩu độ bằng cách quay nút, trong khi các máy ảnh khác có thể yêu cầu bạn nhấn nút nhấn và quay vòng để thay đổi giá trị khẩu độ.

Quan sát chế độ hiển thị

Xem các chỉ số trên màn hình hoặc viewfinder để xác định khẩu độ hiện tại và cách thay đổi nó. Một số máy ảnh hiển thị chỉ số khẩu độ trực tiếp trên màn hình, trong khi các máy ảnh khác có thể yêu cầu bạn xem qua vật kính hiển thị.

Hoàn thành kết quả

Thực hiện các thay đổi khẩu độ theo ý muốn của bạn. Lưu ý rằng khẩu độ càng lớn, lỗ ống kính càng nhỏ và ngược lại. Điều này ảnh hưởng đến độ sâu trường sắc nét và lượng ánh sáng đi vào máy ảnh.

Lưu ý rằng cách thay đổi khẩu độ có thể thay đổi tùy thuộc vào loại máy ảnh mà bạn đang sử dụng. Hãy tham khảo hướng dẫn sử dụng cụ thể của bạn hoặc tìm kiếm trên mạng để biết thêm thông tin chi tiết về cách thay đổi khẩu độ trên máy ảnh của bạn.

Giới thiệu ví dụ minh họa về khẩu độ

Khẩu độ F/1.4

Đây là một khẩu độ rất rộng và cho phép nhiều ánh sáng đi vào. Nó tạo điều kiện tốt cho việc chụp ảnh trong ánh sáng yếu và tạo hiệu ứng bokeh đẹp với phần nền mờ. Ống kính có khẩu độ này thường được sử dụng cho chân dung và ảnh nghệ thuật.

Khẩu độ F/2.8

Đây là khẩu độ rất phổ biến trong các ống kính máy ảnh. Nó vừa đủ rộng để cho ánh sáng vào và tạo hiệu ứng bokeh mềm, trong khi vẫn duy trì đủ độ sắc nét trong cả khung ảnh. Đây là khẩu độ thích hợp cho chụp cảnh đẹp, thể thao và chụp sự kiện.

Khẩu độ F/8

Đây là một khẩu độ hẹp, chỉ cho phép ít ánh sáng đi vào máy ảnh hơn. Điều này làm giảm hiệu ứng bokeh, nhưng tăng độ sắc nét và độ chi tiết của hình ảnh. Đây là khẩu độ phù hợp cho chụp cảnh rộng, kiến trúc, ảnh kiến trúc và chụp trong điều kiện ánh sáng mạnh.

Khẩu độ F/16

Đây là một khẩu độ rất hẹp, chỉ cho phép ít ánh sáng đi vào. Mặc dù nó giúp tăng độ sắc nét, nhưng nó cũng làm giảm lượng ánh sáng đi vào máy ảnh, đòi hỏi thời gian chụp lâu hơn và sử dụng chân máy hoặc giá đỡ. Khẩu độ này thích hợp cho các tác phẩm nghệ thuật, chụp cảnh rộng với sự chi tiết lớn và môi trường có ánh sáng mạnh.

Bí quyết chọn máy ảnh có khẩu độ phù hợp

Sau khi hiểu khẩu độ là gì thì chúng ta có thể ứng dụng trong quá trình xử lý hình ảnh. Nếu bạn muốn lựa chọn máy ảnh với khẩu độ phù hợp, hãy lưu ý những yếu tố dưới đây: 

Nhu cầu sử dụng

Đầu tiên, xác định mục đích sử dụng máy ảnh của bạn. Bạn muốn chụp ảnh chân dung, cảnh đẹp, chụp thể thao hay chụp các sự kiện ngoài trời? Mỗi mục đích chụp ảnh có những yêu cầu khác nhau về khẩu độ.

Một khẩu độ rộng (như F/1.8 hoặc F/2.8) thích hợp cho chân dung và tạo hiệu ứng nền xóa mờ (bokeh) đẹp, trong khi khẩu độ hẹp (như F/8 hoặc F/11) hữu ích cho chụp cảnh rộng sắc nét.

Ánh sáng môi trường

Xem xét điều kiện ánh sáng thường gặp khi bạn chụp ảnh. Nếu bạn thường chụp ở điều kiện ánh sáng yếu hoặc trong nhà, một khẩu độ rộng (như F/1.4 hoặc F/1.8) sẽ giúp máy ảnh thu nhận nhiều ánh sáng hơn, tạo ra ảnh sáng hơn. 

Tuy nhiên, trong điều kiện ánh sáng sáng mạnh, một khẩu độ hẹp (như F/8 hoặc F/11) có thể giúp bạn kiểm soát độ sâu trường sắc nét trong toàn bộ khung ảnh.

Ngân sách

Máy ảnh với khẩu độ lớn thường có giá cao hơn. Nếu bạn đang bắt đầu và muốn tìm hiểu về nhiếp ảnh, có thể bạn muốn xem xét các máy ảnh có khẩu độ thấp hơn, nhưng vẫn cho phép thay đổi ống kính để nâng cấp sau này.

Bạn cũng nên xem xét các thương hiệu và tính năng khác của máy ảnh như độ phân giải, khả năng chụp ảnh RAW, hệ thống lấy nét, khả năng quay video, và ống kính tương thích. Cuối cùng, hãy tìm hiểu và đọc các đánh giá và so sánh sản phẩm trực tuyến để tìm hiểu về các máy ảnh cụ thể và lựa chọn máy ảnh có khẩu độ phù hợp cho nhu cầu của bạn.

Tạm kết

Khẩu độ là gì? Chỉ một câu hỏi đơn giản đã giúp bạn mở ra rất nhiều thông tin thú vị. Hy vọng nội dung trên đã giúp bạn đọc ứng dụng cách chọn máy ảnh hiệu quả cho thiết bị của mình. 

FPT Shop luôn giải đáp mọi vấn đề mà khách hàng quan tâm. Tại FPT Shop còn cung cấp nhiều mặt hàng từ laptop, điện thoại đến sản phẩm gia dụng chất lượng. 

Bạn có thể biết thêm : 

• Rela là gì? Làm sao để setup rela trên trang Facebook cá nhân?
• Stalk là gì? Vì sao cụm từ Stalk và Stalking phổ biến trên mạng xã hội?