Nhãn hàng hóa là gì? Các quy định pháp luật liên quan đến việc ghi nhãn hàng hóa

Bạn đã bao giờ băn khoăn khi thấy một sản phẩm công nghệ không ghi rõ xuất xứ, thông số kỹ thuật hay hạn bảo hành? Tất cả những thông tin đó lẽ ra phải có trên nhãn hàng hóa. Vậy nhãn hàng hóa là gì và tại sao việc hiểu rõ về nhãn lại quan trọng với cả nhà sản xuất và người tiêu dùng? Bài viết này sẽ giúp bạn nắm rõ từ khái niệm đến vai trò thực tiễn của nhãn sản phẩm.

Nhãn hàng hoá là gì?

Theo quy định tại Điều 32 Luật Thương mại năm 2005, nhãn hàng hoá được hiểu là bản viết, bản in, bản vẽ, bản chụp của chữ, hình vẽ hoặc hình ảnh được thể hiện trực tiếp trên hàng hóa, bao bì thương phẩm hoặc được gắn trên hàng hóa bằng nhiều hình thức khác nhau như dán, in, đính, đúc, chạm, khắc… Nhãn hàng hóa có thể được làm từ giấy, nhựa, kim loại hoặc chất liệu khác, miễn là gắn trực tiếp hoặc gián tiếp trên sản phẩm hoặc bao bì.

Nhãn hàng hóa là thành phần quan trọng gắn liền với sản phẩm, đóng vai trò như "chứng minh thư" để xác định thông tin cơ bản của hàng hóa, phục vụ nhiều mục đích từ tiêu dùng đến quản lý, kiểm soát.

Ghi nhãn hàng hóa là gì?

Luật Thương mại 2005 cũng quy định rõ rằng hàng hóa lưu thông trong nước, hàng hóa xuất khẩu và nhập khẩu phải có nhãn hàng hóa. Tuy nhiên, vẫn có một số trường hợp được pháp luật cho phép không cần ghi nhãn, tùy theo tính chất và quy định riêng đối với từng loại hàng hóa cụ thể.

Ngoài ra, nội dung cần ghi trên nhãn hàng hóa và cách ghi nhãn phải tuân theo quy định chi tiết của Chính phủ. Những yêu cầu này nhằm đảm bảo sự minh bạch, công khai và hỗ trợ kiểm tra, kiểm soát của các cơ quan quản lý nhà nước.

Theo Điều 3 của Nghị định số 43/2017/NĐ-CP của Chính phủ về nhãn hàng hóa, ghi nhãn hàng hóa được định nghĩa là việc thể hiện các nội dung cơ bản, cần thiết về hàng hóa lên nhãn nhằm phục vụ các mục đích sau:

• Đối với người tiêu dùng: Nhận biết, lựa chọn, tiêu thụ và sử dụng hàng hóa một cách chính xác và an toàn.
• Đối với nhà sản xuất, kinh doanh: Quảng bá, thông tin về sản phẩm, khẳng định thương hiệu và giá trị của hàng hóa trên thị trường.
• Đối với cơ quan chức năng: Là căn cứ để kiểm tra, kiểm soát chất lượng, nguồn gốc, xuất xứ và đảm bảo an toàn sản phẩm theo đúng quy định pháp luật.

Như vậy, ghi nhãn hàng hóa là một yêu cầu pháp lý mang tính chất bắt buộc, đảm bảo quyền lợi cho người tiêu dùng, doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước.

Vị trí ghi nhãn hàng hóa

Theo quy định tại Điều 4 Nghị định số 43/2017/NĐ-CP, các nội dung bắt buộc trên nhãn hàng hóa không nhất thiết phải thể hiện tập trung tại một vị trí cố định. Thay vào đó, chúng có thể được ghi ở những vị trí khác trên sản phẩm, miễn là người tiêu dùng có thể quan sát, nhận biết dễ dàng, đầy đủ mà không phải tháo rời các bộ phận của hàng hóa.

Những thông tin như vậy, dù không nằm cùng vị trí với các thành phần còn lại trên nhãn, vẫn được xem là một phần của nhãn hàng hóa.

Ví dụ:

• Số khung xe máy hoặc số VIN của ô tô được dập trực tiếp lên thân xe, không in trên tem nhãn nhưng nằm ở vị trí dễ quan sát, vẫn được tính là nội dung nhãn hợp lệ.
• Ngày sản xuất, hạn sử dụng hoặc định lượng được in dưới đáy chai hoặc thân chai, khác vị trí với các nội dung còn lại trên nhãn dán nhưng vẫn rõ ràng và dễ thấy nên cũng được tính là nội dung thuộc nhãn hàng hóa.

Nguyên tắc ghi nhãn hàng hóa

Khi hàng hóa lưu thông trên thị trường có cấu trúc bao gói gồm cả bao bì trực tiếp (bao tiếp xúc trực tiếp với sản phẩm) và bao bì ngoài (bao gói bên ngoài để chứa một hoặc nhiều đơn vị hàng hóa nhỏ hơn), việc ghi nhãn phải tuân thủ những nguyên tắc cụ thể sau, được quy định tại Điều 4 Nghị định số 43/2017/NĐ-CP và hướng dẫn tại Thông tư số 05/2019/TT-BKHCN:

Ghi nhãn khi không bán lẻ đơn vị hàng hóa bên trong

Trong trường hợp hàng hóa có cả bao bì trực tiếp và bao bì ngoài nhưng không tách rời để bán lẻ từng đơn vị hàng hóa nhỏ bên trong thì chỉ cần ghi nhãn trên bao bì ngoài.

Ví dụ: Một hộp cà phê chứa nhiều gói nhỏ bên trong, nếu sản phẩm được bán nguyên hộp và không bán rời từng gói thì chỉ cần nhãn hàng hóa đầy đủ trên bao bì ngoài (tức là trên hộp cà phê).

Ghi nhãn khi có bán lẻ các đơn vị bên trong

Trường hợp hàng hóa vừa bán nguyên bao bì ngoài, vừa có thể tách ra bán lẻ các đơn vị hàng hóa nhỏ bên trong thì phải ghi nhãn đầy đủ cho cả bao bì ngoài và bao bì trực tiếp.

Ví dụ: Một thùng mì Hảo Hảo chứa 30 gói mì bên trong. Nếu sản phẩm được bán cả thùng và đồng thời tách lẻ từng gói để bán thì cả thùng mì và từng gói mì đều phải có nhãn hàng hóa đầy đủ theo quy định.

Trường hợp không bắt buộc ghi nhãn trên bao bì ngoài

Bao bì ngoài trong suốt, có thể xem nhãn bên trong

Nếu bao bì ngoài được làm bằng chất liệu trong suốt, có thể quan sát được đầy đủ thông tin ghi trên nhãn của hàng hóa bên trong thì không bắt buộc phải dán nhãn riêng cho bao bì ngoài.

Ví dụ: Một túi nilon trong suốt chứa hộp thực phẩm bên trong đã có nhãn đầy đủ, người tiêu dùng có thể dễ dàng quan sát thông tin qua bao bì ngoài thì không cần gắn thêm nhãn bên ngoài túi.

Bao bì ngoài là thùng carton hoặc chỉ có chức năng vận chuyển

Trong trường hợp thùng carton hoặc bao bì ngoài chỉ có chức năng vận chuyển, lưu kho, và các đơn vị hàng hóa bên trong đã được dán nhãn đầy đủ, đồng thời người tiêu dùng hoặc cơ quan chức năng có thể mở thùng để kiểm tra trực tiếp thì không bắt buộc ghi nhãn cho thùng hoặc bao bì ngoài.

Ví dụ: Thùng carton đựng nhiều hộp cà phê, mỗi hộp bên trong đã được dán nhãn đầy đủ, có thể mở thùng để kiểm tra các hộp thì thùng carton không cần gắn thêm nhãn hàng hóa.

Tên quốc gia trên nhãn hàng hóa có bắt buộc phiên âm tiếng Việt?

Theo khoản 3 Điều 5 Thông tư 05/2019/TT-BKHCN, được hướng dẫn từ khoản 2 và khoản 4 Điều 7 Nghị định 43/2017/NĐ-CP, việc ghi tên nước hoặc vùng lãnh thổ trên nhãn hàng hóa phải tuân thủ quy tắc sau:

Tên quốc tế của nước hoặc vùng lãnh thổ không thể phiên âm được ra tiếng Việt hoặc phiên âm được ra tiếng Việt nhưng không có nghĩa thì được phép sử dụng tên quốc tế đó.

Ví dụ:

• Các tên như Indonesia, Singapore: Tuy có thể phiên âm thành "In-đô-nê-xi-a", "Xinh-ga-po" nhưng phiên âm này không mang ý nghĩa rõ ràng trong tiếng Việt, do đó được phép ghi nguyên tên quốc tế: Indonesia, Singapore.

• Trong khi đó, các tên như Russia hoặc Germany có cách phiên âm sang tiếng Việt rõ nghĩa là Nga, Đức, nên bắt buộc phải ghi bằng tiếng Việt tương ứng.

Tóm lại, tên quốc tế của nước ghi trên nhãn hàng hóa không bắt buộc phải phiên âm tiếng Việt nếu không thể phiên âm được hoặc phiên âm không mang nghĩa rõ ràng. Ngược lại, nếu tên quốc tế có phiên âm tương ứng rõ nghĩa và được sử dụng phổ biến tại Việt Nam thì phải dịch sang tiếng Việt. 

Quy định này nhằm đảm bảo tính dễ hiểu cho người tiêu dùng, đồng thời tạo sự thống nhất trong cách trình bày tên quốc gia, vùng lãnh thổ trên nhãn hàng hóa, phục vụ mục đích minh bạch thông tin và thuận tiện cho việc kiểm tra, giám sát.

Tạm kết

Hiểu rõ nhãn hàng hóa là gì chính là cách để người tiêu dùng trở thành người mua sắm thông minh, còn doanh nghiệp thể hiện trách nhiệm và sự chuyên nghiệp. Trong mỗi sản phẩm, nhãn không chỉ là tờ giấy dán kèm mà đó là lời cam kết về chất lượng, nguồn gốc và sự minh bạch. Khi cả nhà sản xuất và người tiêu dùng cùng tôn trọng giá trị của nhãn hàng hóa, thị trường sẽ trở nên an toàn và văn minh hơn.

Nếu bạn đang tìm kiếm một thiết bị làm việc hiện đại, MacBook tại FPT Shop là lựa chọn lý tưởng. Các dòng MacBook tại đây đều có tem nhãn đầy đủ, xuất xứ rõ ràng, bảo hành chính hãng và hỗ trợ tư vấn chi tiết. Truy cập ngay FPT Shop để chọn cho mình chiếc laptop phù hợp!

MacBook

Xem thêm:

• Tra cứu nhãn hiệu là gì? Hướng dẫn các bước tra cứu nhãn hiệu nhanh chóng và đơn giản
• Giải mã nhãn phụ là gì: Hướng dẫn dễ hiểu cho người tiêu dùng lẫn người bán hàng khi nhập hàng ngoại