Lợi nhuận gộp là gì? Cách tính lợi nhuận gộp ra sao? Phương pháp tối ưu hóa chỉ số này

Để duy trì sự phát triển bền vững, doanh nghiệp không chỉ quan tâm đến doanh thu mà còn phải theo dõi sát sao các chỉ số tài chính, trong đó có lợi nhuận gộp. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu khái niệm lợi nhuận gộp là gì, công thức tính và các phương pháp hiệu quả giúp nâng cao chỉ số này.

Lợi nhuận gộp là gì?

Lợi nhuận gộp (Gross Profit) là khoản lợi nhuận doanh nghiệp thu được sau khi đã trừ đi các chi phí trực tiếp liên quan đến quá trình sản xuất và bán hàng từ doanh thu. Chỉ số này được tính bằng cách lấy doanh thu thuần trừ đi giá vốn hàng bán. Các con số liên quan thường được thể hiện rõ trong báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

Lợi nhuận gộp giúp đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh cốt lõi thông qua việc phân tích các dữ liệu tài chính như chi phí nguyên vật liệu, chi phí nhân công, hao hụt trong quá trình sản xuất, cũng như chi phí vận chuyển, lưu kho và xử lý thành phẩm.

Tỷ suất lợi nhuận gộp là chỉ số quan trọng phản ánh hiệu quả mô hình kinh doanh, cho thấy mức lợi nhuận còn lại từ doanh thu sau khi đã loại trừ giá vốn hàng bán. Đây là một yếu tố then chốt để đánh giá sức khỏe tài chính của doanh nghiệp.

Cách tính lợi nhuận gộp

Cách tính lợi nhuận gộp rất đơn giản:

Lợi nhuận gộp (Gross Profit) = Doanh thu thuần - Giá vốn hàng bán

Trong đó:

• Doanh thu thuần là khoản doanh thu thực tế mà doanh nghiệp thu được sau khi đã trừ đi các khoản giảm trừ như chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại,… Công thức tính: Doanh thu thuần = Doanh thu - Các khoản giảm trừ doanh thu.
• Giá vốn hàng bán (COGS) là toàn bộ chi phí trực tiếp để tạo ra sản phẩm hoặc dịch vụ đã bán ra, bao gồm chi phí nguyên vật liệu, nhân công, sản xuất,… Tuy nhiên, nó không bao gồm chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp.

Chỉ số lợi nhuận gộp giúp doanh nghiệp đánh giá hiệu quả sản xuất - kinh doanh, từ đó đưa ra các chiến lược điều chỉnh phù hợp để tối ưu lợi nhuận.

Ý nghĩa của lợi nhuận gộp là gì?

Lợi nhuận gộp là chỉ số quan trọng giúp doanh nghiệp đánh giá mức độ hiệu quả trong quá trình sản xuất và kinh doanh hàng hóa, dịch vụ. Tuy nhiên, vì hoạt động kinh doanh bao gồm nhiều công đoạn và yếu tố chi phí khác nhau nên việc tính toán lợi nhuận gộp đòi hỏi sự chính xác và cẩn trọng để tránh nhầm lẫn giữa lãi và lỗ.

Đối với các tiểu thương hoặc hộ kinh doanh nhỏ lẻ chưa có hệ thống kế toán bài bản, việc ghi chép rõ ràng từng khoản chi phí và xác định vai trò của chúng là điều cần thiết. Nó giúp hiểu rõ tình hình kinh doanh, hỗ trợ trong việc kiểm soát chi phí và xây dựng chiến lược phát triển hợp lý.

Lợi nhuận gộp còn được xem là một thước đo phản ánh sức khỏe tài chính và mức độ thành công của doanh nghiệp. Nhờ các số liệu này, doanh nghiệp có thể tối ưu phân bổ chi phí, nâng cao hiệu quả kinh doanh và từ đó tăng khả năng thu hút đầu tư. Đồng thời, đây cũng là cơ sở để so sánh với các đối thủ cạnh tranh. Nếu doanh nghiệp đạt mức lợi nhuận gộp cao hơn mặt bằng chung trong ngành thì đó là một lợi thế.

Những yếu tố ảnh hưởng đến lợi nhuận gộp là gì?

Giá vốn hàng hóa, dịch vụ

Giá vốn hàng hóa và dịch vụ thường bao gồm các khoản chi phí liên quan đến nguyên vật liệu, nhân công, quản lý và vận chuyển. Khi các chi phí này tăng lên, lợi nhuận gộp của doanh nghiệp sẽ bị thu hẹp nếu không có biện pháp điều chỉnh phù hợp. Tình trạng này đặc biệt dễ xảy ra khi doanh nghiệp không tối ưu hóa được chi phí sản xuất hoặc không thể điều chỉnh giá bán sản phẩm/dịch vụ để bù đắp cho phần chi phí phát sinh.

Doanh thu bán hàng và doanh số

Khi doanh thu bán hàng và sản lượng tiêu thụ tăng, lợi nhuận gộp của doanh nghiệp cũng có thể tăng nếu giá vốn hàng hóa và dịch vụ được giữ ổn định hoặc có xu hướng giảm. Điều này thường đạt được khi doanh nghiệp áp dụng chiến lược tăng giá bán hợp lý, đồng thời cải tiến quy trình sản xuất và vận hành để tiết giảm chi phí. Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp không thể điều chỉnh giá bán hoặc phải đối mặt với việc giá vốn tăng do các yếu tố như biến động nguyên liệu, chi phí nhân công và vận chuyển leo thang thì lợi nhuận gộp có nguy cơ suy giảm, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả tài chính chung.

Chi phí sản xuất và hoạt động kinh doanh

Chi phí sản xuất gồm các khoản liên quan trực tiếp đến quá trình tạo ra hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ như tiền lương cho nhân công sản xuất, chi phí nguyên vật liệu, thiết bị máy móc, quản lý sản xuất,... Khi những chi phí này gia tăng, lợi nhuận gộp sẽ bị ảnh hưởng tiêu cực.

Bên cạnh đó, chi phí hoạt động kinh doanh như thuê mặt bằng, quản lý, quảng cáo, tiếp thị, bán hàng, vận chuyển, bảo trì và sửa chữa cũng tác động lớn đến kết quả kinh doanh. Nếu các chi phí này tăng cao, lợi nhuận gộp sẽ giảm, làm giảm hiệu quả hoạt động tài chính của doanh nghiệp.

Quản lý rủi ro

Quản lý rủi ro đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ lợi nhuận gộp của doanh nghiệp trước các tác động bất lợi. Quản lý rủi ro bao gồm việc nhận diện, đánh giá và giảm thiểu rủi ro tiềm ẩn, đồng thời cải thiện quy trình, bảo vệ tài sản và xây dựng các phương án ứng phó khi sự cố xảy ra.

Bên cạnh đó, việc tối ưu hóa quy trình sản xuất và vận hành như rút ngắn thời gian sản xuất, nâng cao năng suất, cải thiện chất lượng sản phẩm/dịch vụ và đào tạo nhân viên sẽ giúp doanh nghiệp hoạt động hiệu quả hơn, từ đó gia tăng lợi nhuận gộp một cách bền vững.

Làm thế nào để tối ưu hóa lợi nhuận gộp?

Để nâng cao lợi nhuận gộp và quản lý chi phí hiệu quả, doanh nghiệp cần tập trung vào việc tối ưu hóa nguồn lực và quy trình sản xuất. Dưới đây là một số giải pháp cụ thể:

• Đẩy mạnh doanh số bán hàng: Thực hiện các chiến lược marketing hiệu quả, mở rộng thị trường, phát triển sản phẩm mới hoặc cải tiến sản phẩm hiện tại để thu hút thêm khách hàng tiềm năng.
• Cắt giảm chi phí sản xuất: Áp dụng công nghệ hiện đại và cải tiến quy trình nhằm tối ưu hóa nguồn lực, tiết kiệm thời gian và chi phí sản xuất.
• Điều chỉnh giá bán hợp lý: Có thể tăng giá bán nhưng cần đảm bảo phù hợp với sức mua và mức giá chung trên thị trường để tránh mất khách hàng vào tay đối thủ.
• Quản lý chi phí chặt chẽ: Kiểm soát tốt các khoản chi nhằm giảm thiểu thất thoát, lãng phí trong quá trình vận hành và quản trị doanh nghiệp.
• Tìm nguồn cung ứng tối ưu: Ưu tiên các nhà cung cấp nguyên vật liệu có chất lượng ổn định và mức giá cạnh tranh để giảm chi phí đầu vào.
• Nâng cao năng suất lao động: Đào tạo đội ngũ nhân sự, áp dụng công nghệ và hệ thống quản lý hiệu quả hơn để tăng hiệu suất làm việc, giảm chi phí nhân công trên mỗi đơn vị sản phẩm.

Tạm kết

Lợi nhuận gộp là gì? Đó là thước đo phản ánh hiệu quả hoạt động sản xuất - kinh doanh của doanh nghiệp. Việc hiểu rõ khái niệm, cách tính và các yếu tố ảnh hưởng đến lợi nhuận gộp sẽ giúp doanh nghiệp có chiến lược kiểm soát chi phí hợp lý, tối ưu hóa nguồn lực và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường.

Để nâng cao hiệu quả công việc và đáp ứng nhu cầu làm việc chuyên nghiệp, hãy chọn ngay một chiếc laptop doanh nhân tại FPT Shop! Với các mẫu laptop mạnh mẽ, thiết kế sang trọng và hiệu suất vượt trội, bạn sẽ có một “trợ thủ đắc lực” cho công việc và các dự án quan trọng.

Laptop doanh nhân

Xem thêm:

• ROS là gì? Tìm hiểu ý nghĩa, vai trò và công thức tính chỉ số ROS trong kinh doanh
• Tìm hiểu các phương pháp định giá sản phẩm và vai trò quan trọng của định giá trong kinh doanh