Tự phụ là gì? Vì sao đây là rào cản lớn trên con đường phát triển bản thân?

Bạn từng gặp ai đó luôn cho mình là trung tâm vũ trụ, khăng khăng mình đúng, xem thường ý kiến người khác? Đó có thể là biểu hiện của tính tự phụ. Vậy tự phụ là gì và vì sao nó lại trở thành một điểm yếu nguy hiểm trong giao tiếp, công việc và các mối quan hệ xã hội?

Tự phụ là gì?

Tự phụ là gì? Tự phụ có thể hiểu là sự kiêu ngạo khi con người đã ảo tưởng về bản thân và nghĩ mình luôn luôn là nhất, điều gì bản thân nói ra cũng đều đúng đắn mà vẫn coi thường nhiều người xung quanh. Những người có tính cách tự phụ thường tự cho bản thân là người hoàn toàn có quyền không cần thiết phải tuân theo quy tắc, chuẩn mực đã được đặt ra trong gia đình, cơ quan hay cộng đồng xã hội.

Tự phụ cũng chính là việc con người luôn tự cho bản thân mình là giỏi và không nghe lời khi người khác có ý khuyên can, cứ khăng khăng cho rằng bản thân mình đúng. Nói theo cách khác, tự phụ là sự tự tin quá cao của mỗi người, tới độ sẽ làm lu mờ ý chí tư duy và nhận thức của bản thân.

Biểu hiện của tính tự phụ là gì?

Tính tự phụ có nhiều biểu hiện rõ ràng trong thái độ, lời nói và hành động của một người. Dưới đây là những dấu hiệu đặc trưng:

Luôn cho mình là đúng và bác bỏ ý kiến khác

Người tự phụ ít khi ngẫm nghĩ về bản thân và gần như không thể bị thuyết phục rằng họ đã sai. Trong bất kỳ tình huống nào, họ sẽ không bao giờ thừa nhận sai phạm của mình và luôn tin rằng quan điểm của họ là hay nhất và quan trọng nhất.

Tự cho rằng bản thân giỏi hơn người khác

Họ luôn đề cao bản thân và xem những người khác là tầm thường, kém cỏi hơn mình. Người tự phụ có xu hướng cho rằng bản thân xứng đáng và quan trọng hơn người khác.

Có phức cảm thượng đẳng

Phức cảm thượng đẳng là thái độ, suy nghĩ cho rằng bản thân quan trọng, vượt trội hơn nhiều so với mọi người. Họ luôn mong muốn trở thành sự lựa chọn đầu tiên và người có thứ hạng cao nhất.

Tỏ thái độ kiêu ngạo, vênh váo

Khi tiếp xúc với nhiều người, họ thường tỏ thái độ kiêu ngạo, vênh váo. Tự phụ luôn đi cùng với kiêu ngạo, khiến họ thiếu tôn trọng những ý kiến, quan điểm khác với mình.

Khoe khoang và phóng đại thành tích

Người tự phụ thích khoe khoang thành tích cá nhân và thường phóng đại lên nếu chuyện đó không đúng sự thực. Họ thường cố gắng chuyển hướng cuộc trò chuyện về những thành công hoặc phẩm chất của họ, dù không cần thiết.

Thích cãi tay đôi và không nghe ý kiến khác

Họ thường thích tranh luận và không chịu nghe ý kiến của người khác. Trong đám đông, họ thường cố gắng nêu cao quan điểm của mình, thậm chí lấn át ý kiến của những người còn lại.

Hay phán xét

Người tự phụ luôn bị ám ảnh bởi hình ảnh của mình và khao khát sự chú ý của mọi người. Họ thường bỏ ra rất nhiều công sức để chăm chút ngoại hình, ngay cả khi không cần thiết. Họ cũng có xu hướng đánh giá người khác dựa trên ngoại hình và xếp hạng giá trị của người khác theo tiêu chuẩn thẩm mỹ của họ.

Thiếu sự đồng cảm

Những người tự phụ thường thiếu tình cảm và quan tâm đến người khác. Họ chỉ quan tâm đến lợi ích của bản thân và không để ý đến cảm xúc hay nhu cầu của người khác.

Luôn hướng câu chuyện về mình

Trong các cuộc trò chuyện, họ có xu hướng liên tục chuyển chủ đề về bản thân và những thành tựu của mình.

Tác hại của tính tự phụ

Tự phụ là một thói quen xấu có thể làm tổn hại đến bản thân, sinh ra ngạo mạn, kiêu căng, coi thường người khác. Những người tự phụ thường khiến người khác cảm thấy khó chịu và dễ bị cô lập. Trong khi sự tự tin có thể dẫn đến thành công, thì tự phụ lại dẫn đến thất bại.

Tự phụ không chỉ ảnh hưởng đến cá nhân mà còn tác động tiêu cực đến các mối quan hệ xã hội. Trong giao tiếp, họ thường gặp khó khăn trong việc tạo dựng sự kết nối chân thành do thiếu sự đồng cảm và sự tôn trọng đối phương. Trong môi trường công việc, sự tự phụ có thể cản trở sự hợp tác, khiến việc học hỏi bị hạn chế và kìm hãm cơ hội thăng tiến.

Về lâu dài, những cá nhân này khó nhận thức được sai lầm của bản thân, thiếu tinh thần cầu tiến, dẫn đến sự tụt hậu trong sự nghiệp lẫn đời sống. Họ thường không nhận ra rằng trong cuộc sống luôn có người tài giỏi hơn mình và cần phải không ngừng học hỏi để không bị tụt lại phía sau.

Cách kiểm soát và thay đổi tính tự phụ

Đặt mình vào vị trí của người khác

Hãy làm quen với họ và câu chuyện của họ, thực sự lắng nghe những gì họ muốn nói. Cố gắng nhìn nhận thế giới qua góc nhìn của người khác, hiểu hoàn cảnh, cảm xúc và lý do đằng sau hành động của họ để giảm sự thiên vị và tăng sự đồng cảm.

Tập trung vào điểm chung thay vì khác biệt

Nếu bạn tập trung vào tất cả những cách mà một người khác biệt với bạn, bạn có thể cảm thấy mình tốt hơn họ. Thay vào đó, hãy tìm cách bạn giống nhau. Khi bạn cảm thấy như ai đó "đang ủng hộ bạn," ngay cả trong một cách nhỏ, bạn ít có khả năng cảm thấy tự phụ với họ.

Tự hỏi tại sao bạn phán xét người khác

Hãy suy nghĩ về những hoàn cảnh và cảm xúc nào khiến bạn cảm thấy tự phụ. Thường thì, mọi người phán xét khi họ cảm thấy bất an hoặc tự ti về bản thân. Ví dụ, bạn có thể phán xét người khác vì họ có một đặc điểm tiêu cực mà bạn cũng có và bạn không thích.

Chấp nhận rằng mọi người làm việc theo cách khác nhau

Không có cách làm đúng để thực hiện hầu hết mọi thứ trong cuộc sống, vì vậy đừng mong đợi người khác làm việc giống như bạn. Nếu phương pháp của bạn hoạt động cho bạn và phương pháp của họ hoạt động cho họ, thì không ai sai hoặc tốt hơn người kia.

Dừng cố gắng thay đổi người khác

Những người kiêu căng thường cố gắng thuyết phục người khác theo cách suy nghĩ của họ nhưng điều này sẽ không thành công. Không ai nên cảm thấy bị áp lực để từ bỏ ý tưởng và tính cách của mình để phù hợp với sở thích của người khác. 

Tạm kết

Hiểu rõ tự phụ là gì sẽ giúp chúng ta nhìn lại cách thể hiện bản thân một cách tỉnh táo và khiêm tốn hơn. Tự tin là cần thiết nhưng nếu không kiểm soát tốt cái tôi, bạn sẽ dễ mất đi sự tôn trọng từ người khác. Hành trình phát triển bản thân nên đi kèm với sự tự nhận thức đó mới là sức mạnh bền vững.

Để nâng cao hiệu suất làm việc một cách tự tin và hiệu quả, bạn cần đầu tư một chiếc laptop HP Envy mạnh mẽ, tinh tế và linh hoạt. Khám phá ngay các mẫu HP Envy tại FPT Shop, lựa chọn lý tưởng cho những ai muốn thể hiện bản lĩnh qua hiệu suất thực sự, thay vì sự tự phụ bề ngoài.

Laptop HP Envy

Xem thêm:

• Pick me girl là gì? Khám phá chân dung những cô gái gây tranh cãi trên mạng xã hội
• Khiêm tốn là gì? Cách để phát triển đức tính quan trọng này trong cuộc sống hiện đại