Lễ hội đền Cửa Ông: Hành trình khám phá giá trị tâm linh và văn hóa Quảng Ninh

Lễ hội đền Cửa Ông từ lâu đã trở thành một trong những sự kiện văn hóa tâm linh quan trọng của tỉnh Quảng Ninh. Mỗi độ xuân về, hàng vạn du khách khắp nơi lại nô nức hành hương về đền để dâng hương tưởng niệm Hưng Nhượng Đại Vương Trần Quốc Tảng, đồng thời hòa mình vào bầu không khí lễ hội tưng bừng. Đây không chỉ là dịp để tôn vinh công lao của các bậc tiền nhân mà còn là cơ hội để gìn giữ, phát huy truyền thống văn hóa lâu đời của dân tộc.

Đôi nét về đền Cửa Ông

Đền Cửa Ông tọa lạc tại phường Cửa Ông, thành phố Cẩm Phả, Quảng Ninh. Đây là một trong những quần thể di tích nổi tiếng được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di tích lịch sử quốc gia. Ngôi đền được xây dựng để tưởng nhớ Hưng Nhượng Đại Vương Trần Quốc Tảng – vị tướng tài ba, con trai thứ ba của Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn, người đã có nhiều công lao trong công cuộc bảo vệ đất nước thời nhà Trần.

Toàn bộ kiến trúc của đền mang vẻ đẹp uy nghiêm và cổ kính. Công trình được dựng trên những ngọn đồi thoáng đãng, nhìn ra vịnh Bái Tử Long xanh mướt. Vật liệu xây dựng đều là những loại quý hiếm như đá đúc, gạch Bát Tràng, gỗ lim, trắc, gụ. Nội thất bên trong được chạm trổ tinh xảo với những họa tiết Long, Ly, Quy, Phụng, kết hợp cùng các bức hoành phi, câu đối sơn son thếp vàng vô cùng lộng lẫy.

Khu di tích được chia thành ba cấp: đền Hạ, đền Trung và đền Thượng. Trong đó, đền Thượng là nơi linh thiêng nhất, thờ Trần Quốc Tảng cùng nhiều cận thần của nhà Trần. Đặc biệt, nơi đây còn lưu giữ 34 pho tượng chạm khắc công phu, mô tả các danh tướng oai phong, phản ánh tinh thần thượng võ của dân tộc.

Thời gian tổ chức lễ hội đền Cửa Ông

Lễ hội đền Cửa Ông diễn ra từ ngày mùng 2 tháng Giêng âm lịch và kéo dài đến cuối tháng 3, tức là trọn mùa xuân. Đây là khoảng thời gian lý tưởng để du khách vừa tham quan vãn cảnh, vừa tham gia vào không khí lễ hội sôi nổi.

Chính hội được tổ chức vào ngày mùng 3 tháng 2 âm lịch, là dịp tưng bừng nhất với nhiều hoạt động đặc sắc. Tuy nhiên, chính hội chỉ được tổ chức hai năm một lần nên càng trở nên đáng mong đợi. Trong khoảng gần ba tháng diễn ra, du khách vẫn có thể về đền dâng hương, tham gia trò chơi dân gian và chiêm ngưỡng vẻ đẹp của vùng đất mỏ vào mùa xuân.

Ý nghĩa của lễ hội đền Cửa Ông

Không chỉ đơn thuần là một hoạt động văn hóa, lễ hội đền Cửa Ông còn mang trong mình ý nghĩa sâu sắc về tinh thần và lịch sử. Trước hết, lễ hội là dịp tưởng nhớ công lao của Trần Quốc Tảng cùng các bậc tiền nhân đã có công giữ nước. Đây cũng là cách để người dân thể hiện truyền thống uống nước nhớ nguồn, giáo dục thế hệ trẻ lòng tự hào dân tộc.

Bên cạnh đó, lễ hội góp phần bảo tồn các giá trị văn hóa lâu đời của địa phương. Những nghi thức, trò chơi dân gian, diễn xướng truyền thống đều là một phần di sản phi vật thể quý báu. Mỗi năm, hàng vạn du khách về dự lễ hội đã tạo nên sự gắn kết cộng đồng, đồng thời góp phần phát triển du lịch văn hóa tâm linh cho Quảng Ninh.

Lễ hội đền Cửa Ông có gì đặc sắc?

Lễ hội đền Cửa Ông hấp dẫn du khách bởi sự kết hợp hài hòa giữa phần lễ trang nghiêm và phần hội náo nhiệt, mang đậm dấu ấn văn hóa tâm linh vùng đất mỏ.

Phần lễ

Phần lễ diễn ra vô cùng trang nghiêm, mở đầu bằng nghi thức dâng hương tại đền Thượng. Tiếp đến là lễ rước tượng Đức Ông Trần Quốc Tảng vi hành, được tổ chức hai năm một lần vào chính hội. Đoàn rước xuất phát từ đền Hạ, đi qua nhiều điểm như miếu thờ ở Vườn Nhãn – nơi gắn liền với truyền thuyết Đức Ông trôi dạt, rồi dọc theo đường Nghinh Thần trước khi trở về sân đền.

Hình ảnh đoàn rước với cờ quạt rực rỡ, trống chiêng vang dội, hàng ngàn người tham gia tạo nên bầu không khí trang nghiêm mà vẫn đầy tự hào. Đây là nghi lễ quan trọng, tượng trưng cho việc Đức Ông đi du tuần, che chở cho nhân dân. Trong suốt ba tháng lễ hội, du khách có thể đến dâng hương, cầu bình an và vãn cảnh quanh khuôn viên đền, hòa mình vào không gian linh thiêng giữa non nước hữu tình.

Phần hội

Sau khi phần lễ kết thúc, phần hội được tổ chức tại khu vực đền Thượng và đền Hạ, mang đến bầu không khí vui tươi và náo nhiệt. Các trò chơi dân gian phong phú như kéo co, chọi gà, tổ tôm điếm, nấu cơm, têm trầu, bịt mắt đập niêu thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia. Đây là dịp để mọi người gửi gắm ước nguyện một năm mới khỏe mạnh, hạnh phúc và may mắn.

Ngoài ra, lễ hội còn có các chương trình biểu diễn nghệ thuật đặc sắc, do những nghệ sĩ chuyên nghiệp và con em quê hương đất mỏ đảm nhận. Âm nhạc và những làn điệu dân ca vang lên càng làm cho không khí thêm phần rộn ràng. Điểm nhấn cuối cùng là màn pháo hoa kéo dài khoảng 15 phút, rực sáng bầu trời đêm, khép lại lễ hội trong sự hân hoan của muôn người.

Trải nghiệm du lịch trong mùa lễ hội

Lễ hội đền Cửa Ông không chỉ mang giá trị tâm linh mà còn là cơ hội để du khách khám phá vẻ đẹp của Quảng Ninh. Từ đền nhìn ra xa là vịnh Bái Tử Long mênh mông sóng nước, những hòn đảo nhấp nhô tạo thành bức tranh sơn thủy hữu tình. Kết hợp hành hương với du ngoạn cảnh quan, du khách sẽ có trải nghiệm vừa thanh tịnh vừa thư thái.

Đặc biệt, mùa xuân là lúc thiên nhiên vùng đất mỏ khoác lên mình vẻ đẹp tràn đầy sức sống. Khí hậu mát mẻ, cảnh sắc xanh tươi khiến cho chuyến đi càng thêm thi vị. Nhiều du khách chọn kết hợp tham dự lễ hội đền Cửa Ông với các điểm tham quan nổi tiếng khác ở Quảng Ninh như Vịnh Hạ Long, núi Bài Thơ, chùa Long Tiên hay đền Cặp Tiên.

Lưu ý khi tham gia lễ hội đền Cửa Ông

Để có trải nghiệm trọn vẹn và ý nghĩa, du khách nên chuẩn bị chu đáo về trang phục, thời gian và tuân thủ các quy định tại khu di tích.

• Nên chọn thời điểm chính hội để tham dự, bởi đây là lúc diễn ra nhiều hoạt động đặc sắc nhất.
• Trang phục gọn gàng, lịch sự để phù hợp với không gian tâm linh.
• Giữ gìn vệ sinh, tuân thủ nội quy tại khu di tích và tôn trọng phong tục địa phương.
• Nên lên kế hoạch từ sớm, đặt dịch vụ lưu trú và di chuyển trước để tránh tình trạng quá tải trong mùa lễ hội.

Bên cạnh đó, bạn cũng có thể sắp xếp thời gian ghé thăm vào tháng 3 để vừa tham gia lễ hội đền Cửa Ông, vừa trải nghiệm các sự kiện văn hóa khác như lễ hội Tiên Công, lễ hội Bạch Đằng.

Kết bài

Lễ hội đền Cửa Ông không chỉ là một sự kiện văn hóa tín ngưỡng mà còn là điểm nhấn du lịch nổi bật của Quảng Ninh. Đây là nơi hội tụ tinh hoa lịch sử, nghệ thuật và đời sống tâm linh của người Việt. Nếu có dịp du xuân về miền đất mỏ, bạn đừng bỏ lỡ cơ hội tham dự lễ hội đền Cửa Ông để cảm nhận trọn vẹn không khí linh thiêng và những giá trị văn hóa đặc sắc.

Sau khi hòa mình vào không khí linh thiêng và náo nhiệt của lễ hội đền Cửa Ông, đừng quên trang bị cho bản thân những thiết bị công nghệ hiện đại để lưu giữ trọn vẹn khoảnh khắc đáng nhớ. Ghé ngay FPT Shop để chọn mua smartphone, máy ảnh hay laptop chính hãng với nhiều ưu đãi hấp dẫn.

Xem nhanh: Điện thoại Xiaomi

Xem thêm:

• Lễ hội Cổ Loa: Hành trình khám phá giá trị văn hóa, lịch sử và trải nghiệm đặc sắc
• Khám phá lễ hội gò Đống Đa – Hành trình ngược dòng lịch sử và niềm tự hào dân tộc