Latency là gì? Nguyên nhân và cách khắc phục lỗi độ trễ duyệt web hiệu quả

Trải nghiệm khi sử dụng internet không chỉ liên quan đến tốc độ kết nối mà còn phụ thuộc vào khía cạnh khác quan trọng, đó là độ trễ (latency). Đôi khi, khi trang web mất quá lâu để tải hoặc cuộc gọi video bị giật, nguyên nhân không chỉ đến từ tốc độ mạng mà còn từ việc xử lý và truyền dữ liệu qua các kết nối mạng. Trong bài viết này, chúng ta sẽ khám phá về latency là gì và cách giảm thiểu hiện tượng này khi sử dụng các dịch vụ trực tuyến.

1. Latency là gì?

Độ trễ, còn được gọi là latency, đề cập đến khoảng thời gian giữa việc gửi yêu cầu (request) và nhận phản hồi (response). Khái niệm này có thể áp dụng trong nhiều hoạt động hàng ngày, từ thời gian phản xạ của cơ thể đến quá trình xử lý thông tin của các hệ thống máy tính.

Trong ngữ cảnh của viết này, chúng ta tập trung vào ý nghĩa của latency trong duyệt web. Đây là thời gian trễ giữa khi người dùng gửi yêu cầu thông qua trình duyệt (ví dụ như nhấp chuột vào một liên kết) và khi kết quả từ máy chủ được hiển thị trở lại cho người dùng.

2. Nguyên nhân gây ra Latency

Sau hiểu rõ về latency là gì, hãy tiếp tục khám phá về những nguyên nhân gây ra latency khi sử dụng internet. Độ trễ có thể xuất phát từ nhiều nguồn khác nhau trong mạng lưới truy cập internet, từ các yếu tố về phần cứng, phần mềm cho đến cấu trúc mạng và thậm chí là vị trí địa lý của người dùng. Cùng điểm qua một số nguyên nhân thường gặp có thể gây ra độ trễ khi truy cập trang web hoặc sử dụng các dịch vụ trực tuyến.

Đường truyền dữ liệu khi bạn duyệt web rất phức tạp. Từ thiết bị cá nhân của bạn, tín hiệu phải đi qua các thiết bị mạng trong nhà (như router, switch,…) trước khi tiếp tục qua đường truyền đến nhà cung cấp dịch vụ Internet. Tín hiệu này sau đó sẽ đi qua một loạt máy chủ trung gian ở nhiều nơi khác nhau trước khi đến server của trang web mà bạn đang truy cập.

Tuy nhiên, điều này chỉ là một nửa con đường. Dữ liệu phản hồi cần đi qua con đường ngược lại để đưa kết quả đến bạn. Từ quá trình này, chúng ta có thể xác định hai vấn đề chính gây ra độ trễ khi duyệt web: độ trễ trong quá trình truyền dẫn và độ trễ trong xử lý tín hiệu của các thiết bị phần cứng.

2.1. Độ trễ đường truyền

Dù sử dụng cáp quang, cáp đồng hay tín hiệu vô tuyến, tín hiệu truyền đi đều chuyển động dưới dạng sóng điện từ và do đó di chuyển với tốc độ gần nhất tới giới hạn tốc độ trong vũ trụ - tốc độ của ánh sáng trong không gian. Tuy nhanh nhưng cũng có giới hạn, thậm chí cả ánh sáng cũng theo đúng quy luật đó.

Mặc dù tốc độ tiệm cận có thể lên đến 300.000km/s, việc truyền tín hiệu quang từ Hà Nội đến Tp.Hồ Chí Minh (khoảng 1600km) vẫn mất hơn 5ms mỗi chiều. Bên cạnh đó, việc cần phải qua nhiều vòng giao tiếp liên tục để các giao thức trao đổi dữ liệu cùng những khoảng cách dài hơn nhiều khi đi qua tuyến cáp quốc tế, rõ ràng chỉ ra rằng độ trễ trên đường truyền không thể bị xem nhẹ.

2.2. Độ trễ xử lý

Trên đường truyền, các thiết bị mạng và các thiết bị tham gia xử lý tín hiệu, bao gồm cả server web, đều có ảnh hưởng đáng kể đối với dữ liệu.

• Đối với các thiết bị mạng: Các quá trình chuyển đổi tín hiệu giữa quang, điện, sóng vô tuyến, cùng các hoạt động như bộ lọc lưu lượng, tường lửa, xử lý định tuyến... yêu cầu sự tham gia của chip xử lý trên thiết bị mạng, thậm chí đôi khi cả xử lý trực tiếp dữ liệu. Bởi vì cấu hình của những thiết bị này thường không quá mạnh mẽ, việc xử lý tín hiệu trên đường truyền thường mất một khoảng thời gian đáng kể.
• Đối với server web: Tương tự như các thiết bị mạng, dù có cấu hình mạnh mẽ đến đâu, các máy chủ web vẫn gặp độ trễ khi phải xử lý một lượng lớn yêu cầu. Một ví dụ rõ ràng là khi các trang web bị quá tải do tăng đột ngột lượng truy cập, dẫn đến việc tốc độ phản hồi của server giảm sút đáng kể.

Gom nhặt các nguyên nhân trên, thỉnh thoảng gây ra độ trễ lên đến vài trăm mili giây khi sử dụng dịch vụ web. Dù có thể không gây ra vấn đề lớn trên các trang web tĩnh, nhưng chắc chắn sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến trải nghiệm sử dụng các dịch vụ tương tác như cuộc gọi video hay trò chơi trực tuyến.

3. Cách tính Latency

Có khi nào bạn tự đặt câu hỏi rằng cách tính latency là gì? Sau đây, chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu các phương pháp thông dụng để đo đạc latency đó là: Round Trip Time (RTT), Time to First Byte (TTFB) và Ping.

3.1. Round Trip Time (RTT)

Round Trip Time là một chỉ số thông dụng đo lường độ trễ, biểu diễn tổng thời gian mà một gói dữ liệu cần để đi từ nguồn đến đích và quay về (hay còn được gọi là "thời gian đi lại"). Tuy nhiên, phương pháp này có một số hạn chế vì không cung cấp cái nhìn toàn diện về nguyên nhân gây ra độ trễ, đặc biệt trong các trường hợp đường truyền dữ liệu quay về khác nhau.

3.2. Time to First Byte (TTFB)

Hay còn gọi là "thời gian đến byte dữ liệu đầu tiên", là một phương pháp khác để đo lường độ trễ. Thông số này được tính bằng việc ghi nhận khoảng thời gian từ lúc gói dữ liệu rời khỏi một điểm trên mạng cho đến khi nó đến đích.

3.3. Ping

Có thể là phương pháp được biết đến nhiều nhất, là một công cụ đo đạc độ trễ thông thường sử dụng Giao thức Internet Control Message Protocol (ICMP). Lệnh ping được quản trị mạng sử dụng để đo thời gian mà việc gửi 32 byte dữ liệu đến điểm đích cộng với thời gian mà nó cần để nhận phản hồi. Lệnh ping hoạt động trên hầu hết các hệ điều hành có khả năng kết nối mạng.

Ping là một cách thuận tiện để nhanh chóng kiểm tra độ trễ. Tuy nhiên, nó không giúp khắc phục các vấn đề về độ trễ vì không cung cấp đủ thông tin, đặc biệt khi bạn cố gắng kiểm tra nhiều đường dẫn. Để hiểu rõ hơn về luồng mạng và các điểm kẹt cứng, bạn sẽ cần sử dụng các công cụ kiểm tra mạng bổ sung.

4. Cách khắc phục Latency

Tất cả chúng ta đều muốn giảm thiểu latency khi sử dụng các dịch vụ trực tuyến. Vậy cách để khắc phục latency là gì? Dưới đây là một số cách giúp giảm độ trễ và cải thiện hiệu suất:

4.1. Từ phía Server

Một trong những phương pháp phổ biến nhất để giảm độ trễ cho máy chủ web là sử dụng CDN (Content Delivery Network - Mạng phân phối nội dung). CDN hoạt động bằng cách đưa nội dung web đến các máy chủ tại nhiều vị trí địa lý khác nhau, giảm bớt khoảng cách truyền thông và làm giảm độ trễ.

Một phương pháp khác, mặc dù không trực tiếp cải thiện độ trễ thực, nhưng có thể giúp người dùng cảm nhận sự giảm thiểu độ trễ là tối ưu hóa nội dung và cấu trúc của trang web. Việc nâng cấp máy chủ, cải thiện cấu trúc backend, việc rút gọn mã nguồn (code minification),... sẽ giúp giảm dung lượng dữ liệu cần truyền, tối ưu tốc độ tải trang và cải thiện khả năng xử lý của cả máy chủ và trình duyệt.

4.2. Từ phía User

Trong nhiều trường hợp, độ trễ thường phát sinh chủ yếu từ phía người dùng. Điều này có thể do tín hiệu Wi-Fi yếu, cấu hình thiết bị định tuyến không mạnh mẽ hoặc việc sử dụng gói mạng có chất lượng thấp. Để cải thiện, bạn có thể xem xét việc nâng cấp router và thiết bị phát Wi-Fi, chuyển sang gói mạng cao cấp hơn hoặc sử dụng kết nối cáp ethernet thay vì sử dụng kết nối không dây trên máy tính.

Một hướng tiếp cận khác là việc đường dẫn gói tin tới máy chủ web của bạn có thể không được tối ưu. Để giải quyết vấn đề này, bạn có thể sử dụng phần mềm VPN hoặc proxy để điều chỉnh đường dẫn gói tin một cách hiệu quả hơn.

Cuối cùng, nếu các cách trên không cải thiện được tình trạng trễ khi duyệt web, bạn cũng có thể xem xét việc nâng cấp thiết bị của mình. Thực tế cho thấy một số thiết bị cũ có thể gặp khó khăn khi xử lý các trang web hiện đại ngày nay, dẫn đến trải nghiệm chậm chạp, ngay cả khi độ trễ vẫn ở mức thấp.

5. IOPS hay Latency quyết định hiệu năng hệ thống lưu trữ?

Cả IOPS (Input/Output Operations Per Second) và Latency (độ trễ) đều đóng vai trò quan trọng trong việc đo lường hiệu suất của hệ thống lưu trữ, tuy nhiên, chúng có vai trò khác nhau.

IOPS đo lường tốc độ xử lý các hoạt động vào/ra trên hệ thống lưu trữ. Mức IOPS càng cao, hệ thống lưu trữ có khả năng xử lý các yêu cầu vào/ra một cách nhanh chóng. Đây là yếu tố quan trọng để đáp ứng các nhu cầu của các ứng dụng đòi hỏi tốc độ xử lý dữ liệu cao như cơ sở dữ liệu, máy chủ ảo, hoặc các ứng dụng liên quan đến đa phương tiện.

Trái ngược với IOPS, Latency đo lường thời gian mà hệ thống lưu trữ phản hồi các yêu cầu vào/ra. Đây là thời gian được tính từ khi yêu cầu được gửi đi cho đến khi hệ thống lưu trữ trả về kết quả. Độ trễ thấp thể hiện hệ thống lưu trữ có khả năng xử lý các yêu cầu vào/ra một cách nhanh chóng. Tuy nhiên, độ trễ thường phụ thuộc vào nhiều yếu tố như loại ổ đĩa, cấu hình RAID, cấu hình mạng...

Do đó, khi đánh giá hiệu suất của hệ thống lưu trữ, cần xem xét cả IOPS và Latency để đảm bảo rằng hệ thống đáp ứng được nhu cầu sử dụng và hoạt động một cách ổn định.

5. Tạm kết

Tóm lại, trong việc khắc phục với độ trễ khi duyệt web, có nhiều cách để tối ưu hóa trải nghiệm người dùng. Từ việc sử dụng CDN để giảm khoảng cách truyền thông đến việc cải thiện nội dung và cấu trúc trang web, hay thậm chí xem xét cải thiện tín hiệu và định tuyến gói tin. Điều quan trọng là hiểu rõ rằng độ trễ có thể xuất phát từ nhiều nguồn khác nhau và việc thực hiện các cải tiến phù hợp có thể giúp tối ưu hóa trải nghiệm người dùng. Nắm vững những phương pháp này có thể giúp tăng cường hiệu suất khi sử dụng dịch vụ trực tuyến, đặc biệt là trong các ứng dụng đòi hỏi độ trễ thấp như video call, game online hay các ứng dụng tương tác.

Hy vọng rằng thông tin trong bài viết này đã giúp các bạn hiểu rõ hơn về độ trễ latency là gì và cách giải quyết vấn đề khi truy cập các trang web. Hãy tiếp tục theo dõi để cập nhật thông tin mới và kiến thức hữu ích trong thời gian sắp tới.

Xem thêm: 

• 99% người chơi không biết Free Fire nghĩa tiếng Việt là gì
• Số fax là gì? Làm thế nào để gửi fax bằng máy in, điện thoại nhanh nhất?

Dù bạn đang tìm kiếm gì, FPT Shop luôn sẵn lòng đáp ứng nhu cầu của bạn. Từ điện thoại, laptop đến các sản phẩm gia dụng và nhiều thứ khác, FPT Shop đảm bảo mang đến cho bạn chất lượng và giá trị tốt nhất.

Xem các laptop hot nhất đang bán tại FPT Shop tại đây.

Laptop giá rẻ