Khung năng lực là gì? Quy trình xây dựng khung năng lực trong doanh nghiệp

Trong quản trị nhân sự, các doanh nghiệp không chỉ quan tâm đến bằng cấp hay kinh nghiệm làm việc mà còn chú trọng đến năng lực cốt lõi của mỗi cá nhân. Đây là lý do mà khung năng lực ra đời và ngày càng được áp dụng rộng rãi. Vậy khung năng lực là gì, tại sao nó lại quan trọng trong việc tuyển dụng, đào tạo và phát triển nhân sự?

Khung năng lực là gì?

Khung năng lực là một hệ thống mô tả tổng hợp những kiến thức, kỹ năng, thái độ và đặc điểm mà một cá nhân cần có để hoàn thành tốt công việc được giao. Đây là phương pháp quản lý nhân sự dựa trên các tiêu chí định sẵn, qua đó giúp xác định rõ yêu cầu cho từng vị trí và đo lường mức độ đáp ứng của nhân viên.

Cấu trúc của khung năng lực thường được chia thành 3 nhóm chính:

Nhóm năng lực cốt lõi

Bao gồm các kỹ năng, kiến thức cơ bản và cần thiết đối với hầu hết mọi vị trí trong tổ chức. 

Ví dụ: Kỹ năng giao tiếp, kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng quản lý thời gian.

Nhóm năng lực chuyên môn

Tập trung vào các kỹ năng, kiến thức chuyên sâu liên quan trực tiếp đến công việc cụ thể của từng nhân viên. 

Ví dụ: Kiến thức kế toán, phân tích thị trường, lập trình phần mềm.

Nhóm năng lực quản lý

Bao gồm những kỹ năng, kiến thức cần thiết cho việc điều hành và lãnh đạo. 

Ví dụ: Kỹ năng lãnh đạo, kỹ năng quản lý dự án, kỹ năng ra quyết định và phân tích dữ liệu.

Việc xây dựng khung năng lực đóng vai trò quan trọng trong quản lý nhân sự. Nó không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình tuyển dụng, đào tạo và phát triển nhân viên mà còn giúp thiết kế chế độ đãi ngộ, khen thưởng và mức lương phù hợp với năng lực thực tế của từng người.

Ý nghĩa của khung năng lực

Khung năng lực được xem là công cụ cốt lõi trong quản trị nhân sự. Ý nghĩa của nó thể hiện ở nhiều khía cạnh:

Đối với quản lý nhân sự

Khung năng lực giúp nhà quản lý đánh giá chính xác khả năng của từng nhân viên, từ đó đưa ra quyết định đúng đắn về tuyển dụng, đào tạo, thăng tiến hoặc khen thưởng. Công cụ này cũng đảm bảo tính công bằng, minh bạch trong các hoạt động quản trị nhân lực.

Đối với doanh nghiệp

Việc áp dụng khung năng lực giúp tăng hiệu quả công việc, tối ưu hóa nguồn lực và nâng cao năng lực cạnh tranh. Khi nhân viên được phát triển đúng hướng, doanh nghiệp có thể tận dụng tối đa tiềm năng của đội ngũ, từ đó thúc đẩy tăng trưởng và phát triển bền vững.

Đối với nhân viên

Khung năng lực giúp mỗi cá nhân hiểu rõ mục tiêu và yêu cầu công việc, đồng thời xác định những kiến thức, kỹ năng cần bổ sung để hoàn thành tốt nhiệm vụ. Đây cũng là cơ sở để nhân viên tự đánh giá bản thân, xây dựng kế hoạch phát triển nghề nghiệp phù hợp và bền vững.

Quy trình xây dựng khung năng lực

Xây dựng khung năng lực là một phương pháp quản lý nhân sự toàn diện, được ứng dụng để hỗ trợ nhiều hoạt động như tuyển dụng, đào tạo, đánh giá hiệu quả công việc hay hoạch định phát triển nguồn nhân lực. Để đảm bảo khung năng lực mang lại hiệu quả, doanh nghiệp có thể triển khai theo các bước sau:

Bước 1: Xác định mục đích rõ ràng

Doanh nghiệp cần làm rõ lý do tại sao phải xây dựng khung năng lực: Để phục vụ tuyển dụng, nâng cao chất lượng đào tạo hay đánh giá nhân sự công bằng hơn? Việc xác định mục tiêu ngay từ đầu sẽ giúp cả quá trình có định hướng, tránh lan man và đảm bảo kết quả đúng với mong đợi.

Bước 2: Chuẩn hóa cơ cấu tổ chức

Trước khi xây dựng khung năng lực, cần chuẩn hóa hệ thống tổ chức của doanh nghiệp. Điều này bao gồm việc xác định rõ chức năng từng phòng ban, danh mục vị trí công việc và trách nhiệm của từng chức danh. Đây là cơ sở quan trọng để xác định yêu cầu năng lực cho từng vai trò.

Bước 3: Xây dựng khung năng lực chung

Ở bước này, doanh nghiệp thiết lập bộ năng lực nền tảng áp dụng cho toàn bộ nhân viên. Đó thường là những kỹ năng và phẩm chất cơ bản mà bất kỳ ai trong tổ chức cũng cần. 

Ví dụ: Kỹ năng giao tiếp, tinh thần hợp tác, khả năng quản lý thời gian, thái độ làm việc chuyên nghiệp.

Bước 4: Xác định năng lực và cấp độ cho từng vị trí

Mỗi vị trí công việc sẽ có những yêu cầu riêng biệt. Doanh nghiệp cần xác định rõ năng lực chuyên môn cần có (ví dụ: kế toán, phân tích dữ liệu, lập trình…) và chia thành các cấp độ (từ cơ bản đến chuyên sâu). Nhờ vậy, doanh nghiệp dễ dàng đánh giá được nhân viên đang ở cấp độ nào và cần phát triển thêm kỹ năng gì.

Bước 5: Đánh giá và hoàn thiện

Sau khi hoàn thành khung năng lực, bước quan trọng là tiến hành đánh giá nhân viên dựa trên khung đã xây dựng. Điều này giúp doanh nghiệp có bức tranh tổng quan về năng lực hiện tại, từ đó xây dựng lộ trình đào tạo, phát triển phù hợp. Đồng thời, quá trình đánh giá cũng là cơ hội để cập nhật và điều chỉnh khung năng lực cho sát thực tế hơn.

Tạm kết

Khung năng lực là một công cụ quản lý quan trọng, tạo nền tảng cho cả doanh nghiệp và người lao động cùng phát triển. Khi được triển khai đúng cách, khung năng lực sẽ trở thành cầu nối giữa mục tiêu tổ chức và mục tiêu nghề nghiệp của từng cá nhân, mang lại lợi ích bền vững cho cả hai phía.

Trong môi trường làm việc chuyên nghiệp, để phát huy tối đa năng lực cá nhân và quản lý công việc hiệu quả, một chiếc laptop doanh nhân bền bỉ, hiệu suất cao là lựa chọn không thể thiếu. FPT Shop mang đến cho bạn những mẫu laptop doanh nhân hiện đại, thiết kế sang trọng, pin lâu và bảo mật tối ưu, phù hợp cho công việc.

Laptop doanh nhân

Xem thêm:

• Năng lực số là gì? Tìm hiểu khái niệm, vai trò và cấu trúc khung năng lực số cho người học
• Thiết kế hồ sơ năng lực công ty gồm những gì? Hướng dẫn chi tiết từ A-Z để doanh nghiệp gây ấn tượng