Hoax là gì? Khi những trò lừa bịp, tin giả trở thành công cụ thao túng dư luận

Khi thông tin sai lệch xuất hiện ngày càng nhiều, từ khóa hoax là gì trở thành mối quan tâm lớn. Không chỉ là một khái niệm trong tiếng Anh, hoax còn phản ánh thực trạng những trò lừa dối có chủ ý, gây ảnh hưởng mạnh mẽ đến xã hội và đời sống hàng ngày. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ khái niệm, đặc điểm và ví dụ cụ thể của hoax.

Hoax là gì?

Hoax là gì? Hoax là một thuật ngữ tiếng Anh có thể dùng ở cả dạng danh từ và động từ, chỉ hành vi cố tình tạo ra thông tin sai sự thật để lừa dối một cá nhân hoặc công chúng.

• Ở dạng danh từ, hoax được hiểu là một trò lừa bịp, sự bịa đặt hay tin giả được dàn dựng có chủ đích nhằm đánh lừa người khác. Nó có thể là câu chuyện hư cấu, tin đồn thất thiệt, tin tức bịa đặt hay một sự kiện giả tạo.

Ví dụ: The viral story about a celebrity’s sudden death turned out to be a complete hoax. 

(Câu chuyện lan truyền về cái chết đột ngột của một ngôi sao hóa ra chỉ là một trò lừa bịp.)

• Ở dạng động từ, to hoax có nghĩa là hành động trực tiếp lừa gạt ai đó bằng thông tin sai lệch hoặc chiêu trò. 

Ví dụ: The students tried to hoax their teacher by sending a fake email about a cancelled class.

(Học sinh đã cố gắng lừa thầy giáo bằng cách gửi email giả thông báo hủy buổi học.)

Từ hoax lần đầu xuất hiện vào thế kỷ 18, được ghi nhận năm 1796 ở dạng động từ và đến năm 1808 được sử dụng như một danh từ với nghĩa là "trò lừa bịp, gian lận" hoặc "kế hoạch đánh lừa người khác" theo từ điển Cambridge và Merriam-Webster.

Hoax khác gì fraud, prank, scam, fake?

Trong quá trình tìm hiểu hoax là gì, nhiều người dễ nhầm lẫn nó với các khái niệm như fraud, prank, scam hay fake. Đây đều là những thuật ngữ liên quan đến sự gian dối hoặc giả mạo nhưng mỗi từ lại mang sắc thái, mục đích và mức độ nghiêm trọng khác nhau.

Hoax

Hoax là trò lừa bịp hoặc thông tin giả được tạo ra nhằm đánh lừa cộng đồng hoặc cá nhân. Đặc trưng của hoax là tạo tin giả hoặc sự kiện bịa đặt để gây hiểu lầm, thường xuất hiện trong bối cảnh xã hội hay truyền thông. 

Ví dụ: Những tin tức giả mạo về sự kiện không có thật lan truyền trên mạng xã hội.

Fraud

Fraud là hành vi gian lận có chủ đích nhằm chiếm đoạt tài sản hoặc quyền lợi. Đây là khái niệm gắn chặt với yếu tố pháp lý và thường bị truy cứu trách nhiệm hình sự. 

Ví dụ: Các vụ lừa đảo tài chính hoặc làm giả hồ sơ để chiếm đoạt tiền.

Prank

Prank là trò đùa hoặc chơi khăm mang tính vui vẻ, thường không có ý hại nghiêm trọng. Nó chủ yếu nhằm mục đích giải trí hoặc gây bất ngờ như việc giả vờ hù dọa bạn bè.

Scam

Scam là một hình thức lừa đảo tinh vi, thường được thực hiện trực tiếp hoặc trực tuyến với mục đích chiếm đoạt tài sản hoặc thông tin cá nhân. Đặc điểm của scam là sử dụng thủ đoạn dụ dỗ, chẳng hạn như chiêu trò trúng thưởng giả hoặc khoản vay ảo.

Fake

Fake được dùng để chỉ những gì giả mạo, không thật từ sản phẩm cho đến thông tin hay giấy tờ. Không phải lúc nào fake cũng gắn với hành vi gian lận, ví dụ như giày hàng hiệu giả hay tin tức bịa đặt được làm giả mạo.

Khái niệm hoax trong vụ kiện giữa Johnny Depp và Amber Heard

Trong vụ kiện phỉ báng giữa Johnny Depp và Amber Heard, khái niệm hoax trở thành điểm nóng gây tranh cãi.

Depp khẳng định Heard đã dàn dựng một câu chuyện giả về việc bị anh bạo hành với mục đích phá hủy danh tiếng và sự nghiệp của anh. Theo Depp, hoax ở đây mang ý nghĩa một sự lừa đảo có chủ đích khiến anh mất nhiều hợp đồng lớn, bị dư luận quay lưng và thiệt hại tài chính nặng nề.

Trong khi đó, Heard khẳng định cô thực sự là nạn nhân bạo lực, cho rằng chỉ cần một lần bị bạo hành thì những gì cô nói đều là sự thật, chứ không phải hoax. Tuy nhiên, các bằng chứng được đưa ra tại tòa, trong đó có chi tiết gây tranh cãi về việc dùng mỹ phẩm che vết bầm, đã khiến dư luận chia rẽ và nghi ngờ lời khai của cô.

Dù Heard vẫn phủ nhận, phán quyết cuối cùng giúp Depp được minh oan, lấy lại phần lớn danh dự, trong khi Heard chịu tổn thất nặng nề về tài chính và uy tín.

Tạm kết

Qua những phân tích trên, bạn đã có câu trả lời rõ ràng cho thắc mắc hoax là gì. Đây là một thuật ngữ mang tính cảnh báo, nhắc nhở chúng ta luôn tỉnh táo trước thông tin giả và những trò lừa bịp trên mạng xã hội cũng như trong đời sống. Hiểu đúng về hoax không chỉ giúp bạn nâng cao vốn từ vựng tiếng Anh mà còn trang bị kỹ năng quan trọng để tự bảo vệ bản thân trước môi trường thông tin phức tạp hiện nay.

Để học tập và cập nhật kiến thức hiệu quả, một chiếc laptop hiệu năng ổn định luôn là người bạn đồng hành không thể thiếu. Sinh viên, dân văn phòng hay người yêu thích ngoại ngữ đều có thể tìm thấy mẫu laptop phù hợp tại FPT Shop!

Laptop sinh viên - văn phòng

Xem thêm:

• Standard là gì? Giải thích ý nghĩa và các cụm từ thông dụng thường đi với standard
• Back and forth là gì? Khám phá ý nghĩa và cách dùng thành ngữ này để nâng cao trình độ tiếng Anh của bạn