Độ Brix là gì? Chỉ số quan trọng quyết định độ ngọt trong trái cây và nước ép

Bạn đang lựa chọn trái cây để ép nước nhưng không biết loại nào ngọt tự nhiên, ít đường hóa học? Hãy bắt đầu với việc tìm hiểu về độ Brix - một chỉ số giúp đánh giá chính xác độ ngọt của trái cây, nước ép và cả các sản phẩm nông nghiệp. Cùng tìm hiểu về độ Brix là gì trong bài viết dưới đây.

Độ Brix là gì?

Độ Brix là gì? Độ Brix (ký hiệu °Bx) là đơn vị đo biểu thị phần trăm khối lượng các chất rắn hòa tan trong một dung dịch, chủ yếu là đường. Thông số này thường được đo ở điều kiện tiêu chuẩn 20°C. Cụ thể, 1 độ Brix tương ứng với 1g chất rắn hòa tan trong 100g dung dịch. 

Ví dụ: Một dung dịch có độ Brix 10° nghĩa là trong 100g dung dịch đó có chứa 10g chất rắn hòa tan và 90g nước.

Trong thực tiễn, độ Brix được sử dụng phổ biến để đánh giá độ ngọt và chất lượng của các loại trái cây, rau củ hoặc nước ép. Các chất rắn hòa tan trong các sản phẩm từ thực vật này thường là đường tự nhiên nhưng cũng có thể bao gồm các axit hữu cơ, vitamin, khoáng chất và các hợp chất tan khác. Chính vì vậy, độ Brix không chỉ phản ánh độ ngọt mà còn là chỉ số tổng thể của chất lượng dinh dưỡng. Nông dân, kỹ sư nông nghiệp và nhà nghiên cứu thường sử dụng độ Brix để theo dõi mức độ chín, hàm lượng đường và sức khỏe cây trồng.

Một điểm quan trọng cần lưu ý là: độ Brix không chỉ dùng để đo lượng đường. Trong một số trường hợp như trái cây có vị chua hoặc chua ngọt (như cam, dứa, xoài...), các chất rắn hòa tan không chỉ là đường mà còn bao gồm axit hữu cơ. Do đó, để phân tích cảm giác vị giác (ngọt hay chua), người ta cần kết hợp độ Brix với nồng độ axit, từ đó tính toán tỷ lệ độ ngọt (Brix/Axit) - một chỉ số quan trọng khi nghiên cứu hương vị và cảm nhận người tiêu dùng.

Vai trò của độ Brix là gì?

Độ Brix đóng vai trò quan trọng trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là nông nghiệp, công nghiệp thực phẩm và sự lựa chọn của người tiêu dùng. Chỉ số này không chỉ phản ánh hàm lượng đường hòa tan mà còn liên quan trực tiếp đến chất lượng, giá trị dinh dưỡng và hiệu quả sản xuất.

Trong nông nghiệp

• Đánh giá chất lượng nông sản: Độ Brix cho biết mức độ đường và chất rắn hòa tan trong trái cây, rau củ - những yếu tố ảnh hưởng đến độ ngọt, độ chín và giá trị dinh dưỡng.
• Xác định thời điểm thu hoạch: Nông dân dựa vào độ Brix để thu hoạch khi trái cây đạt độ ngọt tối ưu, đảm bảo sản phẩm có hương vị ngon nhất và giá trị thương mại cao.
• Theo dõi sức khỏe cây trồng: Cây có độ Brix cao thường khỏe mạnh, có khả năng kháng sâu bệnh tốt hơn, từ đó nâng cao năng suất và giảm chi phí thuốc bảo vệ thực vật.
• Tối ưu kỹ thuật canh tác: Độ Brix giúp đánh giá hiệu quả các biện pháp chăm sóc như bón phân, tưới nước hay cắt tỉa, hỗ trợ điều chỉnh kỹ thuật để cải thiện chất lượng nông sản.

Trong công nghiệp thực phẩm và đồ uống

• Kiểm soát chất lượng sản phẩm: Trong sản xuất nước ép, mật ong, mứt, thạch, bánh kẹo hay đồ uống có cồn, độ Brix là chỉ tiêu quan trọng để đảm bảo độ ngọt và độ đặc đồng nhất giữa các mẻ sản xuất.
• Giám sát quá trình lên men: Trong sản xuất rượu vang và bia, độ Brix giúp theo dõi lượng đường chuyển hóa thành cồn, hỗ trợ kiểm soát hương vị và nồng độ cồn cuối cùng.
• Tối ưu công thức sản phẩm: Chỉ số Brix giúp nhà sản xuất điều chỉnh thành phần nguyên liệu, đảm bảo mỗi sản phẩm đều đạt tiêu chuẩn chất lượng như mong muốn.

Với người tiêu dùng

• Đánh giá độ ngọt thực tế: Khi chọn trái cây, nước ép hoặc mật ong, người tiêu dùng có thể dựa vào độ Brix để đánh giá độ ngọt và độ ngon.
• Chọn sản phẩm phù hợp khẩu vị: Những ai thích vị ngọt đậm sẽ ưu tiên sản phẩm có độ Brix cao hơn, trong khi người ăn kiêng hoặc kiểm soát đường có thể chọn sản phẩm Brix thấp.

Độ Brix của một số loại trái cây

Tùy theo giống, mùa vụ và điều kiện canh tác, mỗi loại trái cây sẽ có độ Brix đặc trưng riêng. Dưới đây là độ Brix trung bình của một số loại trái cây phổ biến được người tiêu dùng và nhà sản xuất quan tâm.

Độ Brix đo bằng dụng cụ nào? Cách đo độ Brix

Để đo độ Brix một cách chính xác, phương pháp phổ biến nhất hiện nay là sử dụng khúc xạ kế (refractometer) - một thiết bị chuyên dụng dựa trên nguyên lý khúc xạ ánh sáng khi đi qua dung dịch. Thiết bị này cho phép xác định nhanh nồng độ chất rắn hòa tan, chủ yếu là đường, trong các dung dịch như nước ép trái cây, mật ong, siro… Quy trình đo độ Brix diễn ra như sau:

Bước 1: Hiệu chuẩn thiết bị

Trước khi sử dụng, cần hiệu chuẩn khúc xạ kế bằng nước cất hoặc nước khử ion để đảm bảo kết quả đo chính xác.

Bước 2: Lấy mẫu đo

Nhỏ vài giọt mẫu dung dịch cần đo lên bề mặt lăng kính của khúc xạ kế. Đảm bảo mẫu không có cặn, bọt khí hoặc tạp chất.

Bước 3: Đọc kết quả

• Với khúc xạ kế quang học, bạn sẽ quan sát qua ống thị kính và đọc chỉ số hiển thị trên thang đo Brix.

• Với khúc xạ kế kỹ thuật số, bật máy, cài đặt nhiệt độ (nếu cần), sau đó nhỏ mẫu và đợi vài giây để máy tự động hiển thị kết quả.

Đối với các mẫu như nước ép trái cây, nên thực hiện đo lặp lại nhiều lần và lấy giá trị trung bình để tăng độ chính xác.

Tạm kết

Tóm lại, độ Brix không chỉ là một chỉ số đo lường đơn thuần mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc đánh giá chất lượng, giá trị dinh dưỡng và hiệu suất sản xuất trong cả nông nghiệp lẫn công nghiệp thực phẩm. Việc hiểu rõ độ Brix là gì sẽ giúp người trồng trọt, nhà sản xuất và người tiêu dùng đưa ra quyết định chính xác hơn về thời điểm thu hoạch, công thức sản phẩm hay lựa chọn thực phẩm phù hợp.

Để thưởng thức những ly nước ép ngọt tự nhiên, giữ trọn dinh dưỡng, bạn cần một chiếc máy ép trái cây chất lượng cao. Truy cập ngay FPT Shop để chọn máy ép phù hợp cho phong cách sống lành mạnh mỗi ngày!

Máy ép hoa quả

Xem thêm:

• Kcal và calo: Sự khác biệt quan trọng cần biết để quản lý năng lượng cơ thể hiệu quả
• Chỉ số GI là gì? Tác động của chỉ số GI đối với sức khỏe và việc lựa chọn thực phẩm trong cuộc sống hàng ngày