Tìm hiểu chi tiết công chức là gì? Phân biệt rõ ràng giữa cán bộ, công chức và viên chức trong hệ thống quản lý nhà nước

Trong hệ thống hành chính nhà nước Việt Nam, việc hiểu rõ công chức là gì là vô cùng quan trọng đối với mọi công dân, đặc biệt là những người có ý định tham gia vào bộ máy công quyền. Câu hỏi công chức là gì không chỉ đơn thuần là một khái niệm pháp lý mà còn liên quan trực tiếp đến quyền lợi, nghĩa vụ và cơ hội nghề nghiệp của hàng triệu người lao động. Bài viết này sẽ giúp bạn nắm vững hoàn toàn về khái niệm công chức, từ định nghĩa cơ bản đến những quy định mới nhất theo pháp luật hiện hành.

Công chức là gì?

Để trả lời chính xác câu hỏi "công chức là gì?", chúng ta cần dựa vào quy định pháp luật hiện hành. Theo khoản 2 Điều 4 Luật Cán bộ, công chức 2008 (sửa đổi, bổ sung 2019), công chức là gì được định nghĩa cụ thể như sau:

Đó là công dân Việt Nam được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh tương ứng với vị trí việc làm trong các cơ quan sau đây:

• Cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện
• Cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân (không phải sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng)
• Cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân (không phải sĩ quan, hạ sĩ quan phục vụ theo chế độ chuyên nghiệp, công nhân công an)

Điều quan trọng cần lưu ý khi tìm hiểu công chức là họ làm việc trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước.

Phân loại công chức theo quy định hiện hành

Phân loại theo ngạch công chức

Căn cứ vào lĩnh vực ngành, nghề, chuyên môn, nghiệp vụ, công chức được phân loại theo ngạch như sau:

• Loại A: Công chức được bổ nhiệm vào ngạch chuyên viên cao cấp hoặc tương đương
• Loại B: Công chức được bổ nhiệm vào ngạch chuyên viên chính hoặc tương đương
• Loại C: Công chức được bổ nhiệm vào ngạch chuyên viên hoặc tương đương
• Loại D: Công chức được bổ nhiệm vào ngạch cán sự hoặc tương đương và ngạch nhân viên

Phân loại theo vị trí việc làm

Theo dự thảo Luật Cán bộ, công chức sửa đổi mới nhất, công chức được phân loại theo vị trí việc làm thành:

• Công chức làm công việc lãnh đạo, quản lý
• Công chức làm công việc chuyên môn, nghiệp vụ
• Công chức làm công việc hỗ trợ, phục vụ

Phân biệt công chức với cán bộ và viên chức

Sự khác biệt giữa công chức và cán bộ

Sự khác biệt giữa công chức và viên chức

Các chức danh công chức

Công chức cấp trung ương và tỉnh

Các chức danh công chức điển hình bao gồm:

• Lĩnh vực tư pháp: Thẩm phán, Kiểm sát viên, Điều tra viên, Thư ký tòa các cấp
• Lĩnh vực hành chính: Phó Viện trưởng Viện kiểm sát, Phó Chánh án Tòa án
• Lĩnh vực quản lý địa phương: Chủ tịch UBND cấp huyện, Phó Chủ tịch UBND cấp huyện

Công chức cấp xã

Theo Nghị định 33/2023/NĐ-CP, công chức cấp xã bao gồm các chức danh như:

• Trưởng Công an xã
• Chỉ huy trưởng Quân sự xã
• Văn phòng - thống kê
• Địa chính - nông nghiệp - xây dựng và môi trường (đối với xã)
• Địa chính - xây dựng - đô thị và môi trường (đối với phường, thị trấn)

Quyền và nghĩa vụ của công chức

Quyền cơ bản của công chức

Công chức có các quyền cơ bản sau đây:

• Thực hiện các quyền quy định tại Chương II Luật Cán bộ, công chức 2008
• Được đào tạo, bồi dưỡng để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ
• Được hưởng các chế độ, chính sách theo quy định của pháp luật
• Được bảo vệ khi thực hiện đúng nhiệm vụ được giao

Nghĩa vụ cơ bản của công chức

Công chức có nghĩa vụ:

• Thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của Hiến pháp, pháp luật
• Chịu trách nhiệm trước cơ quan, tổ chức có thẩm quyền về việc thực hiện nhiệm vụ được giao
• Tuân thủ kỷ luật, đạo đức nghề nghiệp
• Không ngừng học tập, rèn luyện để nâng cao năng lực công tác

Hình thức kỷ luật đối với công chức

Theo quy định pháp luật hiện hành, các hình thức kỷ luật đối với công chức bao gồm:

• Đối với công chức không giữ chức vụ: Khiển trách, Cảnh cáo, Hạ bậc lương, Buộc thôi việc
• Đối với công chức giữ chức vụ: Khiển trách, Cảnh cáo, Giáng chức, Cách chức, Buộc thôi việc

Thời gian tập sự của công chức

Theo quy định về thời gian tập sự:

• 12 tháng đối với công chức loại C
• 6 tháng đối với công chức loại D

Đây là thời gian bắt buộc để đánh giá năng lực và phẩm chất của người được tuyển dụng làm công chức.

Những thay đổi mới trong dự thảo luật cán bộ, công chức sửa đổi

Thay đổi về định nghĩa

Dự thảo Luật mới có những thay đổi quan trọng về định nghĩa công chức:

• Không còn quy định cán bộ, công chức cấp xã riêng biệt
• Cán bộ, công chức cấp xã sẽ thuộc biên chế của tỉnh
• Không còn công chức làm việc trong Quân đội và Công an như trước

Bỏ quy định về ngạch công chức

Theo dự thảo mới, sẽ bỏ quy định về ngạch công chức và chuyển sang phân loại theo vị trí việc làm.

Tạm kết

Qua bài viết này, chúng ta đã có cái nhìn toàn diện về công chức là gì, từ định nghĩa pháp lý cơ bản đến những quy định chi tiết về quyền, nghĩa vụ và chế độ làm việc. Hiểu rõ về khái niệm công chức không chỉ giúp ích cho những người có ý định tham gia kỳ thi tuyển công chức mà còn quan trọng đối với mọi công dân trong việc hiểu về cơ cấu tổ chức bộ máy nhà nước. Với những thay đổi liên tục trong pháp luật, việc cập nhật kiến thức về hệ thống công chức là điều cần thiết để theo kịp xu hướng phát triển của xã hội.

Để chuẩn bị tốt nhất cho kỳ thi tuyển công chức hoặc nghiên cứu sâu về pháp luật hành chính, bạn cần có những công cụ hỗ trợ học tập hiệu quả. Khám phá ngay bộ sưu tập laptop và tablet cao cấp tại FPT Shop với hiệu năng mạnh mẽ, màn hình sắc nét và thời lượng pin bền bỉ. Các dòng laptop cấu hình mạnh sẽ là người bạn đồng hành lý tưởng giúp bạn tra cứu tài liệu pháp luật, ôn tập kiến thức và thực hành đề thi một cách chuyên nghiệp nhất. Hãy đến FPT Shop ngay hôm nay để chọn cho mình thiết bị học tập phù hợp!

Laptop văn phòng

Xem thêm:

• OTT là gì? Vì sao OTT là xu hướng truyền hình trong thời đại mới?
• Lãi là gì? Lãi suất là gì? Các loại lãi suất phổ biến hiện nay