CO CQ là gì? Tìm hiểu hai chứng từ quan trọng trong xuất nhập khẩu hàng hóa

Trong giao dịch thương mại, đặc biệt là xuất nhập khẩu, không chỉ giá cả hay điều kiện vận chuyển mới quan trọng – mà chứng từ đi kèm hàng hóa cũng là yếu tố then chốt. Hai trong số đó là CO và CQ, bộ đôi giấy tờ thường xuyên được nhắc đến trong mọi hợp đồng mua bán. Vậy CO CQ là gì, vai trò của chúng ra sao và tại sao doanh nghiệp lại cần đến chúng để đảm bảo uy tín và tuân thủ pháp lý?

CO CQ là gì?

Trong thương mại, CO và CQ là hai loại giấy tờ chứng nhận bắt buộc hoặc khuyến khích có đối với hàng hóa nhập khẩu – xuất khẩu, đặc biệt trong các hợp đồng có yếu tố nước ngoài.

CO (Certificate of Origin) là Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa, xác nhận sản phẩm được sản xuất tại quốc gia hoặc vùng lãnh thổ cụ thể.

CQ (Certificate of Quality) là Giấy chứng nhận chất lượng, chứng minh sản phẩm đạt tiêu chuẩn kỹ thuật hoặc chất lượng theo yêu cầu của hợp đồng hoặc quy định quốc tế.

Cả hai chứng từ này thường được đính kèm với bộ hồ sơ nhập khẩu, hải quan hoặc thanh toán quốc tế (L/C) để xác minh nguồn gốc và độ tin cậy của hàng hóa.

Tóm lại, hiểu đúng CO CQ là gì chính là hiểu được “giấy thông hành” của hàng hóa khi tham gia thị trường toàn cầu.

Ý nghĩa của CO, CQ trong thương mại quốc tế

CO và CQ có ý nghĩa quan trọng trong quản lý, kiểm định và bảo đảm quyền lợi của các bên trong hợp đồng mua bán.

Giấy chứng nhận xuất xứ – CO (Certificate of Origin)

Khi tìm hiểu CO CQ là gì, nhiều người thường nhầm lẫn giữa hai loại chứng từ này. Trong đó, CO (Certificate of Origin) là giấy tờ đầu tiên và quan trọng nhất trong bộ hồ sơ thương mại quốc tế. CO được cơ quan có thẩm quyền hoặc tổ chức được ủy quyền cấp, nhằm xác nhận nguồn gốc xuất xứ hợp pháp của hàng hóa, tức sản phẩm đó được sản xuất, chế tạo hoặc lắp ráp tại quốc gia nào.

CO là căn cứ để:

• Xác định thuế suất nhập khẩu ưu đãi: Các hiệp định thương mại tự do (FTA) như ASEAN, EVFTA, CPTPP cho phép hàng hóa có CO hợp lệ được hưởng mức thuế ưu đãi đặc biệt.
• Chứng minh nguồn gốc hợp pháp: Đảm bảo hàng không vi phạm lệnh cấm vận, không gian lận thương mại hoặc xuất xứ giả.
• Nâng cao uy tín hàng hóa: Một sản phẩm có CO rõ ràng giúp người mua, đặc biệt là doanh nghiệp quốc tế, yên tâm về tính minh bạch và quy trình sản xuất.

Ví dụ: Một lô hàng dệt may “Made in Vietnam” có CO mẫu VJ (Việt Nam – Nhật Bản) sẽ được giảm thuế khi xuất sang Nhật theo Hiệp định thương mại tự do giữa hai nước.

Giấy chứng nhận chất lượng – CQ (Certificate of Quality)

CQ là chứng từ do nhà sản xuất hoặc cơ quan kiểm định độc lập cấp, xác nhận sản phẩm đạt tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn và chất lượng theo yêu cầu của khách hàng hoặc pháp luật.

Vai trò của CQ gồm:

• Đảm bảo chất lượng sản phẩm: Giúp người mua biết rõ hàng hóa đạt tiêu chuẩn cam kết trong hợp đồng.
• Tuân thủ quy định nhập khẩu: Nhiều quốc gia chỉ cho phép nhập hàng nếu có CQ chứng minh đạt tiêu chuẩn quốc tế (như ISO, CE, FDA…).
• Bảo vệ người tiêu dùng: Khi có CQ, sản phẩm được đảm bảo không gây nguy hiểm, đạt tiêu chuẩn kỹ thuật cần thiết cho sức khỏe hoặc môi trường.

Ví dụ: Một lô linh kiện điện tử nhập khẩu vào châu Âu bắt buộc phải có CQ thể hiện sản phẩm đạt chuẩn CE (Conformité Européenne) – tiêu chuẩn kỹ thuật an toàn bắt buộc trong khu vực EU.

Quy trình cấp chứng nhận CO và CQ

Cơ quan cấp CO (Giấy chứng nhận xuất xứ)

Ở Việt Nam, CO được cấp bởi các tổ chức có thẩm quyền được Bộ Công Thương ủy quyền, bao gồm:

• Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI).
• Các cơ quan quản lý nhà nước về xuất nhập khẩu thuộc Bộ Công Thương.
• Một số hiệp hội ngành hàng hoặc khu công nghiệp được ủy quyền cấp CO.

Doanh nghiệp muốn xin CO cần nộp hồ sơ gồm: tờ khai, hóa đơn, vận đơn, bảng kê nguyên liệu và quy trình sản xuất. Sau khi kiểm tra, cơ quan cấp CO sẽ cấp giấy chứng nhận có mẫu riêng tương ứng từng hiệp định thương mại (ví dụ: CO form A, D, E, VJ…).

Cơ quan cấp CQ (Giấy chứng nhận chất lượng)

CQ thường do nhà sản xuất hoặc bên thứ ba độc lập (tổ chức kiểm định) cấp.

• Nếu do nhà sản xuất cấp: CQ xác nhận sản phẩm được kiểm soát chất lượng nội bộ, đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật của chính họ.
• Nếu do tổ chức kiểm định cấp: CQ có giá trị pháp lý và độ tin cậy cao hơn, vì được cấp bởi đơn vị có chứng nhận ISO hoặc được công nhận quốc tế.

Ví dụ: Các trung tâm như Quatest 3, SGS, Intertek có thể cấp chứng nhận CQ cho hàng hóa công nghiệp, thiết bị điện tử, thực phẩm hoặc vật liệu xây dựng.

Tầm quan trọng của CO, CQ

Sau khi đã hiểu CO CQ là gì, điều quan trọng hơn là nhận diện cách hai chứng từ này được áp dụng trong thực tế. 

Cơ sở xác định giá trị pháp lý trong hợp đồng

CO và CQ thường được liệt kê rõ trong phụ lục hợp đồng mua bán quốc tế (Sales Contract).

• Với bên mua, đây là điều kiện để chấp nhận hàng hóa hoặc mở thư tín dụng (L/C).
• Với bên bán, đây là bằng chứng chứng minh rằng hàng hóa đã được sản xuất và kiểm định đúng yêu cầu.

Nếu CO hoặc CQ không đúng quy cách, ngân hàng có thể từ chối thanh toán L/C, hoặc hải quan không cho phép thông quan hàng hóa. Vì thế, việc chuẩn bị hai chứng từ này không chỉ là thủ tục mà còn là điều kiện tiên quyết để giao dịch được công nhận hợp lệ.

Cơ sở để hưởng ưu đãi thuế quan và chính sách thương mại

Trong thời kỳ hội nhập, Việt Nam đã ký kết nhiều Hiệp định thương mại tự do (FTA) như EVFTA, CPTPP, RCEP…

Theo đó, hàng hóa nhập khẩu có CO hợp lệ sẽ được giảm hoặc miễn thuế nhập khẩu, giúp doanh nghiệp tiết kiệm đáng kể chi phí.

Ví dụ:

• Hàng có CO form E (xuất xứ Trung Quốc) được hưởng ưu đãi theo Hiệp định ASEAN – Trung Quốc.
• Hàng có CO form D (xuất xứ ASEAN) được áp dụng thuế suất 0 – 5%.

Như vậy, một tờ CO hợp lệ không chỉ là giấy tờ chứng minh xuất xứ mà còn là “chìa khóa” để doanh nghiệp mở cửa ưu đãi thuế quan trong thương mại quốc tế.

Giảm rủi ro tranh chấp và tăng uy tín doanh nghiệp

Trong thực tế, nhiều tranh chấp thương mại xảy ra do thiếu minh bạch về nguồn gốc hoặc chất lượng hàng hóa. CO và CQ là bằng chứng xác thực nhất khi xảy ra khiếu nại giữa người mua – người bán.

Nếu hàng bị lỗi, CQ sẽ giúp xác định lỗi thuộc về nhà sản xuất hay vận chuyển.

Nếu có nghi ngờ về xuất xứ, CO là căn cứ chứng minh hàng hóa được sản xuất hợp pháp, tránh bị gắn mác “gian lận thương mại”.

Do đó, doanh nghiệp sở hữu hệ thống chứng từ CO và CQ rõ ràng sẽ tăng độ tin cậy với đối tác, đồng thời tạo lợi thế khi tham gia đấu thầu hoặc mở rộng thị trường quốc tế.

Công cụ hỗ trợ kiểm định hàng hóa

Một số ngành hàng đặc thù như dược phẩm, thực phẩm, thiết bị y tế, điện tử hoặc vật liệu xây dựng bắt buộc phải có CQ để được phép nhập khẩu và lưu hành tại Việt Nam.

Hải quan, cơ quan quản lý thị trường hoặc các tổ chức kiểm tra nhà nước sẽ dựa vào CQ để xác minh sản phẩm có đạt chuẩn quốc tế hoặc tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN) hay không.

Trong khi đó, CO giúp cơ quan chức năng xác định sản phẩm có được phép nhập khẩu từ quốc gia đó hay không (đặc biệt quan trọng với hàng nhạy cảm như thép, nông sản, hóa chất).

Nhờ vậy, CO và CQ trở thành “hàng rào kỹ thuật” bảo vệ người tiêu dùng và ngăn chặn hàng giả, hàng kém chất lượng thâm nhập thị trường.

Tạm kết

Dù là sản phẩm công nghiệp, nông sản hay linh kiện điện tử, CO và CQ đều đóng vai trò như bộ đôi giấy tờ đảm bảo cho nguồn gốc và chất lượng của hàng hóa. Khi hiểu CO CQ là gì và tuân thủ đúng quy định cấp, doanh nghiệp sẽ chủ động hơn trong giao dịch và tránh được những rủi ro khi thông quan hoặc thanh toán quốc tế.

Nếu bạn thường xuyên làm việc với chứng từ, hợp đồng hoặc hồ sơ xuất nhập khẩu, laptop AI sẽ là công cụ hỗ trợ không thể thiếu. Với khả năng xử lý tài liệu vượt trội, hỗ trợ dịch thuật và trao đổi nhanh với khách hàng quốc tế, laptop AI giúp bạn tiết kiệm thời gian và làm việc chuyên nghiệp hơn. Khám phá ngay các dòng laptop AI tại FPT Shop để nâng tầm hiệu suất và kết nối toàn cầu.

Laptop AI

Xem thêm:

Invoice là gì? Vai trò, chức năng và các loại hóa đơn phổ biến trong thương mại quốc tế

CO Form AI là gì? Tìm hiểu cách khai báo theo chuẩn Thông tư và những lợi ích có được khi sử dụng giấy chứng nhận này