Tìm hiểu hình dạng, cấu trúc các dạng của mưa đá trong tự nhiên và thiệt hại đi kèm

Mưa đá là hiện tượng thiên nhiên thường xuyên xảy ra trong mùa mưa giông, có thể gây ra nhiều thiệt hại đáng kể cho nông nghiệp, tài sản và đời sống con người. Tuy nhiên, không phải tất cả các trận mưa đá đều giống nhau bởi chúng tồn tại dưới nhiều dạng khác nhau với kích thước, cấu trúc và mức độ ảnh hưởng đa dạng. Hãy cùng tìm hiểu về các dạng của mưa đá trong bài viết dưới đây.

Mưa đá là gì?

Mưa đá là hiện tượng thiên nhiên xảy ra khi các hạt băng rơi xuống từ các đám mây dông dưới dạng những viên đá nhỏ hoặc lớn. Những viên đá này được hình thành do nước trong mây bị đông lạnh, kết tụ quanh các hạt nhân nhỏ như bụi hoặc tinh thể băng. Mưa đá có thể gây thiệt hại đáng kể cho cây trồng, tài sản và đôi khi còn ảnh hưởng đến an toàn con người, tùy thuộc vào kích thước và cường độ của viên đá.

Các dạng của mưa đá

Để hiểu rõ hơn về mưa đá và tác động của nó, trước hết chúng ta cần tìm hiểu về các dạng của mưa đá. Mưa đá không chỉ xuất hiện dưới một hình thái duy nhất mà có nhiều dạng khác nhau nhưng chủ yếu được chia thành hai dạng chính là mưa đá nhỏ và mưa đá lớn.

Mưa đá nhỏ (dạng hạt băng)

Mưa đá nhỏ thường là các hạt băng có kích thước nhỏ, đường kính phổ biến khoảng 5 mm với hình dạng chủ yếu là hình cầu hoặc hình nón. Các viên đá này có bề mặt trơn láng, ít góc cạnh, đôi khi có thể hơi méo nhưng nhìn chung khá đều đặn.

Về cấu trúc, mưa đá nhỏ chủ yếu gồm băng tinh khiết, có thể trong suốt hoàn toàn hoặc hơi đục do chứa các bọt khí nhỏ bên trong.

Quá trình hình thành mưa đá nhỏ xảy ra khi các giọt nước siêu lạnh trong mây đông kết nhanh quanh những hạt nhân như bụi hoặc tinh thể băng nhỏ. Do không có nhiều chu kỳ lên xuống trong mây, các viên đá không phát triển lớn về kích thước.

Vì kích thước nhỏ và trọng lượng nhẹ chỉ vài gam, mưa đá nhỏ thường gây thiệt hại nhẹ cho hoa màu và cây cối non, hoặc tạo tiếng ồn khi rơi xuống mái tôn. Chúng hiếm khi gây thiệt hại lớn cho nhà cửa hay phương tiện giao thông.

Mưa đá lớn (dạng hạt nước đá)

Mưa đá lớn bao gồm các viên đá có đường kính từ 5 mm đến 50 mm, thậm chí có thể lớn hơn rất nhiều với những viên đá khổng lồ được ghi nhận có kích thước từ 10 đến 20 cm tại một số quốc gia trên thế giới.

Hình dạng của mưa đá lớn rất đa dạng, có thể là hình cầu, hình nón, thấu kính lồi, khối đa diện hoặc có dạng méo mó với bề mặt gồ ghề không đều.

Về cấu trúc, mưa đá lớn có thể trong suốt, đục một phần hoặc hoàn toàn. Khi cắt ngang viên đá lớn, người ta thường thấy nhiều lớp băng xen kẽ như vòng tuổi cây, phản ánh quá trình hình thành qua nhiều lần chu kỳ lên xuống trong đám mây dông mạnh.

Mưa đá lớn hình thành trong các đám mây dông mạnh (supercell), nơi có luồng không khí bốc lên rất mạnh, lên tới 160 km/h, giúp viên đá thực hiện nhiều chu kỳ lên xuống và mỗi lần lại được bao phủ thêm một lớp băng mới.

Với vận tốc rơi rất lớn từ 30 - 60 m/s và có thể lên tới 90 m/s, mưa đá lớn gây ra thiệt hại nghiêm trọng như phá hủy mái nhà, làm vỡ kính xe, phá hủy cây cối, hoa màu, và thậm chí có thể gây thương vong cho người và vật nuôi.

Một số trận mưa đá trong nước và ngoài nước

Sau khi nắm được các đặc điểm cơ bản về các dạng của mưa đá, hãy cùng điểm qua một số trận mưa đá nhỏ và mưa đá lớn đã xảy ra trong quá khứ. Những ví dụ thực tế này sẽ minh họa rõ hơn mức độ và tác động đa dạng của các dạng mưa đá khác nhau trên nhiều khu vực

Mưa đá nhỏ tại Y Tý, Lào Cai (29/3/2024)

Trận mưa đá xuất hiện vào rạng sáng với viên đá có đường kính từ 1 đến 1,5 cm, kéo dài trong thời gian ngắn. Mưa đá đã gây thiệt hại nghiêm trọng khi nhiều căn nhà bị tốc và thủng mái, cùng với diện tích lớn hoa màu bị dập và rụng trái, ảnh hưởng nặng nề đến sản xuất nông nghiệp của địa phương.

Mưa đá nhỏ tại Mai Châu, Hòa Bình (24/4/2024)

Viên đá có kích thước từ 1 đến 2 cm rơi xuống phủ trắng nhiều đồi núi và nương rẫy. Trận mưa đá đã làm rụng quả, dập nát nhiều loại hoa màu như cải, mận, đào và khiến một số mái nhà bị thủng, gây thiệt hại đáng kể cho người dân và nông nghiệp.

Mưa đá nhỏ tại Mộc Châu, Sơn La (28/3/2024)

Viên đá có đường kính lớn hơn từ 2 đến 3 cm, gây hư hại nặng nề với hơn 25.000 ha mận bị thiệt hại. Nhiều nhà dân cũng bị tốc mái và hư hỏng, đồng thời diện tích lớn cây trồng bị ảnh hưởng, gây tổn thất nghiêm trọng cho sản xuất nông nghiệp tại khu vực.

Mưa đá lớn tại Chiêm Hóa, Tuyên Quang (3/4/2016)

Với viên đá lớn lên tới 8 cm rơi trong khoảng 10 phút, trận mưa đá đã làm thủng nhiều mái tôn và mái xi măng, gây thiệt hại lớn về tài sản cho người dân địa phương.

Mưa đá lớn tại Lóng Luông, Vân Hồ, Sơn La (24/4/2024)

Trận mưa đá có kích thước lớn nhất từ trước đến nay tại địa phương này, đã khiến khoảng 400 ha hoa màu và cây ăn quả lâu năm bị hư hại nghiêm trọng, trong đó hơn 200 ha bị thiệt hại toàn bộ. Hơn 30 nhà dân bị thủng mái, mất điện và nhiều diện tích đào, mận có nguy cơ không thu hoạch được.

Mưa đá lớn tại Mèo Vạc, Hà Giang (24/4/2025):

Viên đá to bằng đầu ngón chân cái rơi xuống gây thủng mái ngói xi măng, vỡ ngói nhà dân. Trận mưa đá khiến 140 nhà bị hư hại, hơn 7 ha hoa màu và 2 ha cây lâm nghiệp gãy đổ tại các huyện lân cận, gây ảnh hưởng lớn đến đời sống và sản xuất.

Mưa đá lớn tại Aurora, Nebraska, Mỹ (22/6/2003)

Viên đá có kích thước khổng lồ từ 16,5 đến 17,8 cm (6,5 - 7 inch), nặng tới 0,6 kg, gây thiệt hại nghiêm trọng cho nhà cửa, xe cộ và mùa màng. Đây được ghi nhận là một trong những trận mưa đá lớn nhất trong lịch sử nước Mỹ.

Mưa đá lớn tại Vivian, South Dakota, Mỹ (23/7/2010)

Viên đá với đường kính 20,3 cm (8 inch), nặng gần 0,9 kg đã phá hủy nhà cửa, xe cộ và mùa màng. Trận mưa đá còn đi kèm với lốc xoáy và gió mạnh, gây thiệt hại nặng nề cho khu vực.

Mưa đá lớn tại Prnjavor, Bosnia (22/6/2024)

Trận mưa đá với viên đá có đường kính 11 cm đã gây hư hại nặng mái nhà, xe cộ và mùa màng. Nhiều vật nuôi bị chết và có nhiều người bị thương do ảnh hưởng của thiên tai này.

Mưa đá lớn tại Slovenska Bistrica, Slovenia (13/7/2024)

Viên đá đường kính 12 cm đã làm hư hỏng mái nhà, xe cộ, nhà kính và tấm pin mặt trời. Nhiều diện tích nông nghiệp cũng bị phá hủy nghiêm trọng do trận mưa đá này gây ra.

Tạm kết

Mưa đá với nhiều dạng hình thái và kích thước khác nhau đều tiềm ẩn nguy cơ gây thiệt hại cho con người và môi trường xung quanh. Việc nắm bắt đặc điểm của từng dạng mưa đá không chỉ giúp chúng ta chuẩn bị tốt hơn mà còn góp phần giảm thiểu tổn thất do thiên tai này gây ra. Vì vậy, việc tìm hiểu về các dạng của mưa đá là vô cùng cần thiết đối với mỗi cá nhân và cộng đồng trong cuộc sống hiện đại.

Để bảo vệ quần áo khỏi ẩm mốc, hư hại do thời tiết mưa đá hay ẩm ướt kéo dài, máy sấy quần áo chính là giải pháp tối ưu dành cho gia đình bạn. Tại FPT Shop, chúng tôi cung cấp đa dạng các dòng máy sấy hiện đại, tiết kiệm điện và vận hành êm ái, giúp quần áo luôn khô ráo, thơm tho bất kể điều kiện thời tiết. Hãy đến FPT Shop ngay hôm nay!

Tủ sấy quần áo

Xem thêm:

• Giải thích hiện tượng mưa đá từ đâu mà có? Làm sao để có thể phòng tránh mưa đá?
• Mưa axit là gì? Tác hại của mưa axit đến đời sống của con người mà bạn nên biết