411 là tài khoản gì? Chi tiết kết cấu, nguyên tắc và cách hạch toán theo thông tư mới

Trong hệ thống kế toán doanh nghiệp Việt Nam, mỗi tài khoản đều mang một vai trò riêng trong việc phản ánh các nghiệp vụ kinh tế phát sinh. Một trong số đó là tài khoản 411 – vốn đầu tư của chủ sở hữu.

Vậy 411 là tài khoản gì, kết cấu ra sao và nguyên tắc hạch toán như thế nào? Bài viết này sẽ giúp bạn nắm vững toàn bộ kiến thức về tài khoản này theo quy định mới nhất của Bộ Tài chính.

Tài khoản 411 là tài khoản gì?

Tài khoản 411 là tài khoản thuộc nhóm nguồn vốn trong hệ thống tài khoản kế toán, được dùng để phản ánh số vốn chủ sở hữu đầu tư vào doanh nghiệp. Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa thì tài khoản này có ý nghĩa đặc biệt trong việc quản lý vốn góp, bổ sung vốn và các khoản thặng dư từ phát hành cổ phiếu. Việc hiểu chính xác 411 là tài khoản gì giúp kế toán viên thực hiện đúng nguyên tắc hạch toán, đồng thời đảm bảo tính minh bạch cho báo cáo tài chính.

Nguyên tắc kế toán đối với tài khoản 411

Theo quy định tại Điều 51 Thông tư 133/2016/TT-BTC, các doanh nghiệp phải tuân thủ nguyên tắc kế toán nhất định khi hạch toán tài khoản 411 – vốn đầu tư của chủ sở hữu.

Trước hết, tài khoản 411 chỉ ghi nhận vốn thực tế đã góp, không ghi nhận vốn góp trên giấy tờ hay vốn phải thu từ các thành viên. Yếu tố này nhằm đảm bảo tính thực chất trong phản ánh tài sản doanh nghiệp.

Vốn đầu tư được phân loại chi tiết gồm:

• Vốn góp của chủ sở hữu.
• Thặng dư vốn cổ phần.
• Vốn khác như tài trợ, biếu, tặng, kết quả kinh doanh chuyển đổi.

Trường hợp góp vốn bằng tài sản hay ngoại tệ, việc ghi nhận phải tuân thủ nguyên tắc giá trị thực tế tại thời điểm góp, dùng tỷ giá thực tế nếu là ngoại tệ và không đánh giá lại số dư ngoại tệ trong suốt thời gian hoạt động.

Kết cấu nội dung tài khoản 411

Để trả lời đầy đủ cho câu hỏi 411 là tài khoản gì, chúng ta cần nắm rõ kết cấu của tài khoản này. Tài khoản 411 có hai bên Nợ và Có, phản ánh sự tăng giảm của vốn đầu tư.

Bên Nợ ghi nhận

• Trường hợp hoàn trả vốn cho chủ sở hữu.
• Phát hành cổ phiếu thấp hơn mệnh giá.
• Doanh nghiệp giải thể, bị thu hồi vốn, hủy cổ phiếu quỹ.
• Bù lỗ theo quyết định cơ quan có thẩm quyền.

Bên Có ghi nhận

• Chủ sở hữu góp vốn mới.
• Phát hành cổ phiếu với giá cao hơn mệnh giá.
• Chuyển lợi nhuận hoặc quỹ sang bổ sung vốn.
• Tài sản biếu, tặng, tài trợ được quyết định ghi tăng vốn.

Số dư cuối kỳ của tài khoản 411 nằm bên Có, thể hiện tổng số vốn hiện có của chủ sở hữu trong doanh nghiệp.

Các tài khoản cấp 2 của tài khoản 411

Tài khoản 411 có ba tài khoản cấp 2 chi tiết nhằm phản ánh rõ từng phần vốn đầu tư:

Tài khoản 4111 – Vốn góp của chủ sở hữu

Ghi nhận phần vốn thực tế mà các cổ đông hoặc chủ doanh nghiệp đã góp. Với công ty cổ phần, vốn được ghi theo mệnh giá cổ phiếu.

Tài khoản 4112 – Thặng dư vốn cổ phần

Phản ánh phần chênh lệch giữa giá phát hành cổ phiếu và mệnh giá. Ngoài ra, còn bao gồm chênh lệch mua lại và tái phát hành cổ phiếu quỹ.

Tài khoản 4118 – Vốn khác

Ghi nhận vốn bổ sung không thuộc hai loại trên như quà tặng, tài trợ, lợi nhuận giữ lại, hoặc từ hoạt động đánh giá lại tài sản (nếu được phép).

Phương pháp hạch toán với tài khoản 411

Theo hướng dẫn tại Thông tư 200 và Thông tư 177, các nghiệp vụ liên quan đến tài khoản 411 được thực hiện như sau:

Nhận vốn từ ngân sách nhà nước:

• Nợ 111/112
• Có 4111

Bổ sung vốn điều lệ từ nguồn hợp pháp khác:

• Nợ 412, 414, 421, 441
• Có 4111

Hoàn thành công trình xây dựng và ghi nhận tài sản:

• Nợ 441
• Có 4111

Nhận tài sản biếu, tặng được yêu cầu ghi tăng vốn Nhà nước:

• Nợ 111, 112, 153, 211
• Có 4118

Hoàn trả vốn:

• Nợ 411
• Có 111, 112

Các bút toán này giúp phản ánh đúng bản chất dòng tiền và sự thay đổi vốn đầu tư trong từng giai đoạn phát triển của doanh nghiệp.

411 là tài khoản gì? Giải đáp một số câu hỏi thường gặp

Tài khoản 411 thuộc loại nào?

Thuộc nhóm tài khoản nguồn vốn (loại 4), cụ thể là vốn chủ sở hữu.

Số dư của tài khoản 411 nằm ở đâu?

Luôn có số dư bên Có, phản ánh tổng vốn hiện tại của chủ sở hữu.

Tài khoản 411 khác gì so với 421?

411 phản ánh vốn góp từ chủ sở hữu; 421 phản ánh lợi nhuận sau thuế chưa phân phối – vốn phát sinh từ hoạt động kinh doanh.

Công ty con có dùng tài khoản 411 không?

Có. Trong trường hợp công ty con là pháp nhân độc lập, tài khoản 411 phản ánh vốn đầu tư từ công ty mẹ.

Tạm kết

Qua bài viết, bạn đã hiểu rõ 411 là tài khoản gì và các nguyên tắc, phương pháp hạch toán liên quan. Đây là tài khoản quan trọng phản ánh vốn đầu tư của chủ sở hữu, một trong những yếu tố then chốt để đánh giá sức khỏe tài chính doanh nghiệp. Việc ghi nhận chính xác tài khoản 411 đảm bảo tuân thủ quy định pháp lý đồng thời hỗ trợ quản trị doanh nghiệp hiệu quả hơn.

Nếu bạn muốn sắm sửa một chiếc laptop mạnh mẽ đủ tốt để phục vụ cho nhu cầu làm số liệu, bảng biểu cho công việc kế toán, đừng quên ghé qua chuỗi hệ thống FPT Shop hoặc click vào đường link dưới đây nhé:

• Laptop chính hãng

Xem thêm:

• Tổng quan ngành kế toán: Kế toán là gì? Kế toán viên là gì? Và cơ hội nghề nghiệp cho học sinh, sinh viên
• Ngành kế toán học những môn gì? Giới thiệu đầy đủ và chi tiết cho tân sinh viên