Tra cứu thông tin CCCD của người khác có vi phạm pháp luật không? Những điều cần biết

Trong thời đại số, thông tin cá nhân trở nên cực kỳ nhạy cảm và có giá trị. Nhiều người tò mò hoặc vì mục đích cá nhân, công việc mà muốn tra cứu thông tin CCCD của người khác. Tuy nhiên, hành động này liệu có hợp pháp? Có vi phạm quyền riêng tư hay thậm chí là phạm luật không? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ quy định pháp luật hiện hành và các tình huống được phép tra cứu.

CCCD gắn chip chứa dữ liệu gì?

Con chip điện tử trên thẻ CCCD được thiết kế để lưu trữ một lượng lớn dữ liệu cá nhân, bao gồm:

• Thông tin cá nhân cơ bản: Họ và tên, họ tên khác (nếu có), ngày tháng năm sinh, giới tính, quốc tịch, dân tộc, tôn giáo, quê quán, nơi đăng ký thường trú.
• Thông tin nhận dạng: Ảnh chân dung, đặc điểm nhận dạng, vân tay hai ngón trỏ, dự phòng cho ảnh mống mắt.
• Thông tin gia đình: Họ tên cha/mẹ, vợ/chồng.
• Thông tin hành chính: Số CCCD, số chứng minh nhân dân cũ (nếu có), ngày cấp, ngày hết hạn.
• Thông tin khác: Dự kiến trong tương lai, chip có thể tích hợp thêm dữ liệu về bảo hiểm, ngân hàng, giấy phép lái xe và các thông tin khác phục vụ cho các bộ, ngành khác.

Vì sao nhiều người muốn tra cứu thông tin CCCD của người khác?

​Nhu cầu tra cứu thông tin Căn cước công dân (CCCD) của người khác đang ngày càng phổ biến trong xã hội hiện đại. Tuy nhiên, việc này tiềm ẩn nhiều rủi ro và có thể vi phạm pháp luật nếu không được thực hiện đúng cách. Dưới đây là một số lý do chính khiến nhiều người muốn tra cứu thông tin CCCD của người khác:

• Xác minh danh tính trong các giao dịch dân sự: Trong các giao dịch như mua bán, cho thuê tài sản, hoặc hợp tác kinh doanh, việc xác minh danh tính đối tác là rất quan trọng. Nhiều người muốn tra cứu thông tin CCCD để đảm bảo rằng đối tác là người thật, có thông tin rõ ràng và đáng tin cậy.
• Phòng tránh rủi ro trong tuyển dụng và hợp tác: Các doanh nghiệp và tổ chức thường muốn kiểm tra thông tin CCCD của ứng viên hoặc đối tác để đảm bảo họ không có tiền án, tiền sự hoặc các vấn đề pháp lý khác. Điều này giúp giảm thiểu rủi ro trong quá trình tuyển dụng và hợp tác kinh doanh.
• Phát hiện và ngăn chặn hành vi gian lận: Một số cá nhân có thể sử dụng thông tin CCCD giả mạo để thực hiện các hành vi gian lận như vay tiền, mở tài khoản ngân hàng hoặc đăng ký dịch vụ viễn thông. Việc tra cứu thông tin CCCD giúp phát hiện và ngăn chặn kịp thời những hành vi này.
• Hỗ trợ cơ quan chức năng trong điều tra: Trong một số trường hợp, người dân có thể cung cấp thông tin CCCD của người khác cho cơ quan chức năng để hỗ trợ trong quá trình điều tra các vụ việc liên quan đến an ninh trật tự hoặc các hành vi vi phạm pháp luật.
• Kiểm tra thông tin cá nhân bị lợi dụng: Nhiều người muốn tra cứu thông tin CCCD của người khác để kiểm tra xem thông tin cá nhân của mình có bị người khác sử dụng trái phép hay không. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh gia tăng các vụ việc liên quan đến việc lợi dụng thông tin cá nhân để thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật.

Pháp luật nói gì về việc tra cứu thông tin CCCD của người khác?

​Việc tra cứu thông tin của người khác không chỉ liên quan đến quyền riêng tư mà còn chịu sự điều chỉnh chặt chẽ của pháp luật nước ta. Dưới đây là những quy định pháp lý quan trọng mà bạn cần nắm rõ trước khi thực hiện bất kỳ hành vi tra cứu nào:

Chỉ cá nhân được phép tra cứu thông tin của chính mình: Theo hướng dẫn từ Cổng Dịch vụ công quản lý cư trú, bạn sẽ chỉ có thể tra cứu thông tin cá nhân của chính mình bằng cách đăng nhập vào hệ thống bằng tài khoản cá nhân. Hệ thống không hỗ trợ việc tra cứu thông tin của người khác để đảm bảo an toàn và bảo mật thông tin cá nhân.

Hành vi tra cứu trái phép bị nghiêm cấm: Luật Căn cước năm 2023 (số 26/2023/QH15) quy định rõ các hành vi bị nghiêm cấm, bao gồm:

• Truy cập, làm thay đổi, xóa, hủy, phát tán hoặc thực hiện các hoạt động khác liên quan đến xử lý dữ liệu cá nhân trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, Cơ sở dữ liệu căn cước, hệ thống định danh và xác thực điện tử trái quy định của pháp luật.
• Khai thác, chia sẻ, mua, bán, trao đổi, chiếm đoạt, sử dụng trái phép thông tin, dữ liệu trong các hệ thống này.

Mức xử phạt đối với hành vi vi phạm:Theo Nghị định 144/2021/NĐ-CP, các hành vi vi phạm liên quan đến việc sử dụng trái phép thông tin CCCD có thể bị xử phạt như sau:

• Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng đối với hành vi chiếm đoạt, sử dụng thẻ CCCD của người khác.
• Phạt tiền từ 4.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng đối với hành vi mượn, cho mượn thẻ CCCD để thực hiện hành vi trái quy định của pháp luật.

Vậy các trường hợp nào được phép tra cứu thông tin CCCD của người khác? Chúng ta hãy đi tìm câu trả lời trong phần tiếp theo của bài viết nhé.

Các trường hợp nào được phép tra cứu thông tin CCCD của người khác?

​Việc tra cứu thông tin Căn cước công dân (CCCD) của người khác là hành động nhạy cảm, liên quan đến quyền riêng tư và được pháp luật Việt Nam quy định chặt chẽ. Theo Nghị định 70/2024/NĐ-CP, từ ngày 1/7/2024, chỉ một số trường hợp cụ thể mới được phép khai thác thông tin cá nhân trong Cơ sở dữ liệu căn cước, bao gồm:

1. Cơ quan nhà nước và tổ chức chính trị – xã hội

Các cơ quan nhà nước như UBND, sở, ngành chức năng, cùng các tổ chức chính trị – xã hội như Mặt trận Tổ quốc, Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên,... sẽ được phép khai thác thông tin trong Cơ sở dữ liệu căn cước để phục vụ công tác quản lý dân cư, hành chính hoặc triển khai các chương trình, chính sách an sinh xã hội. Tuy nhiên, việc tra cứu cần phải nhằm mục đích cụ thể, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ được giao và thực hiện thông qua hình thức được quy định, bảo đảm an toàn dữ liệu cá nhân và không sử dụng vào mục đích riêng tư, thương mại.

2. Cơ quan điều tra và người có thẩm quyền tiến hành tố tụng

Các cơ quan tiến hành tố tụng như Công an, Viện kiểm sát, Tòa án và những người được giao thẩm quyền tố tụng (điều tra viên, kiểm sát viên, thẩm phán...) cũng có quyền khai thác thông tin CCCD trong quá trình điều tra, truy tố hoặc xét xử các vụ án hình sự, dân sự, hành chính. Việc tra cứu giúp xác minh lý lịch, nhân thân, lịch sử pháp lý của cá nhân liên quan để phục vụ cho việc giải quyết vụ án đúng pháp luật. Tuy nhiên, việc khai thác phải được ghi nhận đầy đủ trong hồ sơ tố tụng và chỉ sử dụng trong phạm vi cho phép của pháp luật.

3. Công an các đơn vị, địa phương

Lực lượng Công an nhân dân các cấp sẽ được phép truy cập và khai thác thông tin trong Cơ sở dữ liệu căn cước để phục vụ nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia, phòng chống tội phạm, quản lý cư trú và kiểm tra hành chính. Việc tra cứu có thể phục vụ cho công tác điều tra tội phạm, xử lý vi phạm hành chính hoặc xác minh thông tin phục vụ cấp lại, đổi thẻ CCCD. Tuy nhiên, mọi hoạt động truy xuất dữ liệu phải tuân thủ quy trình nghiệp vụ và được quản lý, giám sát chặt chẽ.

4. Tổ chức, cá nhân khác khi được công dân đồng ý

Trong trường hợp ngoài các nhóm nêu trên, tổ chức, doanh nghiệp hoặc cá nhân chỉ được phép tra cứu thông tin CCCD của người khác khi có sự đồng ý rõ ràng và hợp pháp của chính công dân đó. Ví dụ: ngân hàng, công ty tài chính, đơn vị tuyển dụng hoặc bên xác minh nhân thân được người dân ủy quyền khai thác dữ liệu để phục vụ cho các mục đích giao dịch, xác thực điện tử, ký hợp đồng... Tuy nhiên, việc khai thác thông tin phải minh bạch, có cơ chế kiểm soát và không được sử dụng ngoài phạm vi đã thỏa thuận với công dân.

Tạm kết

Việc tra cứu thông tin CCCD của người khác không đơn thuần là thao tác công nghệ mà còn liên quan chặt chẽ đến pháp luật và đạo đức. Nếu không hiểu rõ quy định, bạn có thể vô tình vi phạm và đối mặt với hậu quả pháp lý nghiêm trọng. Do đó, bạn hãy luôn tìm hiểu kỹ trước khi hành động, đảm bảo mọi hành vi đều nằm trong khuôn khổ cho phép của pháp luật.

Nếu bạn đang cần mua một chiếc iPhone chính hãng để tra cứu thông tin CCCD của mình, hãy ghé thăm cửa hàng FPT Shop gần nhất hoặc truy cập vào đường link bên dưới.

• iPhone chính hãng

Xem thêm:

• Thẻ Căn cước công dân gắn chip và tất tần tật những điều bạn cần biết về loại thẻ này
• Hướng dẫn cách tra cứu ngày cấp CCCD đơn giản, dễ dàng và giải thích rõ hơn về giá trị sử dụng của thẻ CCCD