Hướng dẫn kiểm tra sức khỏe ổ cứng máy tính bằng công cụ có sẵn và bằng phần mềm

Không chỉ CPU hay RAM, ổ cứng cũng là linh kiện quan trọng quyết định tốc độ xử lý và khả năng lưu trữ của máy tính. Việc kiểm tra sức khỏe ổ cứng máy tính sẽ giúp bạn sớm phát hiện bad sector, lỗi đọc ghi hoặc nguy cơ hỏng hóc trước khi tình trạng trở nên nghiêm trọng. Nếu chưa biết bắt đầu từ đâu, bạn có thể tham khảo các cách kiểm tra nhanh và hiệu quả ngay trong bài viết này.

1. Lợi ích của việc kiểm tra sức khỏe ổ cứng máy tính

Hãy thử nghĩ đến tình huống máy tính đột nhiên không thể truy cập dữ liệu quan trọng, hoặc hiệu suất hệ thống giảm mạnh khiến mọi thao tác trở nên chậm chạp và khó chịu. Đây là những vấn đề hoàn toàn có thể xảy ra nếu người dùng không thường xuyên theo dõi tình trạng ổ cứng.

Việc kiểm tra sức khỏe ổ cứng định kỳ mang đến nhiều lợi ích thiết thực như:

Phát hiện sớm nguy cơ hỏng hóc: Các công cụ kiểm tra ổ cứng có khả năng nhận diện những dấu hiệu bất thường như bad sector, lỗi SMART (Self-Monitoring, Analysis, and Reporting Technology) hay nhiều sự cố tiềm ẩn khác trước khi chúng phát triển nghiêm trọng. Nhờ đó, bạn có thể chủ động sao lưu dữ liệu quan trọng và thay ổ cứng đúng lúc để tránh mất mát dữ liệu đáng tiếc.

Theo dõi hiệu suất hoạt động của ổ cứng: Ngoài việc đánh giá độ ổn định, nhiều phần mềm còn hỗ trợ kiểm tra tốc độ đọc/ghi, thời gian phản hồi và các thông số hiệu năng khác. Đây là cơ sở để người dùng xác định ổ cứng có còn vận hành tốt hay đã bắt đầu xuống cấp, từ đó cân nhắc nâng cấp nhằm duy trì trải nghiệm sử dụng mượt mà hơn.

Gia tăng tuổi thọ cho thiết bị lưu trữ: Khi các lỗi được phát hiện và xử lý kịp thời, nguy cơ hỏng hóc đột ngột sẽ giảm đáng kể. Điều này không chỉ giúp kéo dài thời gian sử dụng của ổ cứng mà còn tiết kiệm chi phí sửa chữa hoặc thay mới, đồng thời đảm bảo hệ thống hoạt động ổn định và đáng tin cậy hơn trong thời gian dài.

2. Kiểm tra sức khỏe ổ cứng máy tính bằng lệnh WMIC

WMIC là công cụ dòng lệnh trên Windows hỗ trợ người dùng thực hiện nhiều tác vụ quản trị hệ thống, trong đó có việc kiểm tra tình trạng ổ cứng. Công cụ này hoạt động dựa trên công nghệ SMART (Self-Monitoring, Analysis, and Reporting Technology) để đọc dữ liệu từ ổ đĩa và hiển thị các trạng thái cơ bản như “OK”, “Pred Fail”,… giúp bạn nhanh chóng đánh giá mức độ ổn định của thiết bị lưu trữ. 

Dù WMIC không cung cấp quá nhiều thông tin chuyên sâu, nhưng ưu điểm là thao tác đơn giản, cho kết quả nhanh và được tích hợp sẵn trên Windows nên rất tiện lợi cho người dùng laptop hoặc PC.

Các bước kiểm tra ổ cứng bằng WMIC thực hiện như sau:

• Bước 1: Nhấn tổ hợp phím Windows + R để mở hộp thoại Run. Sau đó, nhập cmd và chọn OK để khởi chạy cửa sổ Command Prompt.
• Bước 2: Trong giao diện Command Prompt, nhập lệnh: wmic diskdrive get model, status rồi nhấn Enter.
• Bước 3: Hệ thống sẽ trả về kết quả kiểm tra. Nếu hiển thị “OK”, nghĩa là ổ cứng đang hoạt động bình thường, còn nếu xuất hiện “Pred Fail”, thì đây có thể là dấu hiệu cho thấy ổ đĩa đang gặp rủi ro hỏng hóc và cần được kiểm tra hoặc sao lưu dữ liệu sớm.

3. Kiểm tra sức khỏe ổ cứng máy tính bằng công cụ Check Disk

Windows được tích hợp sẵn một tiện ích kiểm tra ổ đĩa mang tên Check Disk (chkdsk), cho phép người dùng quét và phát hiện các lỗi liên quan đến ổ cứng, bao gồm cả bad sector hoặc những vấn đề ảnh hưởng đến hệ thống tệp. Ngoài việc kiểm tra, công cụ này còn có thể hỗ trợ sửa một số lỗi cơ bản để ổ cứng hoạt động ổn định hơn.

Các bước thực hiện như sau:

• Bước 1: Mở File Explorer, sau đó tìm đến ổ cứng bạn muốn kiểm tra và nhấp chuột phải vào ổ đĩa đó.
• Bước 2: Trong danh sách tùy chọn hiện ra, chọn Properties (Thuộc tính).
• Bước 3: Tại cửa sổ mới, chuyển sang tab Tools (Công cụ).
• Bước 4: Ở phần Error checking (Kiểm tra lỗi), nhấn vào nút Check để bắt đầu quá trình quét ổ cứng.
• Bước 5: Windows sẽ tự động kiểm tra và thông báo nếu phát hiện lỗi trên ổ đĩa. 

Trong trường hợp xuất hiện sự cố, bạn có thể lựa chọn sửa lỗi ngay hoặc tiếp tục bỏ qua. Tuy nhiên, nếu ổ cứng gặp lỗi nghiêm trọng hoặc lặp lại nhiều lần, bạn nên nhanh chóng sao lưu dữ liệu quan trọng và cân nhắc thay ổ cứng mới để tránh rủi ro mất dữ liệu.

4. Kiểm tra sức khoẻ ổ cứng máy tính bằng phần mềm

CrystalDiskInfo

CrystalDiskInfo là phần mềm kiểm tra ổ cứng phổ biến, miễn phí và khá thân thiện với người dùng. Công cụ này cung cấp nhiều thông tin quan trọng liên quan đến tình trạng ổ đĩa như nhiệt độ hoạt động, tổng thời gian sử dụng, số lần khởi động/tắt máy và các chỉ số SMART. Ngoài ra, phần mềm còn hỗ trợ cảnh báo khi phát hiện dấu hiệu bất thường hoặc nguy cơ hỏng hóc, giúp người dùng chủ động sao lưu dữ liệu và xử lý kịp thời.

CrystalDiskMark

CrystalDiskMark cũng là một tiện ích miễn phí được nhiều người lựa chọn khi muốn đánh giá hiệu suất ổ cứng. Phần mềm tập trung vào việc đo tốc độ đọc và ghi dữ liệu trong nhiều điều kiện khác nhau như truy xuất tuần tự hoặc truy xuất ngẫu nhiên. Nhờ đó, người dùng có thể dễ dàng kiểm tra khả năng xử lý thực tế của ổ cứng và xác định xem thiết bị có đang hoạt động đúng hiệu suất hay không.

Hard Disk Sentinel

Hard Disk Sentinel là phần mềm trả phí nhưng mang đến nhiều tính năng chuyên sâu hơn so với các công cụ cơ bản. Ứng dụng có khả năng theo dõi liên tục sức khỏe ổ cứng, phân tích dữ liệu SMART để dự đoán tuổi thọ còn lại và cảnh báo sớm các nguy cơ hư hỏng. Bên cạnh đó, phần mềm còn hỗ trợ một số tính năng liên quan đến phục hồi dữ liệu từ ổ đĩa lỗi. Đây là lựa chọn phù hợp cho người dùng nâng cao hoặc những ai cần giám sát và bảo vệ dữ liệu ở mức tối đa.

CheckDrive

CheckDrive là phần mềm hỗ trợ kiểm tra và phát hiện lỗi trên ổ cứng, đặc biệt phù hợp với người dùng muốn theo dõi tình trạng SSD một cách đơn giản. Công cụ này có khả năng quét ổ đĩa với tốc độ khá nhanh, hoạt động nhẹ nhàng và không tiêu tốn nhiều tài nguyên hệ thống. Trong quá trình kiểm tra, CheckDrive có thể tự động xử lý một số lỗi phổ biến trên ổ cứng mà không cần người dùng can thiệp quá nhiều. Ngoài ra, phần mềm còn có thể thu gọn xuống thanh taskbar, giúp bạn tiện theo dõi và sử dụng khi cần. Sau khi hoàn tất quá trình quét, CheckDrive sẽ hiển thị báo cáo chi tiết về các lỗi đã phát hiện cũng như số lượng lỗi đã được khắc phục.

Victoria

Victoria là một phần mềm kiểm tra ổ cứng khá mạnh mẽ, cung cấp đầy đủ thông tin liên quan đến thiết bị lưu trữ như model, dung lượng, hiệu suất hoạt động và các chỉ số S.M.A.R.T. Không chỉ dừng lại ở việc theo dõi sức khỏe ổ đĩa, Victoria còn nổi bật với khả năng kiểm tra và phát hiện bad sector – một trong những lỗi phổ biến thường xuất hiện sau thời gian dài sử dụng ổ cứng. Phần mềm sẽ xác định chính xác các sector lỗi và phân loại chúng dựa trên hiệu năng truy xuất. Từ đó, người dùng có thể lựa chọn bỏ qua, xóa hoặc xử lý lại các khu vực bị lỗi nhằm cải thiện độ ổn định và hiệu suất cho ổ cứng.

Tạm kết

Thói quen kiểm tra tình trạng ổ cứng thường xuyên đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ dữ liệu và duy trì độ bền cho thiết bị lưu trữ. Khi sử dụng các phần mềm hoặc công cụ hỗ trợ kiểm tra ổ cứng, bạn có thể sớm nhận biết những lỗi tiềm ẩn, theo dõi hiệu năng hoạt động và kịp thời đưa ra giải pháp để bảo vệ thông tin quan trọng. Hãy chọn cách kiểm tra sức khỏe ổ cứng máy tính phù hợp với nhu cầu sử dụng cũng như mức độ hiểu biết của mình, đồng thời luôn sao lưu dữ liệu định kỳ để hạn chế tối đa những rủi ro không mong muốn.

Để hạn chế các lỗi ổ cứng, trước hết bạn cần mua máy tính chính hãng tại các cửa hàng phân phối uy tín như FPT Shop, với các thương hiệu hàng đầu như MacBook, HP, Dell với mẫu mã đa dạng và mức giá cạnh tranh. FPT Shop còn hỗ trợ các hình thức thanh toán linh hoạt, bảo hành lâu dài cùng nhiều quyền lợi thiết thực cho khách hàng.

Xem thêm:

Top 10 phần mềm kiểm tra ổ cứng nhanh chóng và chính xác nhất trên máy tính

Tải CrystalDiskInfo – Phần mềm kiểm tra ổ cứng máy tính chi tiết và hiệu quả