:quality(75)/stainless_steel_la_gi_b_0fb418a342.jpg)
Stainless Steel là gì? Thép 304 và 316L khác gì và được dùng trên thiết bị nào?
Stainless Steel (thép không gỉ) xuất hiện trên khung điện thoại, vỏ smartwatch, đồng hồ cơ cho tới bình giữ nhiệt và nồi chảo. Hiểu Stainless Steel là gì, các mác thép 304, 316L khác nhau thế nào và vì sao vật liệu này được ưa chuộng giúp bạn đọc đúng thông số khi chọn thiết bị.
Tóm tắt nhanh về Stainless Steel
- • Là gì: Hợp kim gốc sắt chứa tối thiểu 10,5% crom, tạo lớp màng thụ động giúp chống gỉ và ăn mòn.
- • Ra đời: Năm 1913, Harry Brearley ở Sheffield (Anh) tìm ra loại thép không gỉ đầu tiên được ứng dụng rộng rãi.
- • Mác thông dụng: 304 (khoảng 18% crom, 8% niken) dùng nhiều trong gia dụng; 316L có thêm molypden, phổ biến trên đồng hồ.
- • Ưu điểm: Bền, chống gỉ, dễ đánh bóng, giữ vẻ sáng lâu.
- • Hạn chế: Nặng gần gấp 3 lần nhôm, bóng gương dễ bám vân tay và vẫn có thể trầy xước.
Stainless Steel là gì?
Stainless Steel (thép không gỉ, còn gọi là inox) là hợp kim gốc sắt chứa tối thiểu 10,5% crom, có thể thêm niken, molypden và một số nguyên tố khác. Crom tạo ra lớp màng thụ động rất mỏng trên bề mặt, bảo vệ lớp kim loại bên trong khỏi gỉ sét và có thể tự phục hồi khi tiếp xúc với oxy.
Năm 1913, Harry Brearley ở phòng thí nghiệm Brown-Firth tại Sheffield (Anh) phát hiện một hợp kim chống ăn mòn trong lúc tìm vật liệu làm nòng súng. Ông gọi nó là "thép chống gỉ", còn tên "stainless steel" do một nhà sản xuất dao kéo địa phương đặt.

Khác với thép carbon thường dễ gỉ khi gặp ẩm, thép không gỉ giữ bề mặt sáng lâu hơn, nên được dùng trong y tế, xây dựng, nhà bếp và thiết bị điện tử. Nếu quan tâm góc độ đồ gia dụng, bạn có thể đọc thêm bài thép không gỉ là gì.
Các loại Stainless Steel phổ biến hiện nay
Thép không gỉ được chia thành nhiều nhóm theo cấu trúc tinh thể, mỗi nhóm có tính chất khác nhau:
Nhóm | Đặc điểm | Có hút nam châm không |
|---|---|---|
Austenitic (ví dụ 304, 316) | Nhóm lớn, chiếm khoảng 2/3 sản lượng; dẻo, chống ăn mòn tốt | Thường không, có thể hút nhẹ sau khi gia công |
Ferritic | Chứa 10,5 - 27% crom, ít hoặc không có niken | Có |
Martensitic | Tôi cứng được bằng nhiệt, dùng làm dao kéo | Có |
Duplex | Kết hợp austenite và ferrite, giới hạn chảy khoảng gấp đôi nhóm austenitic | Có |
Trên thiết bị gia dụng và đồ công nghệ, bạn sẽ hay gặp hai mác thép dưới đây.
Stainless Steel 304
Thép 304, còn gọi là inox 18/8 vì chứa khoảng 18% crom và 8% niken, là loại thép không gỉ thông dụng hiện nay. Mác thép này chống ăn mòn tốt, dễ gia công và có giá hợp lý, nên được dùng nhiều cho nồi chảo, bình giữ nhiệt, bồn rửa và vỏ thiết bị nhà bếp.

Stainless Steel 316L
Thép 316 bổ sung molypden giúp chống ăn mòn dạng rỗ tốt hơn 304, đặc biệt trong môi trường có muối hoặc mồ hôi. Hậu tố "L" chỉ phiên bản carbon thấp, phù hợp chi tiết cần độ bền ăn mòn cao, nên 316L là mác thép quen thuộc trên vỏ, dây đồng hồ và nhiều smartwatch.

Đặc điểm nổi bật của Stainless Steel
- Chống gỉ và ăn mòn: Lớp màng crom tự tái tạo khi trầy nhẹ, giúp bề mặt bền trong môi trường ẩm.
- Cứng và chịu lực: Cứng hơn nhôm, ít móp méo khi va chạm thông thường.
- Dễ hoàn thiện bề mặt: Đánh bóng gương, chải xước hoặc kết hợp cả hai để tạo chiều sâu, và có thể đánh bóng lại sau nhiều năm.
- Vệ sinh tốt: Bề mặt trơn, ít bám bẩn, phù hợp dụng cụ y tế và đồ tiếp xúc thực phẩm.
Nhờ những đặc điểm này, thép không gỉ vừa bền vừa giữ được vẻ sáng lâu, phù hợp với thiết bị dùng hằng ngày.

Nhược điểm của Stainless Steel
- Nặng: Khối lượng riêng khoảng 7,5 - 8 g/cm³, nặng gần gấp 3 lần nhôm, nên khung thép làm thiết bị đầm tay hơn.
- Bám vân tay: Bề mặt bóng gương dễ lộ dấu tay, cần lau thường xuyên.
- Vẫn có thể trầy xước: Thép không gỉ cứng hơn nhôm nhưng vẫn xước dăm khi cọ với vật cứng.
- Có thể bị ăn mòn: Trong môi trường muối, clo hoặc hóa chất mạnh lâu ngày, bề mặt vẫn có thể bị ố, rỗ.
- Có chứa niken: Người dị ứng niken nên kiểm tra mác thép hoặc chọn vật liệu khác như titan.

Stainless Steel được dùng trên những thiết bị nào?
Thép không gỉ có mặt ở hầu hết nhóm thiết bị cá nhân và gia dụng. Ba nhóm sau là nơi vật liệu này xuất hiện nhiều.
Smartphone
Các đời iPhone Pro từ iPhone X đến iPhone 14 Pro dùng khung thép không gỉ đánh bóng, tạo cảm giác chắc tay và sáng bóng. Từ iPhone 15 Pro, Apple chuyển sang khung titan để giảm trọng lượng, cho thấy xu hướng cân bằng giữa độ bền và độ nhẹ.

Hiện nhiều điện thoại cao cấp dùng nhôm gia cường hoặc titan cho khung, còn thép không gỉ thường xuất hiện ở chi tiết nhỏ như bản lề, khay SIM hay nút bấm.

Đồng hồ và smartwatch
Thép 316L là vật liệu quen thuộc cho vỏ, dây và khóa đồng hồ cơ nhờ chống mồ hôi tốt và dễ đánh bóng lại. Apple Watch từng có bản vỏ thép không gỉ trong nhiều thế hệ trước khi chuyển sang titan ở các đời gần đây.

Smartwatch vỏ thép thường mang dáng vẻ gần với đồng hồ truyền thống hơn bản nhôm, đổi lại nặng hơn khi đeo tập luyện.

Đồ gia dụng và phụ kiện
Nồi chiên không dầu, bình giữ nhiệt, máy pha cà phê, bếp từ và dụng cụ nhà bếp dùng thép không gỉ để chịu nhiệt, chịu nước và dễ vệ sinh. Nhiều sản phẩm điện gia dụng ghi rõ mác thép 304 cho phần tiếp xúc thực phẩm.

Stainless Steel so với nhôm và titan
Ba vật liệu này thường được đặt cạnh nhau khi chọn khung điện thoại hay vỏ đồng hồ:
Tiêu chí | Stainless Steel | Nhôm | Titan |
|---|---|---|---|
Khối lượng riêng | Khoảng 7,5 - 8 g/cm³ | Khoảng 2,7 g/cm³ | Khoảng 4,5 g/cm³ |
Độ cứng, chịu va đập | Cao | Thấp hơn, dễ móp | Cao |
Chống ăn mòn | Tốt | Tốt khi được anod hóa | Rất tốt |
Giá thành | Trung bình | Thấp | Cao |
Hợp với | Đồng hồ, gia dụng, chi tiết chịu lực | Thiết bị cần nhẹ, giá tốt | Thiết bị cao cấp cần nhẹ và bền |
Nếu cần nhẹ hơn thép mà vẫn bền, titan là lựa chọn cao cấp, còn nhôm gia cường như Armor Aluminum trên điện thoại Samsung cân bằng giữa độ cứng và trọng lượng.
Câu hỏi thường gặp về Stainless Steel
Stainless Steel có bị gỉ không?
Có thể, nhưng rất chậm. Lớp màng crom bảo vệ phần bên trong, chỉ vài lớp nguyên tử ngoài cùng bị ảnh hưởng khi gặp môi trường khắc nghiệt như nước muối, clo.
Stainless Steel có hút nam châm không?
Tùy loại. Thép 304, 316 thuộc nhóm austenitic thường không hút nam châm, còn nhóm ferritic và martensitic thì có.
Thép 304 và 316L loại nào tốt hơn?
Thép 316L chống ăn mòn tốt hơn nhờ có molypden, hợp với đồng hồ và môi trường muối. Thép 304 rẻ hơn, đủ dùng cho phần lớn đồ gia dụng.
Đồ dùng Stainless Steel có an toàn khi đựng thực phẩm không?
Có. Thép không gỉ được dùng rộng rãi cho dụng cụ nhà bếp và chế biến thực phẩm; nên chọn sản phẩm ghi rõ mác thép và hạn chế đựng đồ quá chua trong thời gian dài.
Tạm kết
Stainless Steel là hợp kim sắt chứa tối thiểu 10,5% crom, bền, chống gỉ và dễ hoàn thiện, đổi lại nặng hơn nhôm và dễ bám vân tay. Biết mác thép 304, 316L và so sánh với nhôm, titan giúp bạn chọn đúng thiết bị cho nhu cầu.
Nếu thích cảm giác đầm tay của khung kim loại trên thiết bị đeo, bạn có thể tham khảo các dòng smartwatch tại FPT Shop.
Xem thêm:
:quality(75)/estore-v2/img/fptshop-logo.png)
:quality(75)/chao_thep_khong_gi_01_cc32138f50.jpg)
:quality(75)/thep_carbon_1f2b47e96a.png)
:quality(75)/solingen_335c063797.jpg)
:quality(75)/thep_khong_gi_316l_la_gi_f0834f8402.png)
:quality(75)/thep_hop_kim_65f1405be1.jpg)