Bad ổ cứng là gì? Dấu hiệu nhận biết, nguyên nhân và cách khắc phục bad sector hiệu quả trên máy tính

Ổ cứng lưu trữ hệ điều hành, phần mềm và nhiều dữ liệu quan trọng trên máy tính. Sau một thời gian sử dụng, ổ đĩa có thể xuất hiện những vùng không còn khả năng đọc hoặc ghi dữ liệu, khiến máy chạy chậm, tệp bị lỗi và thậm chí không thể khởi động. Trong bài viết này, FPT Shop sẽ giải thích bad ổ cứng là gì, nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết và cách xử lý để hạn chế nguy cơ mất dữ liệu.

Bad ổ cứng là gì?

Bad ổ cứng là gì? Bad ổ cứng hay còn gọi là Bad Sector là hiện tượng một phân vùng nhỏ trong ổ đĩa máy tính, bộ nhớ flash không thể truy xuất được tạm thời hay vĩnh viễn. Khi phân vùng bị bad Sector, người dùng không thể thực hiện bất kỳ thao tác đọc ghi dữ liệu lên vùng này. Việc này dẫn đến ổ đĩa hoạt động kém hiệu quả và bị giảm dung lượng khả dụng. Có hai loại bad sector là mềm và cứng. Bad mềm do phần mềm gây ra và có thể fix lỗi một cách dễ dàng. Ngược lại bad cứng do tổn thương vật lý dẫn đến tổn thương vĩnh viễn và không thể sửa chữa hay phục hồi.

Bad mềm được hiểu là một cụm các ô nhớ trên ổ đĩa không hoạt động đúng cách đẫn đến hệ điều hành không thể đọc được nội dung từ chúng và đánh dấu là 1 Bad Sector. Cùng tìm hiểu nguyên nhân gây ra bad ổ cứng là gì ở phần tiếp theo sau đây.

Nguyên nhân gây ra bad ổ cứng là gì?

Nhiều người thắc mắc không biết nguyên nhân gây ra bad ổ cứng là gì? Để trả lời câu hỏi này một cách rõ ràng, chúng ta cùng đi tìm hiểu chi tiết nguyên nhân gây ra bad ổ cứng phần cứng và phần mềm là gì, từ đó đánh giá được chi tiết hơn.

Bad Sector phần cứng

Có nhiều nguyên nhân gây ra bad Sector phần cứng như hư hỏng trong quá trình vận chuyển, va chạm quá mạnh khi sử dụng. Một nguyên nhân nữa cũng gây ra hiện tượng bad ổ cứng đó là trong quá trình sử dụng thời gian dài, ổ cứng phải làm việc quá sức, khả năng truy xuất cũng như tốc độ giảm dần và bad sector dần xuất hiện.

Bad sector phần mềm

Bad sector phần mềm thường do xuất hiện do lỗi người dùng vô tình hay cố ý sử dụng máy tính không đúng cách như khi mất điện đột ngột, khi máy đứng người dùng bắt buộc phải tắt nóng máy tính bằng cách nhấn giữ phím nguồn, ngắt nguồn điện đột ngột… Những nguyên nhân này khiến ổ đĩa máy tính xuất hiện lỗi bad sector. Ngoài ra, lỗi bad sector mềm cùng xuất hiện do virus, và phần mềm độc hại không rõ nguồn gốc gây ra. Như vậy bạn vừa được giới thiệu một số nguyên nhân gây ra tình trạng bad ổ cứng là gì. Theo dõi phần hướng dẫn cách khắc phục ngay sau đây.

Hình ảnh minh họa lỗi bad sector được phần mềm phát hiện 

Cách khắc phục lỗi bad ổ cứng hiện nay là gì?

Microsoft đã lường trước được hiện tượng này xảy ra do đó hãng hỗ trợ người dùng một công cụ giúp sửa lỗi bad ổ cứng mang tên Disk Clean (chkdsk) ứng dụng cho phép người dùng quét ổ đĩa và tìm ra các bad sector có thể sửa được Để sử dụng công cụ này, người dùng click chuột phải vào ổ đĩa muốn kiểm tra, chọn property tìm đến tab Tools như hình bên dưới và click vào Check now để bắt đầu quá trình kiểm tra và sửa lỗ bad ổ cứng một cách tự động.

Dấu hiệu nhận biết ổ cứng đang bị bad sector

Bad sector thường khiến quá trình truy xuất dữ liệu chậm và làm máy tính hoạt động thiếu ổn định. Người dùng có thể nhận biết tình trạng này thông qua một số biểu hiện phổ biến sau:

• Máy tính khởi động chậm hoặc mất nhiều thời gian để mở tệp.
• Quá trình sao chép, di chuyển hay xóa dữ liệu thường bị gián đoạn.
• Một số tệp vẫn hiển thị nhưng không thể mở hoặc chỉnh sửa.
• Hệ thống xuất hiện thông báo lỗi đọc ghi, treo máy hoặc màn hình xanh.
• Ổ HDD phát ra tiếng lạch cạch, tiếng quay lặp lại hay âm thanh bất thường.

Các dấu hiệu trên cũng có thể liên quan đến RAM, Windows hoặc driver. Vì vậy, người dùng nên kiểm tra ổ cứng bằng công cụ chuyên dụng trước khi xác định nguyên nhân.

Bad sector ảnh hưởng đến máy tính như thế nào?

Bad sector làm giảm khả năng đọc ghi dữ liệu và khiến tốc độ phản hồi của ổ đĩa chậm hơn. Khi hệ thống cố truy cập một vùng lỗi, quá trình xử lý có thể phải lặp lại nhiều lần, dẫn đến tình trạng phần mềm mở lâu, sao chép tệp bị gián đoạn hoặc máy tính phản hồi chậm dù CPU và RAM chưa hoạt động hết công suất.

Nếu vùng bị lỗi chứa dữ liệu quan trọng, người dùng có thể không mở được tài liệu, hình ảnh hoặc video đã lưu. Bad sector nằm tại khu vực chứa tệp hệ thống còn khiến Windows hoạt động thiếu ổn định, báo lỗi khi cập nhật hoặc không thể khởi động. Số lượng vùng lỗi tăng dần cũng làm giảm dung lượng lưu trữ an toàn và báo hiệu ổ cứng đang xuống cấp.

Bad sector có sửa được không? Khi nào nên thay ổ cứng mới?

Khả năng sửa lỗi phụ thuộc vào loại bad sector mà ổ cứng gặp phải. Bad sector mềm thường xuất phát từ lỗi hệ thống tệp, mất điện đột ngột, tắt máy không đúng cách hoặc dữ liệu ghi không hoàn chỉnh. Trong trường hợp này, CHKDSK và các công cụ sửa lỗi có thể khôi phục cấu trúc dữ liệu hoặc đánh dấu lại khu vực để hệ thống tiếp tục sử dụng.

Bad sector cứng xuất phát từ tổn thương vật lý trên phiến đĩa HDD hoặc sự xuống cấp của ô nhớ. Phần mềm không thể phục hồi khu vực đã hư hỏng mà chỉ có thể đánh dấu để hệ điều hành không ghi thêm dữ liệu vào đó. Nếu vùng lỗi tiếp tục tăng, thay ổ cứng mới là phương án an toàn hơn so với việc cố gắng sửa chữa nhiều lần.

Người dùng nên cân nhắc thay ổ cứng khi số lượng bad sector liên tục tăng, thiết bị thường xuyên mất kết nối hoặc không được BIOS nhận diện. Những dấu hiệu khác như tiếng kêu lạ trên HDD, tốc độ đọc ghi giảm mạnh, máy tính bị treo khi mở tệp và cảnh báo S.M.A.R.T. cũng cho thấy ổ đĩa không còn đủ độ tin cậy để lưu trữ dữ liệu.

Nếu ổ cứng chỉ xuất hiện một vài bad sector mềm, bạn có thể sửa lỗi và tiếp tục theo dõi trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, dữ liệu quan trọng cần được chuyển sang thiết bị khác ngay cả khi ổ đĩa vẫn hoạt động. Khi thay thế, người dùng có thể cân nhắc nâng cấp từ HDD lên SSD để cải thiện tốc độ khởi động, mở ứng dụng và sao chép dữ liệu.

Cách hạn chế nguy cơ ổ cứng bị bad sector

Để giảm nguy cơ bad sector, người dùng nên tắt máy đúng cách và tránh ngắt nguồn khi hệ thống đang ghi dữ liệu. Máy tính để bàn nên sử dụng nguồn điện ổn định hoặc bộ lưu điện nếu khu vực thường xuyên mất điện. Với laptop, bạn không nên để pin cạn hoàn toàn trong lúc máy đang cập nhật hoặc xử lý tệp quan trọng.

HDD cần được hạn chế rung lắc và va đập, đặc biệt khi đang hoạt động. Người dùng cũng nên giữ khe tản nhiệt thông thoáng, vệ sinh máy định kỳ và tránh để nhiệt độ thiết bị tăng quá cao trong thời gian dài. Quan trọng hơn, hãy sao lưu dữ liệu lên ổ cứng ngoài hoặc dịch vụ đám mây để hạn chế thiệt hại nếu ổ lưu trữ bất ngờ gặp lỗi.

Kết luận

Qua bài viết, bạn đã hiểu bad ổ cứng là gì và sự khác biệt giữa bad sector mềm với bad sector cứng. Tình trạng này có thể làm giảm tốc độ đọc ghi, gây lỗi dữ liệu và ảnh hưởng đến khả năng hoạt động của máy tính. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, người dùng nên sao lưu dữ liệu, kiểm tra ổ đĩa và cân nhắc thay ổ mới nếu số lượng vùng lỗi tiếp tục tăng. Thói quen tắt máy đúng cách, hạn chế va đập và duy trì nguồn điện ổn định cũng góp phần bảo vệ ổ lưu trữ tốt hơn.

Ổ cứng đang xuống cấp khiến laptop khởi động chậm và thường xuyên gặp lỗi? FPT Shop hiện có nhiều mẫu laptop trang bị ổ SSD tốc độ cao, dung lượng đa dạng, phù hợp cho nhu cầu học tập, làm việc và giải trí. Hãy tham khảo các dòng laptop tại FPT Shop để lựa chọn cấu hình phù hợp và nâng cao trải nghiệm sử dụng hằng ngày.

Xem thêm: 

• Cách tăng tốc CPU hiệu quả trên Windows, giảm lag khi chơi game và làm việc
• Socket CPU là gì? Nên chọn CPU socket nào hiện nay?