Tuyển tập thơ về mùa thu – Góp nhặt vần thơ lãng mạn và hoài niệm, khiến lòng chậm lại giữa bộn bề

Thơ về mùa thu luôn có một sức hấp dẫn rất riêng, không đến từ sự rực rỡ mà từ những gì nhẹ nhất, khẽ nhất. Một chiếc lá rơi, một làn gió thoảng hay một buổi chiều lặng im cũng đủ để khơi dậy những dòng cảm xúc khó gọi tên. Trong không gian ấy, thơ trở thành cách con người lắng nghe chính mình, chậm lại giữa nhịp sống vội vã và chạm vào những ký ức tưởng như đã ngủ yên. Tuyển tập dưới đây là những vần thơ như thế, nhẹ nhàng nhưng đủ để ở lại lâu trong lòng người đọc.

Tuyển tập thơ về mùa thu - Giai đoạn trung đại

Trong dòng chảy thơ ca trung đại, mùa thu thường được khắc họa bằng những hình ảnh giàu tính ước lệ, tinh giản mà hàm súc. Không gian thu hiện lên qua trăng, lá, gió, nhưng ẩn sau đó là tâm trạng của người thi sĩ trước thời cuộc và nhân sinh. Những bài thơ trong phần này giúp người đọc tiếp cận mùa thu qua lăng kính cổ điển, nơi mỗi câu chữ đều mang tính chắt lọc và chiều sâu suy tưởng.

1. Thu Điếu (Nguyễn Khuyến)

Ao thu lạnh lẽo nước trong veo,

Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo.

Sóng biếc theo làn hơi gợn tí,

Lá vàng trước gió sẽ đưa vèo.

Tầng mây lơ lửng trời xanh ngắt,

Ngõ trúc quanh co khách vắng teo.

Tựa gối, buông cần lâu chẳng được,

Cá đâu đớp động dưới chân bèo.

2. Tức Cảnh Chiều Thu (Bà Huyện Thanh Quan)

Thánh thót tàu tiêu mấy hạt mưa,

Khen ai khéo vẽ cảnh tiêu sơ.

Xanh om cổ thụ tròn xoe tán,

Trắng xoá trường giang phẳng lặng tờ.

Bầu dốc giang sơn, say chấp rượu,

Túi lưng phong nguyệt, nặng vì thơ.

Cho hay cảnh cũng ưa người nhỉ,

Thấy cảnh ai mà chẳng ngẩn ngơ.

3. Mưa Thu (Hồ Xuân Hương)

Trời cách mây mù thảm chả xanh,

Mưa thu sân vắng giọt buồn tanh.

Đầu cành cây héo châu dài vắn,

Trên lá tiêu vàng tiếng chậm thanh.

Hát dứt đê mê mơ vạn dặm,

Sầu giăng quạnh quẽ nỗi năm canh.

Khuê sâu rất khổ mày hoa ấy,

Vẻ mặt buồn thương vẽ chẳng thành.

Thơ về mùa thu - Giai đoạn cận đại

Bước sang giai đoạn cận đại, thơ về mùa thu có sự chuyển dịch rõ rệt về cảm xúc và cách biểu đạt. Hình ảnh thiên nhiên vẫn giữ vai trò trung tâm nhưng được đặt trong mối liên hệ trực tiếp với cái tôi cá nhân, tạo nên những vần thơ giàu tính trải nghiệm và gần gũi hơn với người đọc. 

1. Cuối Thu (Hàn Mặc Tử)

Lụa trời ai dệt với ai căng,

Ai thả chim bay đến Quảng Hàn,

Và ai gánh máu đi trên tuyết,

Mảnh áo da cừu ngắm nở nang.

Mây vẽ hằng hà sa số lệ,

Là nguồn ly biệt giữa cô đơn.

Sao không tô điểm nên sương khói,

Trong cõi lòng tôi buổi chập chờn.

Đây bãi cô liêu lạnh hững hờ,

Với buồn phơn phớt, vắng trơ vơ.

Cây gì mảnh khảnh run cầm cập,

Điềm báo thu vàng gầy xác xơ.

Thu héo nấc thành những tiếng khô.

Một vì sao lạ mọc phương mô?

Người thơ chưa thấy ra đời nhỉ?

Trinh bạch ai chôn tận đáy mồ?

2. Tình Thu (Hàn Mặc Tử)

Đêm qua ả Chức với chàng Ngưu

Nhắc chuyện yêu đương ở dưới cầu

Kể lể một năm tình vắng vẻ

Sao em buồn bã suốt canh thâu?

Đêm ấy trăng thu vui vẻ lạ!

Người ta cười nói đến nhân duyên

Sao ta không dám nhìn nhau rõ

Gặp gỡ bên đường cũng thản nhiên?

Đêm trước ta ngồi dưới bãi trông

Con trăng mắc cỡ sau cành thông

Buồn buồn ta muốn về, trăng hỏi:

Thu đến lòng em có lạnh không?

Đêm nay ta lại phát điên cuồng

Quên cả hổ ngươi, cả thẹn thuồng

Đứng rũ trước thềm nghe ngóng mãi

Tiếng đàn the thé ở bên song…

Và được tin ai sắp bỏ đi

Chẳng thèm trở lại với Tình Si

Ta lau nước mắt, mắt không ráo

Ta lẫy tình nương, rủa biệt ly!

3. Tiếng thu (Lưu Trọng Lư)

Em không nghe mùa thu

Dưới trăng mờ thổn thức?

Em không nghe rạo rực

Hình ảnh kẻ chinh phu

Trong lòng người cô phụ?

Em không nghe rừng thu

Lá thu kêu xào xạc

Con nai vàng ngơ ngác

Đạp trên lá vàng khô?

4. Sang Thu (Hữu Thỉnh)

Bỗng nhận ra hương ổi

Phả vào trong gió se

Sương chùng chình qua ngõ

Hình như thu đã về

Sông được lúc dềnh dàng

Chim bắt đầu vội vã

Có đám mây mùa hạ

Vắt nửa mình sang thu

Vẫn còn bao nhiêu nắng

Đã vơi dần cơn mưa

Sấm cũng bớt bất ngờ

Trên hàng cây đứng tuổi.

5. Đây mùa thu tới (Xuân Diệu)

Rặng liễu đìu hiu đứng chịu tang,

Tóc buồn buông xuống lệ ngàn hàng;

Đây mùa thu tới - mùa thu tới

Với áo mơ phai dệt lá vàng.

Hơn một loài hoa đã rụng cành

Trong vườn sắc đỏ rũa màu xanh;

Những luồng run rẩy rung rinh lá...

Đôi nhánh khô gầy xương mỏng manh.

Thỉnh thoảng nàng trăng tự ngẩn ngơ...

Non xa khởi sự nhạt sương mờ...

Đã nghe rét mướt luồn trong gió...

Đã vắng người sang những chuyến đò...

Mây vẩn từng không, chim bay đi,

Khí trời u uất hận chia ly.

Ít nhiều thiếu nữ buồn không nói

Tựa cửa nhìn xa, nghĩ ngợi gì.

6. Thu (Xuân Diệu)

Nõn nà sương ngọc quanh thềm đậu;

Nắng nhỏ bâng khuâng chiều lỡ thì.

Hư vô bóng khói trên đầu hạnh;

Cành biếc run run chân ý nhi.

Gió thầm, mây lặng, dáng thu xa,

Mới tạnh mưa trưa, chiều đã tà.

Buồn ở sông xanh nghe đã lại,

Mơ hồ trong một tiếng chim qua.

Bên cửa ngừng kim thêu bức gấm,

Hây hây thục nữ mắt như thuyền.

Gió thu hoa cúc vàng lưng giậu,

Sắc mạnh huy hoàng áo trạng nguyên.

7. Sang Thu (Anh Thơ)

Gió may nổi bờ tre buồn xao xác!

Trên ao bèo tàn lụi nước trong mây;

Hoa mướp rụng từng đóa vàng rải rác

Lũ chuồn chuồn nhớ nắng ngẩn ngơ bay.

Trên đê cỏ dựt diều sa đứt sợi,

Gã mục đồng chán nản lắng tai nghe

Trong thôn xóm hóa vàng nghi ngút khói

Gió vang âm tiếng trống cúng ra hè.

Bên bến nước đò ngang chưa ghé tới,

Khói lam chiều đã thoảng tiếng chuông vương.

Bọn chờ thuyền nhìn nhau đang sợ tối

Bỗng rùng mình như cảm thấy hơi sương.

8. Bắt Gặp Mùa Thu (Nguyễn Bính)

Xơ xác hồ sen đã nhạt hương

Bên song hoa lựu cũng phai hường

Sớm mai lá úa rơi từng trận

Bắt gặp mùa thu khắp nẻo đường

Tóc liễu hong dài nỗi nhớ nhung

Trăng nghiêng nửa mái gội mơ mòng

Sầu nghiêng theo cánh chim lìa tổ

Biết lạc về đâu lòng hỡi lòng

Thu về sông núi bỗng tiêu sơ

Cây rũ vườn xiêu, cỏ áy bờ

Xử nữ đôi cô buồn tựa cửa

Nghe mùa gió lạnh cắn môi tơ

Sương phủ lưng đồi rặng núi xa

Thương ôi! Lữ khách nhớ quê nhà

Mấy thu mưa gió ngoài thiên hạ

Vườn cũ còn chăng cúc nở hoa?

Cha già ngừng chén biếng ngâm thơ

Đưa mắt nhìn theo hút dặm mờ

Xe ngựa người về tung cát bụi

Con mình không một lá thư đưa

Nghìn lạy cha già lượng thứ cho

Trót thân con vướng nợ giang hồ

Lòng son bán rẻ vào sương gió

Lãi được gì đâu? Đã mấy thu!

Một chút công danh rất hão huyền

Và dang dở nữa cuộc tình duyên

Thu sang, quán lẻ con đăm đắm

Rõi bóng quê nhà mắt lệ hoen.

9. Thu Rơi Từng Cánh (Nguyễn Bính)

Mùa thu hoa cúc lại tàn

Thuyền ai buộc mãi bên làn cây cong!

Người về để lại phòng không

Thu rơi từng cánh cho lòng nhớ thương.

Có người cung nữ họ Vương

Lên lầu nhìn dải sông Hương nhớ nhà.

10. Thơ Tình Cuối Mùa Thu (Xuân Quỳnh)

Cuối trời mây trắng bay

Lá vàng thưa thớt quá

Phải chăng lá về rừng

Mùa thu đi cùng lá

Mùa thu ra biển cả

Theo dòng nước mênh mang

Mùa thu vào hoa cúc

Chỉ còn anh và em

Chỉ còn anh và em

Là của mùa thu cũ

Chợt làn gió heo may

Thổi về xao động cả:

Lối đi quen bỗng lạ

Cỏ lật theo chiều mây

Đêm về sương ướt má

Hơi lạnh qua bàn tay

Tình ta như hàng cây

Đã qua mùa gió bão

Tình ta như dòng sông

Đã yên ngày thác lũ

Thời gian như là gió

Mùa đi cùng tháng năm

Tuổi theo mùa đi mãi

Chỉ còn anh và em

Chỉ còn anh và em

Cùng tình yêu ở lại…

– Kìa bao người yêu mới

Đi qua cùng heo may.

11. Hoa Cỏ May (Xuân Quỳnh)

Cát vắng, sông đầy, cây ngẩn ngơ,

Không gian xao xuyến chuyển sang mùa.

Tên mình ai gọi sau vòm lá,

Lối cũ em về nay đã thu.

Mây trắng bay đi cùng với gió,

Lòng như trời biếc lúc nguyên sơ.

Đắng cay gửi lại bao mùa cũ,

Thơ viết đôi dòng theo gió xa.

Khắp nẻo dâng đầy hoa cỏ may

Áo em sơ ý cỏ găm đầy

Lời yêu mỏng mảnh như màu khói,

Ai biết lòng anh có đổi thay?

12. Thu (Huy Cận)

Hôm qua thu mới về,

Với một cành hoa gãy.

Sương nặng gieo đầu tre,

Lạnh tràn theo gió đẩy.

Thu tới trong vườn bên,

Ngợ ngàng màu cúc mới.

Đêm qua bên láng giềng,

Êm tựa nhàn, thu tới.

Cô gái nhỏ thung dung,

Qua miếng vườn hoa nhỏ.

Đất nằm im dưới cỏ,

Hoa tạ màu nhớ nhung.

13. Mùa Thu Tiễn Em (Tế Hanh)

Em đi, trăng sắp độ tròn

Mùa thu quá nửa, lá giòn khô cây

Tiễn em trong cảnh thu này

Lòng em muôn tiếng, sao đầy lặng im?

Ta về. Giữa khoảng trời đêm

Vành trăng thư thể mắt em soi đường.

14. Thu Vàng (Thu Bồn)

Ập thoáng chốc… thu về như lá rụng

Ngoài hiên em đã đến tự bao giờ

Trời xanh ngắt anh không còn trẻ nữa

Cây sấu cho hè hết cả trái chua

Thế là hạ đã qua trong giây lát

Giọt thơ anh thánh thót đã thu vàng

Em đã đến mà như chưa đến

Tiếng chim kêu se sắt muộn màng

Mắt le lói nhìn sao khuya rụng

Hà Nội trôi sông Hồng đêm nay

Nghe hơi thở đất trời trong tiếng dế

Nâng trái tim mình lên uống để mà say

Em nhanh quá anh về chậm quá

Trái đất vô tư níu giữ vòng quay

Chân anh mỏi âm thầm mặc cảm

Véo von em lảnh lót giữa đời bay

Mầm nhú ban đêm lá úa ban ngày

Anh lẩn thẩn mài đời lên trang giấy

Thời gian cứ lạnh lùng như viên tẩy

Chút thu vàng mờ nhạt lẩn đâu đây

Đừng hát nữa thu vàng em hãy ngủ

Để anh nghe lá rụng cọ tim mình

Xào xạc đấy những trời yên tĩnh lạ

Tay mơ hồ đang chạm những lời ru…

15. Mưa Thu Đất Khách (Tản Đà)

Mưa mưa mãi, ngày đêm rả rích

Giọt mưa thu, dạ khách đầy vơi

Những ai mặt bể chân giời

Nghe mưa, ai có nhớ nhời nước non?

16. Gió Thu (Tản Đà)

Trận gió thu phong rụng lá vàng

Lá rơi hàng xóm, lá bay sang

Vàng bay mấy lá năm già nửa

Hờ hững ai xui thiếp phụ chàng!

Trận gió thu phong rụng lá hồng

Lá bay tường bắc, lá sang đông

Hồng bay mấy lá năm hồ hết

Thơ thẩn kìa ai vẫn đứng không!

17. Nắng thu (Chu Long)

Nắng thu gió với lao xao

Màu vàng non nhẹ đầy trào khoảng không

Con đò đợi khách bên sông

Nước mềm như giải lụa hồng vắt ngang.

Thơm thơm hoa bưởi cúc vàng

Quyện hương xanh cốm dịu dàng lâng lâng

Tiếng ve tiếc hạ mắt quầng

Để cành phượng vĩ lá bâng khuâng buồn.

Áo dài ôm chiếc lưng thon

Thướt tha mềm mượt nét son dịu dàng

Tay nhặt sợi nắng thu vàng

Thả lên đồng ruộng sắp sang vụ cày.

Nắng thu nhẹ lá vàng bay

Em là ánh nắng thu say bao người

Em mãi là nắng thu ơi

Nắng thu em mãi trọn đời xuân tôi!

Tạm kết

Trong nhịp sống đang ngày càng vội vã, thơ về mùa thu mang lại một khoảng lặng cần thiết để cảm nhận và suy ngẫm. Mỗi bài thơ là một cách nhìn riêng về thiên nhiên và nội tâm, tạo nên sự đa dạng nhưng vẫn giữ được sự đồng điệu chung. Tùy vào tâm trạng và mục đích, bạn có thể chọn những vần thơ phù hợp để đọc, chia sẻ hoặc lưu giữ như một phần cảm xúc của riêng mình.

Nếu bạn thường xuyên đọc, lưu trữ hoặc sáng tác thơ, một chiếc laptop văn phòng ổn định sẽ giúp mọi thao tác trở nên mượt mà và liền mạch hơn. Từ soạn thảo nội dung, quản lý tài liệu đến chỉnh sửa văn bản, thiết bị phù hợp sẽ hỗ trợ bạn duy trì cảm hứng mà không bị gián đoạn. Đến FPT Shop để lựa chọn laptop đáp ứng tốt nhu cầu học tập, làm việc và sáng tạo mỗi ngày.

Xem thêm:

Tuyển chọn các bài thơ về Trung Thu hay và ý nghĩa, gợi nhớ tuổi thơ rộn ràng trống hội

Tổng hợp những bài thơ tình yêu ngọt ngào, ý nghĩa và siêu lãng mạn dành cho đôi lứa